Meropenem Noridem
Meropenem
Meropenem Noridem - charakterystyka produktu leczniczego dla lekarzy
Wskazania do stosowania
Meropenem jest antybiotykiem z grupy karbapenemów wskazanym w leczeniu następujących zakażeń bakteryjnych u dorosłych i dzieci powyżej 3 miesiąca życia:
- Ostre zapalenie płuc, w tym szpitalne i respiratorowe
- Zakażenia płuc i oskrzeli w przebiegu mukowiscydozy
- Powikłane zakażenia dróg moczowych
- Powikłane zakażenia w obrębie jamy brzusznej
- Zakażenia okołoporodowe
- Powikłane zakażenia skóry i tkanek miękkich
- Ostre bakteryjne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych
Meropenem można również stosować w leczeniu pacjentów z bakteremią związaną z powyższymi zakażeniami lub podejrzewaną o takie pochodzenie. Lek jest także wskazany w empirycznej terapii gorączki neutropenicznej.
Przy stosowaniu meropenemu należy uwzględniać oficjalne wytyczne dotyczące racjonalnego użycia antybiotyków.
Meropenem charakteryzuje się szerokim spektrum działania przeciwbakteryjnego i jest przeznaczony do leczenia ciężkich, często zagrażających życiu zakażeń o różnej lokalizacji, zwłaszcza w warunkach szpitalnych.
Dawkowanie i sposób podawania
Dawkowanie meropenemu należy dostosować do rodzaju i ciężkości zakażenia, wrażliwości patogenu oraz stanu klinicznego pacjenta. W przypadku ciężkich zakażeń lub wywołanych przez mniej wrażliwe bakterie (np. Enterobacteriaceae, Pseudomonas aeruginosa, Acinetobacter spp.) może być konieczne zastosowanie maksymalnych dawek.
Wskazanie | Dawka dla dorosłych i młodzieży | Częstość podawania |
---|---|---|
Ciężkie zapalenie płuc (w tym szpitalne i respiratorowe) | 500 mg lub 1 g | Co 8 godzin |
Zakażenia w mukowiscydozie | 2 g | Co 8 godzin |
Powikłane zakażenia dróg moczowych | 500 mg lub 1 g | Co 8 godzin |
Powikłane zakażenia jamy brzusznej | 500 mg lub 1 g | Co 8 godzin |
Zakażenia śród- i poporodowe | 500 mg lub 1 g | Co 8 godzin |
Powikłane zakażenia skóry i tkanek miękkich | 500 mg lub 1 g | Co 8 godzin |
Ostre bakteryjne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych | 2 g | Co 8 godzin |
Gorączka neutropeniczna | 1 g | Co 8 godzin |
Dawkowanie u dzieci należy dostosować do masy ciała, stosując 10-20 mg/kg mc. (maksymalnie 40 mg/kg mc. w ciężkich zakażeniach) co 8 godzin.
Meropenem podaje się zazwyczaj w infuzji dożylnej trwającej 15-30 minut. Dawki do 1 g można również podawać w powolnym wstrzyknięciu dożylnym (około 5 minut).
Dawkowanie meropenemu jest elastyczne i zależy od wielu czynników. Kluczowe jest indywidualne dostosowanie dawki do stanu pacjenta i charakterystyki zakażenia, z uwzględnieniem funkcji nerek.
Modyfikacja dawkowania w niewydolności nerek
U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek konieczna jest modyfikacja dawkowania:
- ClCr 26-50 ml/min: 1 dawka jednostkowa co 12 godzin
- ClCr 10-25 ml/min: 1/2 dawki jednostkowej co 12 godzin
- ClCr <10 ml/min: 1/2 dawki jednostkowej co 24 godziny
Meropenem jest usuwany podczas hemodializy i hemofiltracji. Odpowiednią dawkę należy podać po zakończeniu zabiegu.
Dostosowanie dawki meropenemu do funkcji nerek jest kluczowe dla zapewnienia skuteczności terapii i minimalizacji ryzyka działań niepożądanych u pacjentów z niewydolnością nerek.
Przeciwwskazania
Stosowanie meropenemu jest przeciwwskazane w następujących przypadkach:
- Nadwrażliwość na meropenem lub inne składniki preparatu
- Nadwrażliwość na inne antybiotyki z grupy karbapenemów
- Ciężka nadwrażliwość (np. reakcja anafilaktyczna, ciężka reakcja skórna) na jakikolwiek antybiotyk beta-laktamowy (penicyliny, cefalosporyny)
Głównym przeciwwskazaniem do stosowania meropenemu jest nadwrażliwość na karbapenemy lub inne antybiotyki beta-laktamowe. Dokładny wywiad alergologiczny przed rozpoczęciem terapii jest niezbędny.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Przy stosowaniu meropenemu należy zachować szczególną ostrożność w następujących sytuacjach:
- Ryzyko selekcji szczepów opornych - należy rozważyć zasadność stosowania karbapenemu
- Wcześniejsze reakcje nadwrażliwości na antybiotyki beta-laktamowe
- Ryzyko rzekomobłoniastego zapalenia jelit związanego z antybiotykoterapią
- Możliwość wystąpienia drgawek, zwłaszcza u pacjentów z czynnikami ryzyka
- Konieczność monitorowania czynności wątroby ze względu na potencjalną hepatotoksyczność
- Ryzyko interakcji z kwasem walproinowym - znaczne obniżenie jego stężenia
Stosowanie meropenemu wymaga ścisłego monitorowania pacjenta pod kątem potencjalnych działań niepożądanych i interakcji lekowych. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko nadkażeń i hepatotoksyczność.
Warto zapamiętać
- Meropenem jest antybiotykiem o szerokim spektrum działania, skutecznym w leczeniu ciężkich zakażeń szpitalnych
- Dawkowanie meropenemu musi być dostosowane do funkcji nerek pacjenta, co jest kluczowe dla bezpieczeństwa terapii
Interakcje lekowe
Najważniejsze interakcje meropenemu obejmują:
- Probenecyd - hamuje wydalanie meropenemu, zwiększając jego stężenie w osoczu
- Kwas walproinowy - znaczne obniżenie stężenia kwasu walproinowego (o 60-100% w ciągu 2 dni)
- Doustne leki przeciwzakrzepowe - możliwe nasilenie działania przeciwzakrzepowego
Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcję z kwasem walproinowym, która może prowadzić do utraty jego działania przeciwpadaczkowego. Konieczne jest ścisłe monitorowanie INR u pacjentów stosujących jednocześnie doustne antykoagulanty.
Ciąża i laktacja
Brak wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania meropenemu w ciąży. Ze względów bezpieczeństwa należy unikać jego stosowania u kobiet ciężarnych, chyba że potencjalne korzyści przewyższają ryzyko. Meropenem przenika do mleka kobiecego w niewielkich ilościach. Decyzję o stosowaniu leku u kobiet karmiących piersią należy podjąć po dokładnej analizie korzyści i ryzyka.
Stosowanie meropenemu w ciąży i podczas karmienia piersią powinno być ograniczone do sytuacji, gdy jest to bezwzględnie konieczne, a potencjalne korzyści przewyższają ryzyko.
Działania niepożądane
Najczęściej zgłaszane działania niepożądane meropenemu to:
- Biegunka (2,3%)
- Wysypka (1,4%)
- Nudności i/lub wymioty (1,4%)
- Odczyny zapalne w miejscu podania (1,1%)
Inne istotne działania niepożądane obejmują:
- Zaburzenia hematologiczne (trombocytemia, małopłytkowość, leukopenia)
- Reakcje nadwrażliwości (w tym anafilaksja)
- Zaburzenia neurologiczne (bóle głowy, parestezje, drgawki)
- Zaburzenia wątrobowe (wzrost aktywności enzymów wątrobowych)
- Ciężkie reakcje skórne (zespół Stevens-Johnsona, toksyczna nekroliza naskórka)
Profil działań niepożądanych meropenemu jest typowy dla antybiotyków beta-laktamowych. Szczególną uwagę należy zwrócić na możliwość wystąpienia ciężkich reakcji nadwrażliwości i zaburzeń neurologicznych.
Właściwości farmakodynamiczne i farmakokinetyczne
Meropenem działa bakteriobójczo poprzez hamowanie syntezy ściany komórkowej bakterii. Wiąże się z białkami PBP (penicillin-binding proteins) zarówno bakterii Gram-dodatnich, jak i Gram-ujemnych. Skuteczność działania zależy od czasu, w jakim stężenie leku przekracza minimalne stężenie hamujące (T > MIC) dla danego patogenu.
Meropenem charakteryzuje się dobrą penetracją do większości tkanek i płynów ustrojowych. Jest wydalany głównie przez nerki w postaci niezmienionej. Okres półtrwania wynosi około 1 godziny u pacjentów z prawidłową funkcją nerek.
Znajomość właściwości farmakodynamicznych i farmakokinetycznych meropenemu jest kluczowa dla optymalizacji terapii, szczególnie w kontekście dostosowania dawkowania do funkcji nerek pacjenta.
Podsumowanie
Meropenem jest silnym antybiotykiem o szerokim spektrum działania, przeznaczonym do leczenia ciężkich zakażeń szpitalnych. Jego stosowanie wymaga starannego monitorowania pacjenta, szczególnie pod kątem funkcji nerek i potencjalnych działań niepożądanych. Kluczowe jest racjonalne stosowanie tego antybiotyku w celu ograniczenia rozwoju oporności bakteryjnej.