Menopur®
Menotropins
Menopur® - charakterystyka leku dla lekarzy
Wskazania do stosowania
Menopur® jest wskazany w leczeniu niepłodności u kobiet i mężczyzn w następujących sytuacjach klinicznych:
U kobiet:
- Brak owulacji (w tym zespół policystycznych jajników - PCOD) u pacjentek, które nie zareagowały na leczenie cytrynianem klomifenu
- Kontrolowana hiperstymulacja jajników w celu wywołania rozwoju mnogich pęcherzyków w ramach technik rozrodu wspomaganego (ART), takich jak:
- Zapłodnienie pozaustrojowe i przeniesienie zarodka (IVF/ET)
- Przeniesienie gamety do jajowodu (GIFT)
- Śródcytoplazmatyczne wstrzyknięcie plemnika do komórki jajowej (ICSI)
- Stymulacja rozwoju pęcherzykowego u kobiet z hipogonadyzmem hipogonadotropowym (tylko dla dawek 600 IU i 1200 IU)
U mężczyzn:
- Niepłodność u mężczyzn z hipo- lub normogonadotropową niewydolnością gonad: w skojarzeniu z hCG w celu stymulacji spermatogenezy
Menopur® jest dostępny w dawkach 75 IU, 600 IU i 1200 IU. Wskazania dla dawki 75 IU są nieco węższe niż dla wyższych dawek.
Dawkowanie i sposób podawania
Leczenie należy rozpoczynać pod nadzorem lekarza doświadczonego w leczeniu zaburzeń płodności. Schemat dawkowania jest identyczny dla podania podskórnego (s.c.) i domięśniowego (i.m.).
Kobiety:
Ze względu na duże różnice międzyosobnicze w reakcji jajników, nie ma jednolitego schematu dawkowania. Dawkę należy dostosować indywidualnie w zależności od reakcji pacjentki.
Wskazanie | Dawkowanie |
---|---|
Brak owulacji |
- Dawka początkowa: 75-150 IU FSH + 75-150 IU LH na dobę przez min. 7 dni - Dostosowanie dawki co 7 dni o 37,5 IU FSH + 37,5 IU LH - Maks. dawka dobowa: 225 IU FSH + 225 IU LH - Po uzyskaniu optymalnej stymulacji: 5000-10000 IU hCG |
Kontrolowana hiperstymulacja jajników (ART) |
- Dawka początkowa: 150-225 IU FSH + 150-225 IU LH na dobę przez min. 5 dni - Dostosowanie dawki indywidualnie - Maks. dawka dobowa: 450 IU FSH + 450 IU LH - Leczenie zwykle nie dłużej niż 20 dni - Po uzyskaniu odpowiedniej liczby pęcherzyków: do 10000 IU hCG |
Tabela 1. Schemat dawkowania Menopuru u kobiet
Mężczyźni:
Leczenie rozpoczyna się od podawania hCG w dawce 1000-3000 IU 3 razy w tygodniu do uzyskania prawidłowego stężenia testosteronu. Następnie podaje się Menopur® w dawce 75-150 IU FSH + 75-150 IU LH domięśniowo 3 razy w tygodniu przez kilka miesięcy.
Preparat należy rozpuścić przed użyciem w dołączonym rozpuszczalniku. Roztwór po rekonstytucji można używać przez okres do 28 dni.
Dawkowanie Menopuru wymaga indywidualnego dostosowania i ścisłego monitorowania reakcji pacjenta. Kluczowe jest stosowanie najmniejszej skutecznej dawki i uważna obserwacja pod kątem nadmiernej stymulacji jajników.
Przeciwwskazania
Menopur® jest przeciwwskazany w następujących przypadkach:
U kobiet i mężczyzn:
- Nadwrażliwość na substancję czynną lub którąkolwiek substancję pomocniczą
- Nowotwory przysadki mózgowej lub podwzgórza
U kobiet:
- Ciąża i laktacja
- Torbiele jajników lub powiększone jajniki niezwiązane z PCOS
- Krwawienia z dróg rodnych o nieznanej etiologii
- Nowotwory macicy, jajników lub piersi
- Pierwotna niewydolność jajników
- Wady rozwojowe narządów płciowych uniemożliwiające ciążę
- Włókniakomięśniaki macicy uniemożliwiające ciążę
U mężczyzn:
- Rak gruczołu krokowego
- Nowotwory jąder
Przed rozpoczęciem leczenia Menopurem należy wykluczyć wszystkie powyższe przeciwwskazania. Szczególną uwagę należy zwrócić na wykluczenie nowotworów układu rozrodczego oraz ciąży u kobiet.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Stosowanie Menopuru wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko wystąpienia poważnych działań niepożądanych:
- Zespół hiperstymulacji jajników (OHSS): Może wystąpić u pacjentek poddawanych stymulacji jajników. Konieczne jest ścisłe monitorowanie cyklu stymulacyjnego.
- Ciąża mnoga: Zwiększone ryzyko w porównaniu do naturalnego zapłodnienia. Zaleca się ostrożne monitorowanie reakcji jajników.
- Utrata ciąży: Wyższe ryzyko poronienia i niedonoszenia ciąży niż w populacji ogólnej.
- Ciąża pozamaciczna: Zwiększone ryzyko, szczególnie u kobiet z chorobą jajowodów w wywiadzie.
- Nowotwory układu rozrodczego: Potencjalnie zwiększone ryzyko, choć nie ustalono jednoznacznego związku przyczynowego.
- Wrodzone wady rozwojowe: Nieznacznie podwyższone ryzyko po ART w porównaniu do zapłodnień spontanicznych.
- Powikłania zakrzepowo-zatorowe: Zwiększone ryzyko u kobiet z czynnikami ryzyka (otyłość, trombofilia itp.).
Leczenie Menopurem wymaga ścisłego nadzoru lekarskiego, regularnego monitorowania reakcji jajników oraz indywidualnej oceny stosunku korzyści do ryzyka, szczególnie u pacjentek z dodatkowymi czynnikami ryzyka.
Warto zapamiętać
- Menopur® może powodować zespół hiperstymulacji jajników (OHSS) - konieczne jest ścisłe monitorowanie pacjentek
- Stosowanie Menopuru® wiąże się ze zwiększonym ryzykiem ciąży mnogiej - należy ostrożnie kontrolować reakcję jajników
Interakcje z innymi produktami leczniczymi
Nie przeprowadzono formalnych badań interakcji Menopuru® z innymi lekami. Należy jednak zwrócić uwagę na potencjalne interakcje:
- Jednoczesne stosowanie cytrynianu klomifenu może nasilać reakcję jajników
- W przypadku stosowania agonisty GnRH do desensybilizacji przysadki mózgowej może być konieczne zastosowanie większej dawki Menopuru® dla uzyskania odpowiedniej reakcji jajników
Mimo braku formalnych badań interakcji, należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu innych leków wpływających na funkcje rozrodcze, szczególnie cytrynianu klomifenu i agonistów GnRH.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane (występujące u do 5% pacjentów) to:
- Zespół hiperstymulacji jajników (OHSS)
- Ból brzucha
- Rozdęcie brzucha
- Ból głowy
- Ból w miejscu podania
Inne istotne działania niepożądane obejmują:
- Reakcje nadwrażliwości, w tym reakcje anafilaktyczne
- Zaburzenia widzenia
- Zaburzenia zakrzepowo-zatorowe
- Torbiele jajnika
- Skręt jajnika
Pacjentki powinny być dokładnie poinformowane o możliwych działaniach niepożądanych i konieczności natychmiastowego zgłaszania niepokojących objawów. Szczególną uwagę należy zwrócić na objawy OHSS i powikłań zakrzepowo-zatorowych.
Właściwości farmakologiczne
Menopur® zawiera menotropinę (hMG), składającą się z hormonu folikulotropowego (FSH) i hormonu luteinizującego (LH). Dodatkowo zawiera ludzką gonadotropinę kosmówkową (hCG), wzmacniającą aktywność LH.
Mechanizm działania:
- FSH stymuluje wzrost i rozwój pęcherzyków jajnikowych
- LH odgrywa kluczową rolę w steroidogenezie jajnikowej i dojrzewaniu pęcherzyka przedowulacyjnego
- Kombinacja FSH i LH zapewnia prawidłowy rozwój pęcherzyków i odpowiednie stężenie estradiolu
Menopur®, dzięki połączeniu aktywności FSH i LH, zapewnia kompleksową stymulację jajników, co jest szczególnie istotne u pacjentek z niedoborem endogennych gonadotropin.
Podsumowanie
Menopur® jest skutecznym lekiem w leczeniu niepłodności, jednak jego stosowanie wymaga szczególnej ostrożności i ścisłego monitorowania pacjentów. Kluczowe aspekty to indywidualne dostosowanie dawki, regularna ocena reakcji na leczenie oraz świadomość potencjalnych działań niepożądanych, szczególnie OHSS. Właściwe stosowanie Menopuru® może znacząco zwiększyć szanse na sukces w leczeniu niepłodności, przy jednoczesnej minimalizacji ryzyka powikłań.
Brak owulacji u pacjentek w wieku poniżej 40 roku życia, u których nie uzyskano odpowiedzi po zastosowaniu cytrynianu klomifenu, rokujących uzyskanie prawidłowej odpowiedzi na stymulację jajeczkowania (hormon folikulotropowy - FSH poniżej 15 mlU/ml w 2-3 dniu cyklu lub hormon antymüllerowski - AMH powyżej 0,7 ng/ml (wg II standardu) – refundacja do 3 cykli
Stymulacja wzrostu pęcherzyków jajnikowych u pacjentek w wieku poniżej 40 roku życia ze znacznym niedoborem LH, FSH w skojarzeniu z hormonem luitenizującym LH – refundacja do 3 cykli
Pacjenci zakwalifikowani do programu polityki zdrowotnej: leczenie niepłodności obejmujące procedury medycznie wspomaganej prokreacji, w tym zapłodnienie pozaustrojowe prowadzone w ośrodku medycznie wspomaganej prokreacji, na lata 2024-2028