Medrol®
Methylprednisolone
Wskazania do stosowania metyloprednizolonu
Choroby reumatyczne:
Krótkotrwałe leczenie wspomagające w okresach zaostrzeń lub pogorszenia stanu zdrowia w przebiegu:
- Łuszczycowego zapalenia stawów
- Reumatoidalnego zapalenia stawów, w tym młodzieńczego reumatoidalnego zapalenia stawów
- Zesztywniającego zapalenia stawów kręgosłupa
- Ostrego i podostrego zapalenia kaletki maziowej
- Ostrego nieswoistego zapalenia pochewki ścięgna
- Ostrego dnawego zapalenia stawów
- Pourazowej choroby zwyrodnieniowej stawów
- Zapalenia błony maziowej w przebiegu choroby zwyrodnieniowej stawów
- Zapalenia nadkłykcia
W niektórych przypadkach może być wymagane podawanie małych dawek jako leczenie podtrzymujące.
Układowe choroby tkanki łącznej:
W okresie zaostrzenia lub jako leczenie podtrzymujące w przebiegu:
- Tocznia rumieniowatego układowego (i zapalenia nerek w przebiegu tocznia)
- Zapalenia wielomięśniowego i zapalenia skórno-mięśniowego
- Ostrego reumatycznego zapalenia mięśnia sercowego
- Polimialgii reumatycznej
Choroby dermatologiczne:
- Pęcherzyca
- Pęcherzowe opryszczkowate zapalenie skóry
- Ciężka odmiana rumienia wielopostaciowego (zespół Stevens-Johnsona)
- Złuszczające zapalenie skóry
- Ziarniniak grzybiasty
- Ciężka postać łuszczycy
- Ciężka postać łojotokowego zapalenia skóry
Choroby alergiczne:
Leczenie ciężkich chorób alergicznych, w przypadku, kiedy inne metody leczenia są nieskuteczne:
- Sezonowy lub całoroczny alergiczny nieżyt nosa
- Choroba posurowicza
- Astma oskrzelowa
- Reakcje nadwrażliwości na leki
- Wyprysk kontaktowy (kontaktowe zapalenie skóry)
- Atopowe zapalenie skóry
Choroby oczu:
Ciężkie ostre i przewlekłe procesy alergiczne i zapalne obejmujące oko i jego przydatki, takie jak:
- Alergiczne brzeżne owrzodzenia rogówki
- Półpasiec oczny
- Zapalenie w obrębie odcinka przedniego oka
- Rozlane zapalenie błony naczyniowej tylnego odcinka oka i zapalenie naczyniówki
- Współczulne zapalenie błony naczyniowej
- Alergiczne zapalenie spojówek
- Zapalenie rogówki
- Zapalenie naczyniówki i siatkówki
- Zapalenie nerwu wzrokowego
- Zapalenie tęczówki, zapalenie tęczówki i ciała rzęskowego
Choroby układu oddechowego:
- Objawowa sarkoidoza
- Zespół Loefflera niepoddający się leczeniu innymi środkami
- Beryloza
- Piorunująca lub rozsiana gruźlica płuc (jednocześnie z odpowiednim leczeniem przeciwgruźliczym)
- Zachłystowe zapalenie płuc
Choroby krwi:
- Samoistna plamica małopłytkowa u dorosłych
- Wtórna małopłytkowość u dorosłych
- Nabyta (autoimmunologiczna) niedokrwistość hemolityczna
- Niedobór erytroblastów w szpiku
- Wrodzona niedokrwistość hipoplastyczna
Choroby nowotworowe:
Leczenie paliatywne:
- Białaczki i chłoniaki u dorosłych
- Ostra białaczka u dzieci
Obrzęki:
W celu wywołania diurezy albo remisji proteinurii w zespole nerczycowym, bez mocznicy, idiopatycznym lub w przebiegu tocznia rumieniowatego.
Choroby przewodu pokarmowego:
W zaostrzeniu przebiegu:
- Wrzodziejącego zapalenia jelita grubego
- Choroby Leśniowskiego-Crohna
Choroby układu nerwowego:
- Zaostrzenie w przebiegu stwardnienia rozsianego
- Obrzęk mózgu związany z obecnością guza mózgu
Inne:
- Przeszczepianie narządów
Zaburzenia endokrynologiczne:
- Pierwotna lub wtórna niedoczynność kory nadnerczy
- Wrodzony przerost nadnerczy
- Nieropne zapalenia tarczycy
- Hiperkalcemia w przebiegu choroby nowotworowej
W przypadku pierwotnej lub wtórnej niedoczynności kory nadnerczy, hydrokortyzon lub kortyzon są lekami z wyboru. W razie konieczności syntetyczne analogi mogą być stosowane jednocześnie z mineralokortykosteroidami. U niemowląt i dzieci suplementacja mineralokortykosteroidów jest szczególnie istotna.
Metyloprednizolon powinien być stosowany tylko objawowo, z wyjątkiem przypadków zaburzeń endokrynologicznych, kiedy jest stosowany w leczeniu substytucyjnym.
Warto zapamiętać
- Metyloprednizolon ma silne działanie przeciwzapalne, 4 razy silniejsze niż hydrokortyzon
- Lek stosuje się głównie krótkotrwale w okresach zaostrzeń chorób autoimmunologicznych i zapalnych
Dawkowanie metyloprednizolonu
Dawkowanie metyloprednizolonu musi być dostosowane indywidualnie do każdego pacjenta w zależności od rodzaju schorzenia, jego nasilenia oraz odpowiedzi na leczenie.
Rodzaj dawkowania | Dawka | Uwagi |
---|---|---|
Dawka początkowa | 4-48 mg/dobę | Zależnie od jednostki chorobowej |
Dawki duże | 200-1000 mg/dobę | W stwardnieniu rozsianym, obrzęku mózgu |
Dawki bardzo duże | Do 7 mg/kg mc./dobę | Przy przeszczepianiu narządów |
Dawka podtrzymująca | Najmniejsza skuteczna | Ustalana indywidualnie |
Dawkę należy stopniowo zmniejszać do najmniejszej skutecznej. Możliwe jest stosowanie schematu leczenia przerywanego (podwójna dawka co drugi dzień rano).
Kluczowe jest monitorowanie odpowiedzi pacjenta na leczenie i dostosowywanie dawki. W przypadku braku poprawy należy rozważyć przerwanie leczenia metyloprednizolonem i zastosowanie alternatywnej terapii.
Przeciwwskazania do stosowania metyloprednizolonu
Metyloprednizolon jest przeciwwskazany w następujących przypadkach:
- Nadwrażliwość na substancję czynną lub którąkolwiek substancję pomocniczą
- Układowe infekcje grzybicze
- U pacjentów przyjmujących immunosupresyjne dawki kortykosteroidów przeciwwskazane jest podawanie szczepionek żywych lub szczepionek żywych atenuowanych
Należy zachować szczególną ostrożność przy stosowaniu metyloprednizolonu u pacjentów z:
- Aktywną lub utajoną gruźlicą
- Ostrymi lub przewlekłymi infekcjami
- Chorobą wrzodową żołądka i dwunastnicy
- Osteoporozą
- Nadciśnieniem tętniczym
- Cukrzycą lub predyspozycją do cukrzycy
- Jaskrą
- Zaburzeniami psychicznymi w wywiadzie
W tych przypadkach konieczna jest staranna ocena stosunku korzyści do ryzyka przed rozpoczęciem leczenia oraz ścisłe monitorowanie pacjenta w trakcie terapii.
Działania niepożądane metyloprednizolonu
Podczas stosowania metyloprednizolonu mogą wystąpić następujące działania niepożądane:
Zaburzenia endokrynologiczne:
- Zespół Cushinga
- Zahamowanie osi podwzgórzowo-przysadkowo-nadnerczowej
- Zaburzenia wzrostu u dzieci
- Zaburzenia miesiączkowania
Zaburzenia metaboliczne:
- Retencja sodu i wody
- Hipokaliemia
- Hiperglikemia
- Osteoporoza
- Zwiększenie apetytu i przyrost masy ciała
Zaburzenia układu odpornościowego:
- Zwiększona podatność na zakażenia
- Maskowanie objawów zakażeń
Zaburzenia psychiczne:
- Euforia
- Zmiany nastroju
- Depresja
- Bezsenność
Zaburzenia układu nerwowego:
- Zwiększone ciśnienie śródczaszkowe
- Zawroty głowy
- Bóle głowy
Zaburzenia oka:
- Zaćma
- Jaskra
- Wytrzeszcz gałek ocznych
Zaburzenia żołądka i jelit:
- Wrzody trawienne
- Krwawienia z przewodu pokarmowego
- Zapalenie trzustki
Zaburzenia skóry:
- Ścieńczenie skóry
- Rozstępy
- Trądzik
- Nadmierne owłosienie
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe:
- Osłabienie mięśni
- Miopatia posteroidowa
- Osteoporoza i złamania patologiczne
Częstość i nasilenie działań niepożądanych zależy od dawki i czasu trwania leczenia. Przy krótkotrwałym stosowaniu ryzyko jest mniejsze, ale nawet wtedy konieczne jest monitorowanie pacjenta.
Warto zapamiętać
- Długotrwałe stosowanie metyloprednizolonu wiąże się z ryzykiem poważnych działań niepożądanych
- Konieczne jest stosowanie najmniejszej skutecznej dawki przez możliwie najkrótszy czas
Interakcje metyloprednizolonu z innymi lekami
Metyloprednizolon wchodzi w liczne interakcje z innymi lekami. Najważniejsze z nich to:
Leki wpływające na metabolizm metyloprednizolonu:
- Inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol, itrakonazol, klarytromycyna, erytromycyna, sok grejpfrutowy) - mogą zwiększać stężenie metyloprednizolonu we krwi
- Induktory CYP3A4 (np. ryfampicyna, fenytoina, karbamazepina, barbiturany) - mogą zmniejszać stężenie metyloprednizolonu we krwi
Leki, których działanie może być zmienione przez metyloprednizolon:
- Doustne leki przeciwzakrzepowe - metyloprednizolon może nasilać lub osłabiać ich działanie
- Doustne leki przeciwcukrzycowe i insulina - metyloprednizolon może zmniejszać ich skuteczność
- Niesteroidowe leki przeciwzapalne - zwiększone ryzyko krwawień z przewodu pokarmowego
- Leki obniżające ciśnienie krwi - metyloprednizolon może osłabiać ich działanie
- Leki moczopędne - zwiększone ryzyko hipokaliemii
Inne ważne interakcje:
- Szczepionki żywe - przeciwwskazane u pacjentów przyjmujących immunosupresyjne dawki metyloprednizolonu
- Cyklosporyna - wzajemne hamowanie metabolizmu, zwiększone ryzyko drgawek
Ze względu na liczne interakcje, przed włączeniem metyloprednizolonu należy zawsze sprawdzić listę wszystkich przyjmowanych przez pacjenta leków i suplementów. Może być konieczne dostosowanie dawek lub zmiana terapii.
Stosowanie metyloprednizolonu w ciąży i podczas karmienia piersią
Metyloprednizolon przenika przez łożysko i do mleka matki. Jego stosowanie w ciąży i podczas karmienia piersią wymaga szczególnej ostrożności:
Ciąża:
- Metyloprednizolon powinien być stosowany w ciąży tylko wtedy, gdy potencjalne korzyści dla matki przewyższają potencjalne ryzyko dla płodu
- Długotrwałe stosowanie lub duże dawki mogą zwiększać ryzyko niskiej masy urodzeniowej i niewydolności kory nadnerczy u noworodka
- Jeśli to możliwe, należy stosować najmniejszą skuteczną dawkę przez najkrótszy możliwy czas
Karmienie piersią:
- Metyloprednizolon przenika do mleka matki
- Może hamować wzrost i wpływać na endogenne wytwarzanie glikokortykosteroidów u niemowląt karmionych piersią
- Decyzję o stosowaniu leku podczas karmienia piersią należy podjąć po dokładnej ocenie stosunku korzyści do ryzyka
W obu przypadkach konieczna jest ścisła współpraca między lekarzem prowadzącym a pacjentką, aby zminimalizować potencjalne ryzyko dla dziecka przy jednoczesnym zapewnieniu odpowiedniego leczenia matki.
Wnioski
Metyloprednizolon jest silnym glikokortykosteroidem o szerokim spektrum zastosowań w leczeniu chorób zapalnych i autoimmunologicznych. Jego stosowanie wymaga jednak ostrożności ze względu na potencjalne działania niepożądane i liczne interakcje z innymi lekami. Kluczowe jest indywidualne dostosowanie dawki, regularne monitorowanie pacjenta i stosowanie leku przez możliwie najkrótszy czas potrzebny do uzyskania kontroli objawów choroby.
Medrol®

2) Pacjenci 65+
Przysługuje uprawnionym pacjentom we wskazaniach określonych w decyzji o objęciu refundacją. Jeżeli lek jest refundowany we wszystkich zarejestrowanych wskazaniach, to jest w nich wszystkich bezpłatny dla pacjenta. Jeżeli natomiast lek jest refundowany w określonych wskazaniach, to jest bezpłatny dla seniorów tylko i wyłącznie w tych właśnie wskazaniach.
3) Kobiety w ciąży
4) Pacjenci do ukończenia 18 roku życia