Lysodren (mitotan) - informacje dla lekarza
Wskazania
Lysodren jest wskazany w leczeniu objawowym zaawansowanego raka kory nadnerczy (nieoperacyjnego, z przerzutami lub wznową nowotworową). Należy zaznaczyć, że działanie produktu w niewydzielającym raku kory nadnerczy nie zostało ustalone.
Lysodren ma zastosowanie głównie w zaawansowanych, nieoperacyjnych przypadkach raka kory nadnerczy z objawami klinicznymi.
Dawkowanie
Leczenie powinno być rozpoczęte i kontrolowane przez doświadczonego specjalistę. U dorosłych zaleca się następujący schemat dawkowania:
Etap leczenia | Dawka | Cel |
---|---|---|
Dawka początkowa | 2-3 g mitotanu/dobę | Rozpoczęcie terapii |
Zwiększanie dawki | Stopniowo co 2 tygodnie | Osiągnięcie stężenia w osoczu 14-20 mg/l |
Dawka maksymalna | 6 g/dobę | Nie zaleca się przekraczania |
Dawkowanie należy dostosować indywidualnie na podstawie monitorowania stężenia mitotanu w osoczu i tolerancji klinicznej.
Kluczowe jest stopniowe zwiększanie dawki pod kontrolą stężenia leku w osoczu, dążąc do osiągnięcia okna terapeutycznego 14-20 mg/l.
Monitorowanie leczenia
Zaleca się regularne monitorowanie stężenia mitotanu w osoczu:
- Po każdej zmianie dawki - co 2 tygodnie
- Po ustaleniu dawki podtrzymującej - co miesiąc
- Po przerwaniu terapii - co 2 miesiące
Należy także kontrolować parametry czynności wątroby, nerek oraz morfologię krwi. Szczególną uwagę należy zwrócić na objawy neurotoksyczności przy stężeniach powyżej 20 mg/l.
Regularne monitorowanie stężenia leku i parametrów laboratoryjnych jest kluczowe dla optymalizacji terapii i minimalizacji działań niepożądanych.
Specjalne grupy pacjentów
U dzieci i młodzieży leczenie należy rozpoczynać od dawki 1,5-3,5 g/m2 pc./dobę, stopniowo zwiększając do 4 g/m2 pc./dobę. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby lub nerek oraz u osób w podeszłym wieku. W tych grupach zaleca się częstsze monitorowanie stężenia mitotanu w osoczu.
Dawkowanie u dzieci i pacjentów z grup ryzyka wymaga szczególnej uwagi i indywidualnego dostosowania.
Przeciwwskazania
- Nadwrażliwość na mitotan lub substancje pomocnicze
- Karmienie piersią
- Jednoczesne stosowanie ze spironolaktonem
Ostrzeżenia i środki ostrożności
Przed rozpoczęciem leczenia mitotanem należy usunąć chirurgicznie jak największą ilość tkanki nowotworowej. U pacjentów istnieje ryzyko niewydolności kory nadnerczy - należy rozważyć leczenie substytucyjne steroidami. Pacjenci powinni być poinformowani o konieczności kontaktu z lekarzem w przypadku urazu, zakażenia lub innej współistniejącej choroby.
Mitotan może powodować uszkodzenie mózgu i zaburzenia jego czynności przy długotrwałym stosowaniu dużych dawek. Konieczne jest regularne przeprowadzanie badań neurologicznych i psychologicznych, zwłaszcza przy stężeniach w osoczu >20 mg/l.
Stosowanie mitotanu wymaga ścisłego monitorowania pacjenta pod kątem niewydolności kory nadnerczy i neurotoksyczności.
Interakcje
Mitotan indukuje enzymy wątrobowe, co może wpływać na metabolizm wielu leków. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu:
- Leków przeciwzakrzepowych (pochodne kumaryny)
- Leków przeciwdrgawkowych
- Ryfabutyny, ryfampicyny, gryzeofulwiny
- Preparatów ziołowych (np. dziurawiec)
Mitotan zwiększa stężenie białek wiążących hormony, co może wpływać na interpretację wyników badań hormonalnych.
Konieczne jest uważne monitorowanie interakcji lekowych, szczególnie w przypadku leków metabolizowanych przez cytochrom P-450.
Warto zapamiętać
- Docelowe stężenie mitotanu w osoczu wynosi 14-20 mg/l
- Pacjenci leczeni mitotanem są zagrożeni niewydolnością kory nadnerczy i wymagają szczególnej opieki w sytuacjach stresowych
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane obejmują:
- Zaburzenia żołądkowo-jelitowe (10-100% pacjentów)
- Objawy ze strony układu nerwowego (ok. 40% pacjentów)
- Wysypki skórne (5-25% pacjentów)
- Leukopenia (8-12% pacjentów)
- Wydłużony czas krwawienia (90% przypadków)
Poważne działania niepożądane są związane z ekspozycją na dawkę skumulowaną i najczęściej występują przy stężeniach mitotanu w osoczu ≥20 mg/l.
Profil działań niepożądanych mitotanu jest szeroki i wymaga ścisłego monitorowania, szczególnie w zakresie funkcji układu nerwowego i parametrów laboratoryjnych.
Mechanizm działania
Mitotan jest substancją cytotoksyczną działającą na korę nadnerczy. Dokładny mechanizm działania nie jest w pełni poznany, ale prawdopodobnie obejmuje:
- Modyfikację obwodowego metabolizmu steroidów
- Bezpośrednie hamowanie czynności kory nadnerczy
- Zmianę metabolizmu kortyzolu
- Zwiększenie syntezy 6-β-hydroksy cholesterolu
Złożony mechanizm działania mitotanu wpływa zarówno na funkcję kory nadnerczy, jak i na metabolizm steroidów w organizmie.