Losmina
Enoxaparin sodium
Losmina - charakterystyka produktu leczniczego
Wskazania do stosowania
Losmina jest wskazana do stosowania u osób dorosłych w:
- Zapobieganiu żylnej chorobie zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ) u pacjentów chirurgicznych z grup umiarkowanego i wysokiego ryzyka, szczególnie poddawanych zabiegom ortopedycznym lub w chirurgii ogólnej, w tym onkologicznej
- Zapobieganiu ŻChZZ u pacjentów internistycznych z ostrymi schorzeniami (takimi jak ostra niewydolność serca, niewydolność oddechchoroby reumatyczne) i ograniczoną mobilnością
- Leczeniu zakrzepicy żył głębokich (ZŻG) i zatorowości płucnej (ZP), z wyłączeniem ZP wymagającej leczenia trombolitycznego lub operacyjnego
- Zapobieganiu tworzenia się skrzepów w krążeniu pozaustrojowym podczas hemodializy
- Ostrym zespole wieńcowym:
- Leczeniu niestabilnej dławicy piersiowej oraz zawału serca bez uniesienia odcinka ST (NSTEMI), w skojarzeniu z kwasem acetylosalicylowym (ASA)
- Leczeniu świeżego zawału mięśnia sercowego z uniesieniem odcinka ST (STEMI), w tym u pacjentów leczonych zachowawczo lub poddawanych przezskórnej interwencji wieńcowej (PCI)
Losmina jest skutecznym lekiem przeciwzakrzepowym o szerokim spektrum zastosowań w profilaktyce i leczeniu powikłań zakrzepowo-zatorowych.
Dawkowanie i sposób podawania
Zapobieganie ŻChZZ u pacjentów chirurgicznych
Dawkowanie zależy od indywidualnego ryzyka pacjenta:
- Umiarkowane ryzyko: 2000 j.m. (20 mg) podskórnie raz na dobę, rozpoczynając 2h przed zabiegiem
- Wysokie ryzyko: 4000 j.m. (40 mg) podskórnie raz na dobę, rozpoczynając najlepiej 12h przed zabiegiem
Czas trwania profilaktyki zależy od utrzymywania się ryzyka ŻChZZ, zwykle 7-10 dni lub do czasu uruchomienia pacjenta. W przypadku dużych zabiegów ortopedycznych zaleca się przedłużoną profilaktykę do 5 tygodni.
Zapobieganie ŻChZZ u pacjentów internistycznych
Zalecana dawka to 4000 j.m. (40 mg) podskórnie raz na dobę przez co najmniej 6-14 dni.
Leczenie ZŻG i ZP
Enoksaparynę można podawać:
- 100 j.m./kg mc. (1 mg/kg mc.) podskórnie co 12 godzin lub
- 150 j.m./kg mc. (1,5 mg/kg mc.) podskórnie raz na dobę
Schemat należy dobrać indywidualnie w oparciu o ocenę ryzyka powikłań zakrzepowo-zatorowych i krwawienia. Leczenie zwykle trwa około 10 dni.
Zapobieganie tworzeniu się skrzepów podczas hemodializy
Zalecana dawka to 100 j.m./kg mc. (1 mg/kg mc.) podawana do linii tętniczej krążenia pozaustrojowego na początku sesji dializy. Dawkę można zmniejszyć do 50-75 j.m./kg mc. u pacjentów wysokiego ryzyka krwawienia.
Ostry zespół wieńcowy
W leczeniu niestabilnej dławicy piersiowej i zawału NSTEMI zaleca się 100 j.m./kg mc. (1 mg/kg mc.) podskórnie co 12 godzin, w skojarzeniu z ASA. Leczenie zwykle trwa 2-8 dni.
W leczeniu świeżego STEMI schemat dawkowania to:
- 3000 j.m. (30 mg) w szybkim wstrzyknięciu dożylnym (bolus)
- Następnie 100 j.m./kg mc. (1 mg/kg mc.) podskórnie
- Kolejne dawki 100 j.m./kg mc. podskórnie co 12 godzin (maksymalnie 10000 j.m. przy pierwszych dwóch dawkach)
Leczenie zwykle trwa 8 dni lub do wypisu ze szpitala. Należy jednocześnie stosować leczenie przeciwpłytkowe.
Wskazanie | Dawkowanie |
---|---|
Profilaktyka ŻChZZ - umiarkowane ryzyko | 2000 j.m. (20 mg) 1x/dobę s.c. |
Profilaktyka ŻChZZ - wysokie ryzyko | 4000 j.m. (40 mg) 1x/dobę s.c. |
Leczenie ZŻG i ZP | 100 j.m./kg (1 mg/kg) 2x/dobę s.c. lub 150 j.m./kg (1,5 mg/kg) 1x/dobę s.c. |
Hemodializa | 100 j.m./kg (1 mg/kg) do linii tętniczej |
Niestabilna dławica/NSTEMI | 100 j.m./kg (1 mg/kg) 2x/dobę s.c. |
STEMI | 30 mg i.v. bolus, następnie 100 j.m./kg (1 mg/kg) s.c., potem 100 j.m./kg 2x/dobę s.c. |
Dawkowanie należy dostosować u pacjentów w podeszłym wieku oraz z zaburzeniami czynności nerek.
Przeciwwskazania
Enoksaparyna jest przeciwwskazana u pacjentów z:
- Nadwrażliwością na enoksaparynę, heparynę lub jej pochodne
- Małopłytkowością poheparynową w wywiadzie w ciągu ostatnich 100 dni lub obecnością przeciwciał przeciwko heparynie
- Aktywnym, klinicznie istotnym krwawieniem
- Stanami związanymi z wysokim ryzykiem krwawienia, np. niedawny udar krwotoczny
Nie należy stosować enoksaparyny w ciągu 24 godzin przed planowanym znieczuleniem zewnątrzoponowym lub podpajęczynówkowym.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Podczas stosowania enoksaparyny należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów z:
- Zwiększonym ryzykiem krwawienia
- Zaburzeniami czynności nerek
- Zaburzeniami czynności wątroby
- Małopłytkowością w wywiadzie
- Sztucznymi zastawkami serca
Należy monitorować pacjentów pod kątem objawów krwawienia. W razie potrzeby można oznaczać aktywność anty-Xa. Szczególnej uwagi wymagają pacjenci w podeszłym wieku oraz z niską masą ciała.
Warto zapamiętać
- Enoksaparyna jest skutecznym lekiem przeciwzakrzepowym o szerokim spektrum zastosowań
- Dawkowanie należy dostosować indywidualnie w zależności od wskazania i czynników ryzyka pacjenta
Interakcje
Należy zachować ostrożność stosując enoksaparynę łącznie z:
- Lekami wpływającymi na hemostazę (np. leki przeciwpłytkowe, NLPZ)
- Doustnymi antykoagulantami
- Lekami zwiększającymi stężenie potasu
Jednoczesne stosowanie tych leków może zwiększać ryzyko krwawienia lub innych działań niepożądanych. Konieczne jest ścisłe monitorowanie kliniczne i laboratoryjne.
Ciąża i laktacja
Enoksaparynę można stosować w ciąży, jeśli jest to klinicznie uzasadnione. Należy zachować ostrożność, szczególnie w III trymestrze ze względu na ryzyko krwawienia. Nie zaleca się stosowania u kobiet ze sztucznymi zastawkami serca.
Podczas karmienia piersią zaleca się unikanie stosowania enoksaparyny. Jeśli stosowanie jest konieczne, należy rozważyć przerwanie karmienia piersią.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane enoksaparyny to:
- Krwawienia (w tym krwiaki w miejscu wstrzyknięcia)
- Małopłytkowość
- Zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych
- Reakcje w miejscu wstrzyknięcia
Rzadziej mogą wystąpić: reakcje alergiczne, martwica skóry, osteoporoza przy długotrwałym stosowaniu. W przypadku wystąpienia objawów krwawienia lub małopłytkowości należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem.
Przedawkowanie
Przypadkowe przedawkowanie enoksaparyny może prowadzić do powikłań krwotocznych. Działanie przeciwzakrzepowe można w większości zneutralizować poprzez powolne dożylne podanie protaminy. Dawka protaminy zależy od podanej dawki enoksaparyny - 1 mg protaminy neutralizuje działanie 100 j.m. (1 mg) enoksaparyny podanej w ciągu ostatnich 8 godzin.
Właściwości farmakologiczne
Enoksaparyna jest heparyną drobnocząsteczkową o masie cząsteczkowej około 4500 daltonów. Wykazuje wysoką aktywność anty-Xa (około 100 j.m./mg) i niską aktywność anty-IIa (około 28 j.m./mg). Działanie przeciwzakrzepowe zachodzi przy udziale antytrombiny III. Enoksaparyna hamuje również inne czynniki krzepnięcia oraz wykazuje działanie przeciwzapalne.
W dawkach profilaktycznych enoksaparyna nie wpływa istotnie na czas aPTT. W dawkach leczniczych może wydłużać aPTT 1,5-2,2 razy. Maksymalną aktywność anty-Xa obserwuje się po 3-5 godzinach od podania podskórnego.
Podsumowanie
Enoksaparyna (Losmina) jest skutecznym i bezpiecznym lekiem przeciwzakrzepowym o szerokim spektrum zastosowań w profilaktyce i leczeniu powikłań zakrzepowo-zatorowych. Wymaga jednak indywidualnego doboru dawki oraz monitorowania pacjenta, szczególnie pod kątem ryzyka krwawienia. Właściwe stosowanie enoksaparyny pozwala na znaczące zmniejszenie ryzyka powikłań zakrzepowo-zatorowych u pacjentów z grup ryzyka.