Losmina
Enoxaparin sodium
Wskazania do stosowania
Enoksaparyna sodowa (Losmina) jest wskazana do stosowania u osób dorosłych w:
- Zapobieganiu żylnej chorobie zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ) u pacjentów chirurgicznych z grup umiarkowanego i wysokiego ryzyka, szczególnie poddawanych zabiegom ortopedycznym lub ogólnym, w tym onkologicznym
- Zapobieganiu ŻChZZ u pacjentów internistycznych z ostrymi schorzeniami (np. ostra niewydolność serca, niewydolność oddechowa, ciężkie zakażenia) i ograniczoną mobilnością
- Leczeniu zakrzepicy żył głębokich (ZŻG) i zatorowości płucnej (ZP), z wyłączeniem ZP wymagającej leczenia trombolitycznego lub chirurgicznego
- Zapobieganiu tworzenia się skrzepów w krążeniu pozaustrojowym podczas hemodializy
- Leczeniu ostrych zespołów wieńcowych:
- Niestabilnej dławicy piersiowej oraz zawału serca bez uniesienia odcinka ST (NSTEMI)
- Świeżego zawału mięśnia sercowego z uniesieniem odcinka ST (STEMI), w tym u pacjentów leczonych zachowawczo i poddawanych przezskórnej interwencji wieńcowej (PCI)
Enoksaparyna sodowa jest skutecznym lekiem przeciwzakrzepowym o szerokim spektrum zastosowań w profilaktyce i leczeniu powikłań zakrzepowo-zatorowych.
Dawkowanie i sposób podawania
Zapobieganie żylnej chorobie zakrzepowo-zatorowej u pacjentów chirurgicznych
Dawkowanie zależy od indywidualnego ryzyka zakrzepowo-zatorowego pacjenta:
- Umiarkowane ryzyko: 2000 j.m. (20 mg) raz na dobę podskórnie
- Wysokie ryzyko: 4000 j.m. (40 mg) raz na dobę podskórnie
U pacjentów z grupy umiarkowanego ryzyka leczenie należy kontynuować przez co najmniej 7-10 dni. U pacjentów wysokiego ryzyka zaleca się przedłużoną profilaktykę do 5 tygodni po dużych zabiegach ortopedycznych lub 4 tygodnie po zabiegach onkologicznych w obrębie jamy brzusznej lub miednicy.
Zapobieganie ŻChZZ u pacjentów internistycznych
Zalecana dawka to 4000 j.m. (40 mg) raz na dobę podskórnie przez 6-14 dni.
Leczenie zakrzepicy żył głębokich i zatorowości płucnej
Enoksaparynę sodową można podawać:
- 100 j.m./kg mc. (1 mg/kg mc.) dwa razy na dobę podskórnie
- 150 j.m./kg mc. (1,5 mg/kg mc.) raz na dobę podskórnie
Schemat należy wybrać na podstawie indywidualnej oceny, uwzględniając ryzyko powikłań zakrzepowo-zatorowych i krwawień. Leczenie zazwyczaj trwa około 10 dni.
Zapobieganie tworzeniu się skrzepów podczas hemodializy
Zalecana dawka to 100 j.m./kg mc. (1 mg/kg mc.). U pacjentów wysokiego ryzyka krwawienia dawkę należy zmniejszyć do 50-75 j.m./kg mc.
Leczenie niestabilnej dławicy piersiowej i zawału serca bez uniesienia odcinka ST
Zalecana dawka to 100 j.m./kg mc. (1 mg/kg mc.) co 12 godzin podskórnie, w skojarzeniu z leczeniem przeciwpłytkowym. Leczenie powinno trwać co najmniej 2 dni i być kontynuowane do stabilizacji klinicznej pacjenta (zwykle 2-8 dni).
Leczenie świeżego zawału mięśnia sercowego z uniesieniem odcinka ST
Zalecany schemat dawkowania:
- Początkowy bolus dożylny 3000 j.m. (30 mg)
- Następnie 100 j.m./kg mc. (1 mg/kg mc.) podskórnie co 12 godzin (maksymalnie 10000 j.m. (100 mg) dla pierwszych dwóch dawek podskórnych)
Jednocześnie należy wdrożyć odpowiednie leczenie przeciwpłytkowe. Leczenie enoksaparyną powinno trwać 8 dni lub do wypisu ze szpitala.
Wskazanie | Dawkowanie | Sposób podania |
---|---|---|
Profilaktyka ŻChZZ - umiarkowane ryzyko | 2000 j.m. (20 mg) raz/dobę | Podskórnie |
Profilaktyka ŻChZZ - wysokie ryzyko | 4000 j.m. (40 mg) raz/dobę | Podskórnie |
Leczenie ZŻG i ZP | 100 j.m./kg mc. (1 mg/kg mc.) 2x/dobę lub 150 j.m./kg mc. (1,5 mg/kg mc.) raz/dobę | Podskórnie |
Hemodializa | 100 j.m./kg mc. (1 mg/kg mc.) | Do linii tętniczej |
Niestabilna dławica piersiowa i NSTEMI | 100 j.m./kg mc. (1 mg/kg mc.) co 12h | Podskórnie |
STEMI | Bolus 3000 j.m. (30 mg), następnie 100 j.m./kg mc. (1 mg/kg mc.) co 12h | Dożylnie (bolus), następnie podskórnie |
Dawkowanie należy dostosować u pacjentów w podeszłym wieku oraz z zaburzeniami czynności nerek. Szczegółowe zalecenia znajdują się w Charakterystyce Produktu Leczniczego.
Przeciwwskazania
Enoksaparyna sodowa jest przeciwwskazana u pacjentów z:
- Nadwrażliwością na enoksaparynę, heparynę lub jej pochodne
- Immunologiczną małopłytkowością poheparynową w wywiadzie (w ciągu ostatnich 100 dni) lub obecnością przeciwciał krążących
- Aktywnym, klinicznie istotnym krwawieniem
- Stanami związanymi z wysokim ryzykiem krwawienia, np. niedawny udar krwotoczny
Nie należy stosować enoksaparyny w ciągu 24 godzin przed zabiegiem znieczulenia podpajęczynówkowego, zewnątrzoponowego lub nakłucia lędźwiowego.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Podczas stosowania enoksaparyny sodowej należy zachować szczególną ostrożność w następujących sytuacjach:
- Zwiększone ryzyko krwawienia (np. zaburzenia hemostazy, choroba wrzodowa)
- Ciężkie nadciśnienie tętnicze
- Retinopatia cukrzycowa
- Przebyte zabiegi neurochirurgiczne lub okulistyczne
- Jednoczesne stosowanie leków wpływających na hemostazę
Należy monitorować pacjentów pod kątem objawów krwawienia. U pacjentów z niewydolnością nerek konieczna może być modyfikacja dawki. Szczególną ostrożność należy zachować przy stosowaniu enoksaparyny u pacjentów ze sztucznymi zastawkami serca.
Warto zapamiętać
- Enoksaparyna sodowa jest skutecznym lekiem przeciwzakrzepowym o szerokim spektrum zastosowań
- Dawkowanie należy dostosować indywidualnie, uwzględniając ryzyko powikłań zakrzepowo-zatorowych i krwawień
Interakcje
Należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu enoksaparyny z lekami wpływającymi na hemostazę, takimi jak:
- Salicylany, kwas acetylosalicylowy i niesteroidowe leki przeciwzapalne
- Leki trombolityczne
- Inhibitory agregacji płytek krwi
- Glikokortykosteroidy stosowane ogólnoustrojowo
- Leki zwiększające stężenie potasu w surowicy
W przypadku konieczności jednoczesnego stosowania tych leków, należy uważnie monitorować parametry krzepnięcia i prowadzić ścisłą obserwację kliniczną pacjenta.
Ciąża i laktacja
Enoksaparynę sodową można stosować w okresie ciąży tylko wtedy, gdy lekarz uzna to za bezwzględnie konieczne. Kobiety w ciąży otrzymujące enoksaparynę należy uważnie monitorować pod kątem powikłań krwotocznych. Nie zaleca się stosowania enoksaparyny u kobiet karmiących piersią ze względu na brak danych dotyczących przenikania leku do mleka.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane enoksaparyny sodowej to:
- Krwawienia (w tym krwiaki w miejscu wstrzyknięcia)
- Małopłytkowość
- Trombocytoza
- Reakcje w miejscu wstrzyknięcia (ból, obrzęk, stan zapalny)
- Zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych
Rzadziej mogą wystąpić: reakcje alergiczne, osteoporoza po długotrwałym stosowaniu, martwica skóry w miejscu wstrzyknięcia. W przypadku wystąpienia objawów krwawienia lub małopłytkowości należy natychmiast skontaktować się z lekarzem.
Przedawkowanie
Przypadkowe przedawkowanie enoksaparyny może prowadzić do powikłań krwotocznych. Działanie przeciwzakrzepowe można w większości zneutralizować przez powolne wstrzyknięcie dożylne protaminy. Dawka protaminy zależy od dawki podanej enoksaparyny i czasu, jaki upłynął od jej podania.
Właściwości farmakologiczne
Enoksaparyna jest heparyną drobnocząsteczkową o działaniu przeciwzakrzepowym. Jej główne działanie polega na hamowaniu czynnika Xa krzepnięcia krwi. Enoksaparyna wykazuje także inne właściwości przeciwzakrzepowe i przeciwzapalne, w tym hamowanie innych czynników krzepnięcia oraz zmniejszanie uwalniania czynnika von Willebranda.
Efekt przeciwzakrzepowy enoksaparyny utrzymuje się przez około 24 godziny po podaniu podskórnym, co umożliwia stosowanie leku raz lub dwa razy na dobę.
Enoksaparyna sodowa jest skutecznym i względnie bezpiecznym lekiem przeciwzakrzepowym o szerokim spektrum zastosowań. Wymaga jednak indywidualnego doboru dawki i ścisłego monitorowania pacjenta, szczególnie pod kątem ryzyka krwawień.