Losmina
Enoxaparin sodium
Losmina - szczegółowe informacje dla lekarzy
Wskazania do stosowania
Losmina (enoksaparyna sodowa) jest wskazana do stosowania u osób dorosłych w:
- Zapobieganiu żylnejowej (ŻChZZ) u pacjentów chirurgicznych z grup umiarkowanego i wysokiego ryzyka, szczególnie poddawanych zabiegom ortopedycznym lub w chirurgii ogólnej, w tym onkologicznej
- Zapobieganiu ŻChZZ u pacjentów internistycznych z ostrymi schorzeniami (np. ostra niewydolność serca, niewydolność oddechowa, ciężkie zakażenia) i ograniczoną mobilnością
- Leczeniu zakrzepicy żył głębokich (ZŻG) i zatorowości płucnej (ZP), z wyłączeniem ZP wymagającej leczenia trombolitycznego lub operacyjnego
- Zapobieganiu tworzenia się skrzepów w krążeniu pozaustrojowym podczas hemodializy
- Leczeniu ostrych zespołów wieńcowych:
- Niestabilnej dławicy piersiowej oraz zawału serca bez uniesienia odcinka ST (NSTEMI), w skojarzeniu z kwasem acetylosalicylowym
- Świeżego zawału mięśnia sercowego z uniesieniem odcinka ST (STEMI), w tym u pacjentów leczonych zachowawczo lub poddawanych przezskórnej interwencji wieńcowej (PCI)
Enoksaparyna sodowa wykazuje szerokie spektrum działania przeciwzakrzepowego, co czyni ją skutecznym lekiem w profilaktyce i leczeniu powikłań zakrzepowo-zatorowych w różnych sytuacjach klinicznych.
Dawkowanie i sposób podawania
Dawkowanie enoksaparyny sodowej zależy od wskazania i indywidualnego ryzyka pacjenta. Poniżej przedstawiono zalecane schematy dawkowania:
Wskazanie | Dawkowanie |
---|---|
Profilaktyka ŻChZZ u pacjentów chirurgicznych z umiarkowanym ryzykiem | 2000 j.m. (20 mg) podskórnie raz na dobę |
Profilaktyka ŻChZZ u pacjentów chirurgicznych z wysokim ryzykiem | 4000 j.m. (40 mg) podskórnie raz na dobę |
Profilaktyka ŻChZZ u pacjentów internistycznych | 4000 j.m. (40 mg) podskórnie raz na dobę |
Leczenie ZŻG i ZP | 100 j.m./kg mc. (1 mg/kg mc.) podskórnie co 12 h lub 150 j.m./kg mc. (1,5 mg/kg mc.) podskórnie raz na dobę |
Zapobieganie tworzeniu się skrzepów podczas hemodializy | 100 j.m./kg mc. (1 mg/kg mc.) do linii tętniczej krążenia pozaustrojowego |
Leczenie niestabilnej dławicy piersiowej i NSTEMI | 100 j.m./kg mc. (1 mg/kg mc.) podskórnie co 12 h |
Leczenie STEMI | 30 mg i.v. bolus, następnie 1 mg/kg mc. podskórnie co 12 h (maks. 100 mg dla pierwszych dwóch dawek podskórnych) |
Czas trwania leczenia zależy od wskazania i stanu klinicznego pacjenta. Należy dostosować dawkowanie u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny 15-30 ml/min).
Przeciwwskazania
Enoksaparyna sodowa jest przeciwwskazana u pacjentów z:
- Nadwrażliwością na enoksaparynę, heparynę lub jej pochodne
- Immunologiczną małopłytkowością poheparynową w wywiadzie (w ciągu ostatnich 100 dni) lub obecnością przeciwciał krążących
- Aktywnym, klinicznie istotnym krwawieniem
- Stanami związanymi z wysokim ryzykiem krwawienia, np. niedawny udar krwotoczny
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Podczas stosowania enoksaparyny sodowej należy zachować szczególną ostrożność w następujących sytuacjach:
- Zwiększone ryzyko krwawienia (np. zaburzenia hemostazy, choroba wrzodowa)
- Ciężkie zaburzenia czynności nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min)
- Pacjenci w podeszłym wieku (>75 lat)
- Małopłytkowość w wywiadzie
- Jednoczesne stosowanie leków wpływających na hemostazę
- Znieczulenie zewnątrzoponowe/podpajęczynówkowe
Należy monitorować liczbę płytek krwi przed rozpoczęciem leczenia i regularnie w trakcie terapii ze względu na ryzyko małopłytkowości poheparynowej.
Interakcje z innymi produktami leczniczymi
Należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu enoksaparyny z lekami wpływającymi na hemostazę, takimi jak:
- Salicylany, NLPZ
- Inhibitory agregacji płytek krwi
- Doustne antykoagulanty
- Leki trombolityczne
- Glikokortykosteroidy stosowane ogólnoustrojowo
Jednoczesne stosowanie tych leków może zwiększać ryzyko krwawienia.
Ciąża i laktacja
Enoksaparynę sodową można stosować w ciąży, jeśli jest to klinicznie uzasadnione. Należy zachować ostrożność u kobiet w ciąży ze sztucznymi zastawkami serca. Karmienie piersią nie jest zalecane podczas leczenia enoksaparyną.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane enoksaparyny sodowej to:
- Krwawienia (w tym krwiaki w miejscu wstrzyknięcia)
- Małopłytkowość
- Zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych
- Reakcje skórne w miejscu wstrzyknięcia
Rzadziej mogą wystąpić poważne powikłania krwotoczne, w tym krwotoki zaotrzewnowe i wewnątrzczaszkowe.
Warto zapamiętać
- Enoksaparyna sodowa wykazuje lepszy stosunek aktywności anty-Xa do anty-IIa (3,6:1) w porównaniu do heparyny niefrakcjonowanej, co przekłada się na korzystniejszy profil skuteczności i bezpieczeństwa.
- W przypadku znieczulenia zewnątrzoponowego/podpajęczynówkowego należy zachować odpowiedni odstęp czasowy między podaniem enoksaparyny a wykonaniem procedury, aby zminimalizować ryzyko krwiaka okołordzeniowego.
Przedawkowanie
W przypadku przedawkowania enoksaparyny sodowej głównym objawem są powikłania krwotoczne. Działanie przeciwzakrzepowe można w większości zneutralizować poprzez powolne dożylne podanie protaminy. Dawka protaminy zależy od podanej dawki enoksaparyny - 1 mg protaminy neutralizuje działanie 100 j.m. (1 mg) enoksaparyny podanej w ciągu ostatnich 8 godzin.
Właściwości farmakodynamiczne i farmakokinetyczne
Enoksaparyna sodowa jest heparyną drobnocząsteczkową o średniej masie cząsteczkowej około 4500 daltonów. Wykazuje wysoką aktywność anty-Xa (około 100 j.m./mg) i niską aktywność anty-IIa (około 28 j.m./mg). Oprócz działania przeciwzakrzepowego, enoksaparyna wykazuje również właściwości przeciwzapalne.
Po podaniu podskórnym enoksaparyna charakteryzuje się wysoką biodostępnością (około 100% w odniesieniu do aktywności anty-Xa). Maksymalne stężenie w osoczu osiąga po 3-5 godzinach. Okres półtrwania aktywności anty-Xa wynosi około 4 godzin po pojedynczym podaniu podskórnym.
Enoksaparyna jest metabolizowana głównie w wątrobie poprzez desulfatację i/lub depolimeryzację. Wydalana jest przede wszystkim przez nerki w postaci metabolitów o niskiej aktywności biologicznej.
Wnioski
Enoksaparyna sodowa jest skutecznym i względnie bezpiecznym lekiem przeciwzakrzepowym o szerokim spektrum zastosowań klinicznych. Jej korzystny profil farmakokinetyczny i farmakodynamiczny pozwala na wygodne dawkowanie, bez konieczności rutynowego monitorowania parametrów krzepnięcia. Niemniej jednak, ze względu na ryzyko powikłań krwotocznych, stosowanie enoksaparyny wymaga starannej oceny stosunku korzyści do ryzyka oraz ścisłego monitorowania pacjentów, szczególnie w grupach podwyższonego ryzyka.