Losmina
Enoxaparin sodium
Wskazania do stosowania
Produkt Losmina jest wskazany do stosowania u osób dorosłych w:
- Zapobieganiu żylnej chorobie zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ) u pacjentów chirurgicznych z grup umiarkowanego i wysokiego ryzyka, szczególnie poddawanych zabiegom ortopedycznym lub ogólnym, w tym onkologicznym
- Zapobieganiu ŻChZZ u pacjentów internistycznych z ostrymi schorzeniami (takimi jak ostra niewydolność serca, niewydolność oddechowa, ciężkie zakażenia lub choroby reumatyczne) i ograniczoną mobilnością
- Leczeniu zakrzepicy żył głębokich (ZŻG) i zatorowości płucnej (ZP), z wyłączeniem ZP wymagającej leczenia trombolitycznego lub operacyjnego
- Zapobieganiu tworzeniu się skrzepów w krążeniu pozaustrojowym podczas hemodializy
- Ostrym zespole wieńcowym: - Leczeniu niestabilnej dławicy piersiowej oraz zawału serca bez uniesienia odcinka ST (NSTEMI) - Leczeniu świeżego zawału mięśnia sercowego z uniesieniem odcinka ST (STEMI), w tym u pacjentów leczonych zachowawczo i poddawanych przezskórnej interwencji wieńcowej (PCI)
Enoksaparyna sodowa wykazuje skuteczność w zapobieganiu i leczeniu powikłań zakrzepowo-zatorowych w różnych sytuacjach klinicznych, zarówno w chirurgii, jak i w schorzeniach internistycznych oraz kardiologicznych.
Dawkowanie i sposób podawania
Zapobieganie żylnej chorobie zakrzepowo-zatorowej u pacjentów chirurgicznych
Dawkowanie zależy od indywidualnego ryzyka pacjenta:
- Umiarkowane ryzyko: 2000 j.m. (20 mg) podskórnie raz na dobę
- Wysokie ryzyko: 4000 j.m. (40 mg) podskórnie raz na dobę
Leczenie należy kontynuować przez co najmniej 7-10 dni, niezależnie od stanu pacjenta. W przypadku dużych zabiegów ortopedycznych zaleca się przedłużoną profilaktykę do 5 tygodni.
Zapobieganie ŻChZZ u pacjentów internistycznych
Zalecana dawka to 4000 j.m. (40 mg) podskórnie raz na dobę przez co najmniej 6-14 dni.
Leczenie zakrzepicy żył głębokich i zatorowości płucnej
Enoksaparyna może być podawana:
- 100 j.m./kg mc. (1 mg/kg mc.) podskórnie co 12 godzin
- 150 j.m./kg mc. (1,5 mg/kg mc.) podskórnie raz na dobę
Leczenie trwa zwykle około 10 dni.
Zapobieganie tworzeniu się skrzepów podczas hemodializy
Zalecana dawka to 100 j.m./kg mc. (1 mg/kg mc.) do linii tętniczej na początku sesji dializy.
Ostry zespół wieńcowy
W leczeniu niestabilnej dławicy piersiowej i zawału NSTEMI stosuje się 100 j.m./kg mc. (1 mg/kg mc.) podskórnie co 12 godzin przez 2-8 dni.
W leczeniu świeżego STEMI schemat to:
- Bolus dożylny 3000 j.m. (30 mg)
- Następnie 100 j.m./kg mc. (1 mg/kg mc.) podskórnie co 12 godzin (maks. 10000 j.m./100 mg w pierwszych dwóch dawkach)
Leczenie trwa zwykle 8 dni lub do wypisu ze szpitala.
Wskazanie | Dawkowanie | Czas leczenia |
---|---|---|
Profilaktyka ŻChZZ - umiarkowane ryzyko | 2000 j.m. (20 mg) 1x/dobę s.c. | 7-10 dni |
Profilaktyka ŻChZZ - wysokie ryzyko | 4000 j.m. (40 mg) 1x/dobę s.c. | 7-10 dni (ortopedia do 5 tyg.) |
Profilaktyka ŻChZZ - pacjenci internistyczni | 4000 j.m. (40 mg) 1x/dobę s.c. | 6-14 dni |
Leczenie ZŻG/ZP | 100 j.m./kg (1 mg/kg) 2x/dobę s.c. lub 150 j.m./kg (1,5 mg/kg) 1x/dobę s.c. | Ok. 10 dni |
Hemodializa | 100 j.m./kg (1 mg/kg) do linii tętniczej | Każda sesja dializy |
Niestabilna dławica/NSTEMI | 100 j.m./kg (1 mg/kg) 2x/dobę s.c. | 2-8 dni |
STEMI | 30 mg i.v. bolus, następnie 100 j.m./kg (1 mg/kg) 2x/dobę s.c. | 8 dni lub do wypisu |
Dawkowanie należy dostosować u pacjentów w podeszłym wieku oraz z zaburzeniami czynności nerek. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu znieczulenia zewnątrzoponowego lub podpajęczynówkowego.
Warto zapamiętać:
- Enoksaparyna wykazuje działanie przeciwzakrzepowe już w dawkach profilaktycznych
- Lek podaje się głównie podskórnie, a w przypadku STEMI początkowo dożylnie
Przeciwwskazania
Enoksaparyna sodowa jest przeciwwskazana u pacjentów z:
- Nadwrażliwością na enoksaparynę, heparynę lub jej pochodne
- Małopłytkowością poheparynową w wywiadzie w ciągu ostatnich 100 dni lub obecnością przeciwciał przeciwko heparynie
- Aktywnym, klinicznie istotnym krwawieniem
- Stanami związanymi z wysokim ryzykiem krwawienia, np. niedawny udar krwotoczny
Należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów z zaburzeniami krzepnięcia, chorobą wrzodową, nadciśnieniem tętniczym oraz po niedawnych zabiegach neurochirurgicznych lub okulistycznych.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Podczas stosowania enoksaparyny należy zwrócić uwagę na:
- Ryzyko krwawień - monitorować pacjentów pod kątem objawów krwawienia
- Możliwość wystąpienia małopłytkowości poheparynowej - kontrolować liczbę płytek krwi
- Ostrożne stosowanie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek i wątroby
- Ryzyko krwiaków okołordzeniowych przy jednoczesnym znieczuleniu zewnątrzoponowym/podpajęczynówkowym
- Możliwość martwicy skóry i zapalenia naczyń skórnych
Należy ściśle przestrzegać zalecanego dawkowania i monitorować pacjentów, szczególnie z grup podwyższonego ryzyka powikłań.
Interakcje z innymi lekami
Należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu:
- Innych leków przeciwzakrzepowych (np. warfaryna, leki przeciwpłytkowe)
- Niesteroidowych leków przeciwzapalnych
- Glikokortykosteroidów
- Leków zwiększających stężenie potasu w surowicy
Jednoczesne stosowanie tych leków może zwiększać ryzyko krwawienia lub innych działań niepożądanych. Konieczne jest ścisłe monitorowanie parametrów klinicznych i laboratoryjnych.
Ciąża i karmienie piersią
Enoksaparynę można stosować w ciąży, jeśli jest to klinicznie uzasadnione. Należy zachować ostrożność, szczególnie w III trymestrze ze względu na ryzyko krwawienia. Nie zaleca się karmienia piersią w trakcie leczenia enoksaparyną.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane obejmują:
- Krwawienia (w tym krwiaki w miejscu wstrzyknięcia)
- Małopłytkowość
- Zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych
- Reakcje skórne w miejscu wstrzyknięcia
Rzadziej mogą wystąpić: osteoporoza, martwica skóry, reakcje alergiczne. W przypadku wystąpienia objawów krwawienia lub małopłytkowości należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem.
Przedawkowanie
Przypadkowe przedawkowanie może prowadzić do powikłań krwotocznych. Działanie przeciwzakrzepowe można częściowo odwrócić poprzez powolne dożylne podanie protaminy. Dawkowanie protaminy zależy od podanej dawki enoksaparyny i czasu, jaki upłynął od jej podania.
Właściwości farmakologiczne
Enoksaparyna jest heparyną drobnocząsteczkową o działaniu przeciwzakrzepowym. Główny mechanizm działania polega na hamowaniu czynnika Xa krzepnięcia krwi. Wykazuje także słabsze działanie przeciw czynnikowi IIa. Efekt przeciwzakrzepowy jest osiągany przy udziale antytrombiny III. Enoksaparyna wykazuje również właściwości przeciwzapalne.
W dawkach profilaktycznych enoksaparyna nie wpływa istotnie na czas częściowej tromboplastyny po aktywacji (aPTT). W dawkach leczniczych może wydłużać aPTT 1,5-2,2 razy.
Wnioski
Enoksaparyna sodowa jest skutecznym i względnie bezpiecznym lekiem przeciwzakrzepowym o szerokim spektrum zastosowań klinicznych. Wymaga jednak ścisłego przestrzegania wskazań, przeciwwskazań i zalecanego dawkowania. Kluczowe jest monitorowanie pacjentów pod kątem potencjalnych powikłań krwotocznych i małopłytkowości. Przy właściwym stosowaniu enoksaparyna stanowi cenne narzędzie w profilaktyce i leczeniu powikłań zakrzepowo-zatorowych.