Lorafen® - (IR)
Lorazepam
Lorafen® (lorazepam) - informacje dla lekarza
Wskazania do stosowania
Lorafen® jest wskazany do doraźnego i krótkotrwałego stosowania w następujących przypadkach:
- Zaburzenia lękowe różnego pochodzenia, w tym towarzyszące chorobom układu krążenia i przewodu pokarmowego
- Zaburzenia snu związane ze stanami wzmożonego lęku
Uwaga: Stany napięcia i niepokoju związane z codziennymi problemami nie stanowią wskazania do stosowania tego leku.
Lorazepam wykazuje działanie przeciwlękowe i nasenne poprzez nasilenie hamującego działania neuronów GABA-ergicznych w obrębie struktur mózgu odpowiedzialnych za regulację emocji, takich jak kora mózgowa, hipokamp, móżdżek, wzgórze i podwzgórze.
Dawkowanie i sposób podawania
Grupa pacjentów | Dawkowanie |
---|---|
Dorośli i dzieci >12 lat (zaburzenia lękowe) | Początkowo 2-3 mg/dobę w 2-3 dawkach podzielonych Dawka podtrzymująca: 2-6 mg/dobę w 2-3 dawkach Maksymalnie do 10 mg/dobę |
Dorośli i dzieci >12 lat (zaburzenia snu) | 2-4 mg jednorazowo przed snem |
Pacjenci w wieku >65 lat | Połowa dawki zalecanej u dorosłych |
Dzieci <12 lat | Bezpieczeństwo i skuteczność nie zostały ustalone |
Pacjenci z zaburzoną czynnością nerek/wątroby | Indywidualne ustalanie dawki |
Dawkę należy zwiększać stopniowo, zaczynając od zwiększenia dawki wieczornej. Lek przyjmować doustnie, popijając niewielką ilością wody. Zaleca się stosowanie najniższych skutecznych dawek.
Dawkowanie lorazepamu powinno być dostosowane indywidualnie, ze szczególną ostrożnością u osób starszych i z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby. Kluczowe jest stopniowe zwiększanie dawki i stosowanie najniższych skutecznych dawek.
Przeciwwskazania
Stosowanie lorazepamu jest przeciwwskazane w następujących przypadkach:
- Nadwrażliwość na pochodne 1,4-benzodiazepiny lub którykolwiek składnik preparatu
- Ciężka niewydolność oddechowa (niezależnie od przyczyny)
- Ciężka niewydolność wątroby i nerek
- Miastenia
- Jaskra
- Ostra porfiria
- Zatrucie alkoholem
- Zespół bezdechu nocnego
Lorazepam jest przeciwwskazany w szeregu poważnych stanów klinicznych, szczególnie dotyczących układu oddechowego, wątroby, nerek oraz w niektórych chorobach neurologicznych i ocznych. Kluczowe jest dokładne zebranie wywiadu przed rozpoczęciem terapii.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Ryzyko uzależnienia: Regularne stosowanie lorazepamu przez kilka tygodni może prowadzić do zmniejszenia skuteczności i rozwoju uzależnienia psychicznego i fizycznego. Ryzyko wzrasta wraz z dawką i czasem trwania leczenia, szczególnie u pacjentów z historią uzależnień.
Zespół odstawienny: Nagłe odstawienie leku może wywołać objawy zespołu odstawiennego, takie jak: ból głowy, bóle mięśni, pobudzenie, niepokój, dezorientacja, bezsenność. W ciężkich przypadkach mogą wystąpić zaburzenia percepcji, derealizacja, omamy lub napady drgawkowe.
Niepamięć następcza: Lorazepam może wywoływać niepamięć następczą, szczególnie przy stosowaniu dużych dawek. Zaleca się przyjmowanie leku 30 minut przed snem i zapewnienie warunków do 7-8 godzin nieprzerwanego snu.
Reakcje paradoksalne: Mogą wystąpić reakcje takie jak: niepokój, pobudzenie, drażliwość, agresja, koszmary senne, omamy, psychozy. Częściej obserwowane u osób starszych.
Ostrożność u pacjentów z:
- Niewydolnością oddechową (hamujący wpływ na ośrodek oddechowy)
- Niewydolnością nerek
- Depresją (możliwość nasilenia tendencji samobójczych)
- Uzależnieniem od alkoholu lub innych substancji w wywiadzie
- Porfirią (możliwość nasilenia objawów)
Stosowanie lorazepamu wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko uzależnienia, zespołu odstawiennego i reakcji paradoksalnych. Konieczne jest monitorowanie pacjenta, zwłaszcza z grupy podwyższonego ryzyka, oraz edukacja w zakresie prawidłowego stosowania leku.
Interakcje z innymi produktami leczniczymi
Nasilenie działania depresyjnego na OUN:
- Opioidowe leki przeciwbólowe
- Leki do znieczulenia ogólnego
- Leki psychotropowe
- Leki przeciwdepresyjne
- Leki przeciwhistaminowe
- Leki hipotensyjne o działaniu ośrodkowym
Inhibitory izoenzymów cytochromu P-450: Disulfiram, cymetydyna, erytromycyna, ketokonazol - mogą nasilać działanie lorazepamu.
Induktory cytochromu P-450: Ryfampicyna, fenobarbital, fenytoina, karbamazepina - mogą osłabiać działanie lorazepamu.
Alkohol: Nasila działanie depresyjne na OUN, może prowadzić do reakcji paradoksalnych.
Środki zwiotczające mięśnie szkieletowe: Lorazepam może przedłużać i nasilać ich działanie.
Teofilina i kofeina: Mogą osłabiać działanie nasenne lorazepamu.
Doustne środki antykoncepcyjne: Mogą przyspieszać metabolizm lorazepamu.
Lorazepam wchodzi w liczne interakcje z innymi lekami, szczególnie działającymi na OUN. Konieczne jest dokładne zebranie wywiadu lekowego i monitorowanie pacjenta pod kątem nasilonych działań niepożądanych lub zmniejszonej skuteczności terapii.
Wpływ na ciążę i laktację
Ciąża: Stosowanie lorazepamu u kobiet w ciąży jest przeciwwskazane, szczególnie w I i III trymestrze. Może powodować zaburzenia u płodu i noworodka, w tym obniżenie temperatury ciała, ciśnienia, zaburzenia rytmu serca i oddychania oraz osłabienie odruchu ssania.
Karmienie piersią: W trakcie terapii lorazepamem nie należy karmić piersią. Jeśli konieczne jest podanie leku matce karmiącej, należy przerwać karmienie piersią.
Lorazepam nie powinien być stosowany u kobiet w ciąży i karmiących piersią ze względu na potencjalne poważne zagrożenia dla płodu i noworodka.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane obejmują:
- Zaburzenia układu nerwowego: senność, spowolnienie reakcji, zawroty głowy, stany splątania, ataksja
- Zaburzenia oka: niewyraźne lub podwójne widzenie
- Zaburzenia żołądka i jelit: nudności, dolegliwości żołądkowe
- Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe: drżenie mięśni, zwiotczenie mięśni
- Zaburzenia psychiczne: reakcje paradoksalne (niepokój, bezsenność, agresywność)
Rzadziej występują: zaburzenia krwi, reakcje alergiczne, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia miesiączkowania.
Lorazepam może powodować szereg działań niepożądanych, głównie związanych z układem nerwowym i psychicznym. Konieczne jest monitorowanie pacjenta i odpowiednie dostosowanie dawki w przypadku wystąpienia uciążliwych objawów.
Warto zapamiętać
- Lorazepam stosuje się doraźnie i krótkotrwale w zaburzeniach lękowych i zaburzeniach snu związanych z lękiem.
- Lek niesie ryzyko uzależnienia, dlatego należy stosować najniższe skuteczne dawki i stopniowo je odstawiać.
Przedawkowanie
Objawy przedawkowania lorazepamu mogą obejmować:
- Senność
- Stan dezorientacji
- Niewyraźną mowę
- W ciężkich przypadkach: utratę przytomności, śpiączkę
Postępowanie w przypadku przedawkowania:
- Usunięcie niewchłoniętego leku (płukanie żołądka, podanie węgla aktywowanego)
- Monitorowanie podstawowych funkcji życiowych
- Leczenie objawowe
- Podanie specyficznego antidotum - flumazenilu
Przedawkowanie lorazepamu może prowadzić do poważnych zaburzeń świadomości. Kluczowe jest szybkie wdrożenie odpowiedniego postępowania, w tym rozważenie podania flumazenilu jako antidotum.
Właściwości farmakologiczne
Lorazepam należy do grupy pochodnych 1,4-benzodiazepiny. Jego mechanizm działania polega na:
- Nasileniu hamującego działania neuronów GABA-ergicznych w OUN
- Zwiększeniu powinowactwa receptora GABA-A do kwasu gamma-aminomasłowego
- Zwiększeniu napływu jonów chlorkowych do wnętrza neuronu, prowadzącym do hiperpolaryzacji błony komórkowej
Efekty kliniczne obejmują działanie:
- Przeciwlękowe
- Nasenne
- Słabe działanie rozluźniające mięśnie szkieletowe
- Słabe działanie przeciwdrgawkowe
Lorazepam działa poprzez modulację układu GABA-ergicznego, co przekłada się na jego efekty kliniczne, głównie przeciwlękowe i nasenne. Zrozumienie mechanizmu działania pomaga w przewidywaniu potencjalnych efektów terapeutycznych i działań niepożądanych.
Skład preparatu
Lorafen® dostępny jest w postaci drażetek zawierających:
- 1 mg lorazepamu
- 2,5 mg lorazepamu
Dostępność dwóch dawek pozwala na elastyczne dostosowanie terapii do indywidualnych potrzeb pacjenta, zgodnie z zasadą stosowania najniższej skutecznej dawki.