Lopacut - profesjonalna charakterystyka leku dla lekarzy
Wskazania
Lopacut jest wskazany do krótkotrwałego objawowego leczenia ostrej biegunki u osób dorosłych oraz młodzieży powyżej 12 roku życia.
Dawkowanie i sposób podawania
Grupa pacjentów | Dawkowanie |
---|---|
Dorośli i młodzież >12 lat | Początkowo 2 tabl., następnie 1 tabl. po każdym luźnym stolcu (nie wcześniej niż 2-3 h po dawce początkowej) |
Maksymalna dawka dobowa | Dorośli: 6 tabl. (12 mg) Młodzież: 4 tabl. (8 mg) |
Osoby w podeszłym wieku | Bez konieczności modyfikacji dawki |
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek | Bez konieczności modyfikacji dawki |
Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby | Stosować z zachowaniem szczególnej ostrożności |
Dawkowanie Lopacutu należy dostosować do wieku pacjenta i nasilenia objawów, zachowując ostrożność u osób z zaburzeniami czynności wątroby. Terapia nie powinna trwać dłużej niż 2 dni bez konsultacji lekarskiej.
Przeciwwskazania
Stosowanie Lopacutu jest przeciwwskazane w następujących przypadkach:
- Nadwrażliwość na loperamid lub którąkolwiek substancję pomocniczą
- Wiek poniżej 12 lat
- Ostra czerwonka z krwią w stolcu i wysoką gorączką
- Ostre wrzodziejące zapalenie jelita grubego
- Rzekomobłoniaste zapalenie jelit związane z antybiotykoterapią
- Bakteryjne zapalenie jelita cienkiego i okrężnicy wywołane przez Salmonella, Shigella lub Campylobacter
- Zahamowana perystaltyka jelit
- Przewlekła biegunka
Należy natychmiast przerwać stosowanie leku w przypadku wystąpienia zaparcia, wzdęcia brzucha lub niedrożności jelit.
Lopacut nie powinien być stosowany u pacjentów z ciężkimi stanami zapalnymi jelit, zaburzeniami perystaltyki oraz u dzieci poniżej 12 roku życia. Konieczne jest monitorowanie pacjenta pod kątem wystąpienia objawów niepożądanych.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Zapobieganie odwodnieniu: Priorytetem w leczeniu ostrej biegunki jest zapobieganie lub wyrównywanie niedoborów płynów i elektrolitów, szczególnie u dzieci, osób osłabionych i w podeszłym wieku.
Czas trwania terapii: Leczenie Lopacutem ma charakter wyłącznie objawowy. Jeśli po 48 godzinach nie obserwuje się poprawy, należy przerwać podawanie leku i skonsultować się z lekarzem.
Przewlekła biegunka: Lopacut nie powinien być stosowany długotrwale w przypadku przewlekłej biegunki bez ustalenia jej przyczyny.
Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby: Należy zachować szczególną ostrożność ze względu na ryzyko względnego przedawkowania i działania toksycznego na OUN.
Pacjenci z AIDS: Należy przerwać podawanie leku przy pierwszych objawach rozdęcia brzucha ze względu na ryzyko toksycznego rozszerzenia okrężnicy.
Interakcje z inhibitorami P-glikoproteiny: Zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu dużych dawek loperamidu i leków hamujących P-glikoproteinę (np. chinidyna, rytonawir, cyklosporyna, werapamil, niektóre antybiotyki makrolidowe).
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów: Może wystąpić uczucie zmęczenia, zawroty głowy lub senność, co wymaga zachowania ostrożności podczas prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.
Stosowanie Lopacutu wymaga szczególnej uwagi u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, AIDS oraz przy jednoczesnym stosowaniu inhibitorów P-glikoproteiny. Kluczowe jest monitorowanie stanu nawodnienia pacjenta i ograniczenie czasu trwania terapii.
Warto zapamiętać
- Lopacut jest wskazany wyłącznie do krótkotrwałego leczenia ostrej biegunki (do 48 godzin)
- Priorytetem w terapii ostrej biegunki jest zapobieganie odwodnieniu i wyrównywanie niedoborów elektrolitowych
Interakcje
Cholestyramina: Może zmniejszać wchłanianie loperamidu.
Inhibitory P-glikoproteiny: Jednoczesne stosowanie z chinidyną lub rytonawirem może 2-3 krotnie zwiększyć stężenie loperamidu w osoczu. Należy zachować ostrożność przy stosowaniu dużych dawek loperamidu z inhibitorami P-glikoproteiny (np. cyklosporyna, werapamil, erytromycyna, klarytromycyna).
Inhibitory CYP3A4 i P-glikoproteiny: Itrakonazol powoduje 3-4 krotne zwiększenie stężenia loperamidu w osoczu. Ketokonazol powoduje 5-krotne zwiększenie stężenia loperamidu w osoczu.
Inhibitory CYP2C8: Gemfibrozyl powoduje dwukrotne zwiększenie stężenia loperamidu.
Desmopresyna: Jednoczesne stosowanie może prowadzić do trzykrotnego zwiększenia stężenia desmopresyny w osoczu.
Leki przeciwcholinergiczne: Mogą nasilać działanie loperamidu poprzez spowolnienie motoryki przewodu pokarmowego.
Stosowanie Lopacutu wymaga szczególnej uwagi przy jednoczesnym podawaniu inhibitorów P-glikoproteiny, CYP3A4 i CYP2C8 ze względu na ryzyko znaczącego zwiększenia stężenia loperamidu w osoczu. Konieczne może być dostosowanie dawkowania.
Wpływ na ciążę i laktację
Ciąża: Ograniczone dane kliniczne. Badania na szczurach wykazały zwiększoną śmiertelność płodów przy dużych dawkach. Stosować tylko po dokładnym rozważeniu korzyści i ryzyka, szczególnie w I trymestrze.
Karmienie piersią: Małe ilości loperamidu mogą przenikać do mleka kobiecego. Nie zaleca się stosowania w okresie karmienia piersią.
Lopacut powinien być stosowany u kobiet w ciąży i karmiących piersią tylko w przypadkach bezwzględnej konieczności, po starannej analizie potencjalnych korzyści i ryzyka.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane obserwowane w badaniach klinicznych:
- Ostra biegunka: zaparcia (2,7%), wzdęcia (1,7%), bóle głowy (1,2%), nudności (1,1%)
- Przewlekła biegunka: wzdęcia (2,8%), zaparcia (2,2%), nudności (1,2%), zawroty głowy (1,2%)
Inne istotne działania niepożądane:
- Zaburzenia układu immunologicznego: reakcje alergiczne, w tym anafilaksja (rzadko)
- Zaburzenia układu nerwowego: senność, utrata świadomości, osłupienie (rzadko)
- Zaburzenia żołądka i jelit: niedrożność jelita, toksyczne rozszerzenie okrężnicy (rzadko)
- Zaburzenia skóry: wysypka, pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy, zespół Stevens-Johnsona (rzadko)
- Zaburzenia nerek i dróg moczowych: zatrzymanie moczu (rzadko)
Mimo że Lopacut jest zazwyczaj dobrze tolerowany, należy monitorować pacjentów pod kątem wystąpienia działań niepożądanych, szczególnie ze strony układu pokarmowego i nerwowego. Szczególną uwagę należy zwrócić na rzadkie, ale poważne reakcje alergiczne i skórne.
Przedawkowanie
Objawy: Zahamowanie czynności OUN (osłupienie, zaburzenia koordynacji, senność, zwężenie źrenic, hipertonia mięśniowa, depresja oddechowa), zatrzymanie moczu, niedrożność jelit. U dzieci mogą wystąpić: letarg, zawroty głowy, splątanie, omamy, śpiączka, bezdech.
Postępowanie:
- Płukanie żołądka i podanie węgla aktywnego (jeśli uzasadnione)
- Obserwacja pacjenta przez 24h przy dużych dawkach
- Antidotum: nalokson (0,4 mg iv. u dorosłych, 0,01 mg/kg iv. u dzieci)
- Monitorowanie czynności oddechowej przez co najmniej 48h
- W przypadku reakcji dystonicznych: diazepam
- Leczenie objawowe
Przedawkowanie Lopacutu może prowadzić do poważnych powikłań, szczególnie u dzieci. Kluczowe jest szybkie rozpoznanie objawów i wdrożenie odpowiedniego leczenia, w tym podanie naloksonu jako antidotum.
Mechanizm działania
Chlorowodorek loperamidu, syntetyczny opioid, działa poprzez:
- Wiązanie się z receptorami opioidowymi w ścianie jelita, hamując jego ruchliwość
- Zmniejszenie wydzielania żołądkowo-jelitowego
- Zwiększenie napięcia zwieracza odbytu
Początek działania przeciwbiegunkowego obserwuje się już po godzinie od przyjęcia dawki 4 mg.
Lopacut wykazuje złożony mechanizm działania, wpływając zarówno na motorykę, jak i wydzielanie w przewodzie pokarmowym, co przekłada się na szybkie zmniejszenie objawów biegunki.
Skład
1 tabletka Lopacutu zawiera 2 mg chlorowodorku loperamidu jako substancję czynną.