Lithium carbonicum GSK
Lithium carbonate
Lithium carbonicum GSK - charakterystyka leku dla lekarzy
Wskazania
Lithium carbonicum GSK jest wskazany w następujących przypadkach:
- Leczenie epizodu maniakalnego w zaburzeniach afektywnych dwubiegunowych
- Zapobieganie nawrotom zaburzeń afektywnych dwubiegunowych
- Zmniejszanie nasilenia i częstotliwości kolejnych epizodów manii u pacjentów z manią w wywiadzie
- Zapobieganie występowaniu epizodów depresji w zaburzeniach depresyjnych nawracających
Lit wykazuje działanie normalizujące i stabilizujące nastrój u pacjentów z zaburzeniami afektywnymi dwubiegunowymi i nawracającymi zaburzeniami depresyjnymi. Lek leczy objawy epizodu maniakalnego oraz zapobiega jego występowaniu, a także zapobiega nawrotom epizodów depresyjnych lub zmniejsza nasilenie objawów w obu typach zaburzeń afektywnych.
Dawkowanie
Ze względu na wąski indeks terapeutyczny węglanu litu, dawkę należy ustalać indywidualnie dla każdego pacjenta na podstawie pomiaru stężenia litu w surowicy krwi oraz uzyskiwanej poprawy klinicznej.
Wskazanie | Dawka dobowa | Zalecane stężenie litu w surowicy |
---|---|---|
Zapobieganie nawrotom | 0,5-1,25 g | 0,5-0,8 mmol/l |
Ostre stany maniakalne | 1,5-2 g | 0,6-1,2 mmol/l |
Dawkę dobową należy podzielić na co najmniej 3 części.
W początkowym okresie terapii stężenie litu w surowicy należy kontrolować co najmniej raz w tygodniu. Po osiągnięciu wymaganego stężenia kontrolę można przeprowadzać rzadziej - co miesiąc lub co 2 miesiące, a podczas remisji co 2-3 miesiące.
Po ustąpieniu ostrej fazy maniakalnej dawkę należy natychmiast zmniejszyć. W przypadku planowanego odstawiania litu zaleca się stopniowe zmniejszanie dawki przez okres przynajmniej 2 tygodni, co może opóźnić nawrót objawów choroby podstawowej.
Warto zapamiętać
- Lit ma wąski indeks terapeutyczny, dlatego konieczne jest regularne monitorowanie jego stężenia w surowicy
- W przypadku pojawienia się pierwszych objawów toksyczności leczenie litem należy natychmiast przerwać
Przeciwwskazania
Stosowanie litu jest przeciwwskazane w następujących przypadkach:
- Nadwrażliwość na substancję czynną lub pozostałe składniki preparatu
- Ciężka niewydolność nerek
- Świeżo przebyty zawał mięśnia sercowego
- Organiczne uszkodzenia mózgu
- Białaczka
- Ciąża (działanie teratogenne w I trymestrze)
- Okres karmienia piersią (lit przenika do mleka matki)
Należy zachować szczególną ostrożność przy stosowaniu litu u pacjentów z chorobą Parkinsona, zaburzeniami czynności węzła zatokowego i przewodnictwa zatokowo-komorowego, padaczką, łuszczycą, wrodzoną nużliwością mięśni, cukrzycą oraz schizofrenią.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Przed rozpoczęciem leczenia litem wskazana jest ocena czynności tarczycy, nerek, serca (zapis EKG), oznaczenie stężenia sodu i glukozy w surowicy krwi. Należy monitorować funkcję nerek w trakcie terapii ze względu na ryzyko wystąpienia nefropatii kanalikowo-miąższowej po długotrwałym leczeniu.
Lit może powodować hiperkalcemię, dlatego zaleca się kontrolę stężenia wapnia przed i w trakcie leczenia. Należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu litu i neuroleptyków ze względu na ryzyko wystąpienia objawów neurotoksyczności.
U pacjentów w podeszłym wieku lit powinien być stosowany ze szczególną ostrożnością ze względu na zwiększone ryzyko toksyczności wynikające z zaburzeń czynności nerek i wydalania leku.
Interakcje
Liczne leki mogą wpływać na stężenie litu w surowicy:
- Zwiększenie stężenia litu: metronidazol, NLPZ, inhibitory ACE, antagoniści receptora angiotensyny II, leki moczopędne (zwłaszcza tiazydowe i amiloryd)
- Zmniejszenie stężenia litu: mocznik, ksantyny, związki alkalizujące, inhibitory anhydrazy węglanowej
Jednoczesne stosowanie litu z neuroleptykami, karbamazepiną, metyldopą czy selektywnymi inhibitorami wychwytu zwrotnego serotoniny może nasilać objawy neurotoksyczności. Lit może również wpływać na działanie leków zwiotczających mięśnie.
Ciąża i laktacja
Stosowanie litu w ciąży, zwłaszcza w I trymestrze, wiąże się ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia wad wrodzonych, szczególnie w układzie sercowo-naczyniowym. Lit przenika do mleka matki, dlatego karmienie piersią w trakcie terapii jest przeciwwskazane.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane obejmują:
- Zaburzenia endokrynologiczne: wole, niedoczynność lub nadczynność tarczycy, nadczynność przytarczyc
- Zaburzenia układu nerwowego: drżenia mięśniowe, ataksja, zaburzenia mowy, zawroty głowy
- Zaburzenia żołądka i jelit: nudności, wymioty, biegunka
- Zaburzenia nerek i dróg moczowych: wielomocz, zmiany histologiczne w nerkach po długotrwałym leczeniu
Wystąpienie i nasilenie działań niepożądanych zależą od wrażliwości pacjenta oraz stężenia leku w surowicy krwi. W początkowym okresie leczenia objawy niepożądane mogą być bardziej nasilone, ale zwykle ustępują w miarę kontynuowania terapii.
Przedawkowanie
Stężenia toksyczne litu są zbliżone do stężeń terapeutycznych, dlatego każde przedawkowanie powinno być traktowane jako potencjalnie groźne. Objawy toksyczności mogą obejmować nasilone wymioty, biegunkę, niezborność ruchową, drgawki, śpiączkę oraz zaburzenia rytmu serca.
W przypadku przedawkowania należy natychmiast przerwać podawanie litu i wdrożyć leczenie wspomagające. W ciężkich przypadkach może być konieczne zastosowanie hemodializy. Kluczowe jest monitorowanie i korygowanie zaburzeń gospodarki wodno-elektrolitowej.
Mechanizm działania
Dokładny mechanizm działania litu nie jest w pełni poznany. Uważa się, że lit hamuje transport sodu do wnętrza neuronu, co zaburza uwalnianie noradrenaliny i dopaminy w ośrodkowym układzie nerwowym. Jednocześnie lit może hamować wychwyt zwrotny tych neuroprzekaźników. Ponadto lit wpływa na działanie hormonu antydiuretycznego i tyreotropiny, co przyczynia się do części obserwowanych działań niepożądanych.
Skład
Jedna tabletka Lithium carbonicum GSK zawiera 250 mg węglanu litu jako substancję czynną.
Lek wymaga ścisłego monitorowania stężenia w surowicy oraz stanu klinicznego pacjenta ze względu na wąski indeks terapeutyczny i ryzyko działań niepożądanych. Regularna kontrola funkcji nerek, tarczycy oraz gospodarki wodno-elektrolitowej jest niezbędna w trakcie długotrwałej terapii litem.
2) Pacjenci 65+
Przysługuje uprawnionym pacjentom we wskazaniach określonych w decyzji o objęciu refundacją. Jeżeli lek jest refundowany we wszystkich zarejestrowanych wskazaniach, to jest w nich wszystkich bezpłatny dla pacjenta. Jeżeli natomiast lek jest refundowany w określonych wskazaniach, to jest bezpłatny dla seniorów tylko i wyłącznie w tych właśnie wskazaniach.
3) Pacjenci do ukończenia 18 roku życia