Linezolid Adamed - informacje dla lekarza
Wskazania do stosowania
Linezolid jest wskazany w leczeniu następujących zakażeń:
- Szpitalne zapalenie płuc
- Pozaszpitalne zapalenie płuc
- Powikłane zakażenia skóry i tkanek miękkich
Linezolid jest skuteczny w leczeniu zakażeń wywołanych przez wrażliwe bakterie Gram-dodatnie. Należy rozważyć zastosowanie linezolidu biorąc pod uwagę wyniki badań mikrobiologicznych oraz dane o oporności na inne antybiotyki stosowane w leczeniu zakażeń Gram-dodatnich.
Linezolid nie jest skuteczny w leczeniu zakażeń wywołanych przez bakterie Gram-ujemne. W przypadku podejrzenia lub potwierdzenia zakażenia mieszanego konieczne jest wdrożenie jednoczesnego leczenia przeciwko bakteriom Gram-ujemnym.
Dawkowanie i sposób podawania
Zalecane dawkowanie linezolidu u dorosłych:
Wskazanie | Dawka | Czas trwania leczenia |
---|---|---|
Szpitalne zapalenie płuc | 600 mg 2x/dobę | 10-14 dni |
Pozaszpitalne zapalenie płuc | 600 mg 2x/dobę | 10-14 dni |
Powikłane zakażenia skóry i tkanek miękkich | 600 mg 2x/dobę | 10-14 dni |
Maksymalny czas trwania leczenia wynosi 28 dni. Nie ustalono bezpieczeństwa i skuteczności stosowania linezolidu przez okres dłuższy niż 28 dni.
Roztwór do infuzji należy podawać dożylnie przez 30 do 120 minut.
Nie ma konieczności dostosowania dawki u pacjentów w podeszłym wieku oraz u pacjentów z łagodną lub umiarkowaną niewydolnością nerek lub wątroby.
Przeciwwskazania
- Nadwrażliwość na linezolid lub którąkolwiek substancję pomocniczą
- Jednoczesne stosowanie z inhibitorami MAO lub w ciągu 2 tygodni od zakończenia ich podawania
- Niekontrolowane nadciśnienie tętnicze
- Guz chromochłonny nadnerczy
- Rakowiak
- Nadczynność tarczycy
- Depresja w przebiegu choroby afektywnej dwubiegunowej
- Zaburzenia schizoafektywne
- Ostre stany dezorientacji
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Podczas stosowania linezolidu należy zwrócić szczególną uwagę na:
- Ryzyko zahamowania czynności szpiku kostnego (niedokrwistość, leukopenia, pancytopenia, małopłytkowość)
- Możliwość wystąpienia kwasicy mleczanowej
- Ryzyko neuropatii obwodowej i neuropatii nerwu wzrokowego
- Możliwość wystąpienia zespołu serotoninowego przy jednoczesnym stosowaniu z lekami serotoninergicznymi
- Ryzyko nadkażeń (np. kandydoza)
- Możliwość wystąpienia rzekomobłoniastego zapalenia jelita grubego
Należy regularnie monitorować morfologię krwi, zwłaszcza u pacjentów leczonych dłużej niż 10-14 dni.
Interakcje
Należy zachować ostrożność stosując linezolid jednocześnie z:
- Lekami serotoninergicznymi (np. SSRI, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne)
- Lekami sympatykomimetycznymi
- Lekami wazopresyjnymi
- Tyraminą (ograniczenie spożycia pokarmów bogatych w tyraminę)
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane linezolidu to:
- Biegunka, nudności, wymioty
- Ból głowy
- Zaburzenia smaku
- Kandydoza
- Nieprawidłowe wyniki badań czynności wątroby
Należy zwrócić szczególną uwagę na możliwość wystąpienia ciężkich działań niepożądanych, takich jak zahamowanie czynności szpiku, neuropatia czy kwasica mleczanowa.
Wnioski
Linezolid jest skutecznym antybiotykiem w leczeniu ciężkich zakażeń wywołanych przez bakterie Gram-dodatnie, w tym szczepy oporne na inne antybiotyki. Wymaga jednak ścisłego monitorowania pacjenta ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych, zwłaszcza przy dłuższym stosowaniu. Należy stosować go rozważnie, zgodnie z zasadami racjonalnej antybiotykoterapii.
Mechanizm działania
Linezolid jest syntetycznym lekiem przeciwbakteryjnym z klasy oksazolidynonów. Jego unikalny mechanizm działania polega na selektywnym hamowaniu syntezy białka bakteryjnego poprzez wiązanie się z określonymi miejscami na rybosomie bakteryjnym (23S podjednostki 50S). Uniemożliwia to powstanie aktywnego kompleksu inicjującego 70S, kluczowego dla procesu translacji.
Farmakokinetyka
Linezolid charakteryzuje się dobrą biodostępnością po podaniu doustnym (około 100%). Maksymalne stężenie w osoczu osiąga po 1-2 godzinach od podania. Wiąże się z białkami osocza w około 31%. Metabolizowany jest głównie w wątrobie poprzez oksydację, bez udziału układu cytochromu P450. Okres półtrwania wynosi około 5-7 godzin. Wydalany jest głównie z moczem (około 30% w postaci niezmienionej).
Stosowanie w szczególnych grupach pacjentów
Pacjenci z niewydolnością nerek: Nie ma konieczności modyfikacji dawki u pacjentów z łagodną lub umiarkowaną niewydolnością nerek. U pacjentów z ciężką niewydolnością nerek (ClCr <30 ml/min) należy zachować szczególną ostrożność ze względu na zwiększone narażenie na metabolity linezolidu.
Pacjenci z niewydolnością wątroby: Brak konieczności modyfikacji dawki. Należy jednak zachować ostrożność ze względu na ograniczone dane kliniczne.
Pacjenci w podeszłym wieku: Nie ma konieczności modyfikacji dawki.
Dzieci i młodzież: Nie zaleca się stosowania u pacjentów poniżej 18 roku życia ze względu na brak wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności.
Przedawkowanie
Brak specyficznej odtrutki. Zaleca się leczenie podtrzymujące i monitorowanie czynności życiowych. Hemodializa usuwa około 30% dawki linezolidu w ciągu 3 godzin.
Wpływ na prowadzenie pojazdów i obsługę maszyn
Należy ostrzec pacjentów o możliwości wystąpienia zawrotów głowy lub zaburzeń widzenia podczas stosowania linezolidu i zalecić zachowanie ostrożności podczas prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn.
Ciąża i karmienie piersią
Linezolidu nie należy stosować w okresie ciąży, chyba że jest to bezwzględnie konieczne. Przed rozpoczęciem i na czas leczenia linezolidem należy przerwać karmienie piersią.
Wnioski końcowe
Linezolid jest cennym antybiotykiem w leczeniu ciężkich zakażeń wywołanych przez oporne bakterie Gram-dodatnie. Jego unikalna budowa i mechanizm działania sprawiają, że jest skuteczny wobec szczepów opornych na inne antybiotyki. Jednak ze względu na potencjalne poważne działania niepożądane, zwłaszcza przy dłuższym stosowaniu, wymaga ścisłego monitorowania pacjenta i rozważnego stosowania. Linezolid powinien być zarezerwowany do leczenia zakażeń, w których inne opcje terapeutyczne są nieskuteczne lub przeciwwskazane.