Lesine - złożony doustny preparat antykoncepcyjny
Wskazania
Lesine jest wskazany do stosowania w antykoncepcji doustnej. Decyzja o przepisaniu tego produktu powinna być podjęta indywidualnie dla każdej pacjentki, po dokładnej ocenie czynników ryzyka, szczególnie ryzyka żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej oraz porównaniu z innymi dostępnymi środkami antykoncepcyjnymi.
Należy starannie rozważyć korzyści i potencjalne zagrożenia związane ze stosowaniem złożonej antykoncepcji hormonalnej u każdej pacjentki przed rozpoczęciem jej stosowania.
Dawkowanie i sposób podawania
Sposób stosowania | Dawkowanie |
---|---|
Codziennie o stałej porze | 1 tabletka na dobę przez 21 dni |
Przerwa w stosowaniu | 7 dni |
Rozpoczęcie kolejnego opakowania | Po 7-dniowej przerwie |
Tabletki należy przyjmować codziennie o stałej porze, popijając w razie potrzeby niewielką ilością płynu. Przyjmowanie tabletek należy kontynuować w kolejności wskazanej na blistrze. Każde kolejne opakowanie należy rozpoczynać po 7-dniowej przerwie w stosowaniu tabletek.
Przeciwwskazania
Złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych, w tym Lesine, nie należy stosować w następujących przypadkach:
- Aktualna lub przebyta zakrzepica żylna (zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna)
- Aktualna lub przebyta zakrzepica tętnicza (np. zawał mięśnia sercowego) lub objawy prodromalne (np. dławica piersiowa, przemijający napad niedokrwienny)
- Aktualny lub przebyty incydent naczyniowo-mózgowy
- Obecność ciężkich lub złożonych czynników ryzyka zakrzepicy tętniczej:
- Cukrzyca ze zmianami naczyniowymi
- Ciężkie nadciśnienie tętnicze
- Ciężka dyslipoproteinemia
- Wrodzone lub nabyte predyspozycje do zakrzepicy żylnej lub tętniczej
- Aktualne lub przebyte zapalenie trzustki z ciężką hipertrójglicerydemią
- Aktualna lub przebyta ciężka choroba wątroby (do czasu normalizacji parametrów czynności wątroby)
- Ciężka lub ostra niewydolność nerek
- Aktualne lub przebyte nowotwory wątroby (łagodne lub złośliwe)
- Nowotwory hormonozależne (np. narządów płciowych lub piersi) - podejrzenie lub obecność
- Krwawienie z dróg rodnych o nieustalonej etiologii
- Migrena z ogniskowymi objawami neurologicznymi w wywiadzie
- Nadwrażliwość na substancje czynne lub którąkolwiek substancję pomocniczą produktu
Wystąpienie któregokolwiek z powyższych stanów podczas stosowania produktu wymaga natychmiastowego przerwania jego przyjmowania.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Przed rozpoczęciem lub wznowieniem stosowania Lesine należy zebrać pełny wywiad lekarski (w tym rodzinny) oraz wykluczyć ciążę. Należy dokonać pomiaru ciśnienia tętniczego i przeprowadzić badanie przedmiotowe, biorąc pod uwagę przeciwwskazania i ostrzeżenia. Ważne jest zwrócenie uwagi kobiety na informacje dotyczące zakrzepicy żył i tętnic.
Należy poinformować pacjentkę, że doustne środki antykoncepcyjne nie chronią przed zakażeniem HIV (AIDS) ani innymi chorobami przenoszonymi drogą płciową.
Stosowanie złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych wiąże się ze zwiększonym ryzykiem żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ) w porównaniu do sytuacji, gdy terapia nie jest stosowana. Ryzyko ŻChZZ jest największe w pierwszym roku stosowania produktu.
Stosowanie złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych wiąże się również ze zwiększeniem ryzyka zaburzeń zakrzepowo-zatorowych tętnic (zawał mięśnia sercowego, przemijający napad niedokrwienny).
Bardzo rzadko zgłaszano przypadki zakrzepicy w innych naczyniach krwionośnych, np. wątrobowych, krezkowych, nerkowych lub w żyłach i tętnicach siatkówki.
Zwiększone ryzyko ŻChZZ występuje również w przypadku:
- Wieku powyżej 35 lat
- Palenia tytoniu
- Dodatniego wywiadu rodzinnego (ŻChZZ u rodzeństwa lub rodziców w młodym wieku)
- Otyłości (BMI powyżej 30 kg/m2)
- Długotrwałego unieruchomienia, rozległego zabiegu operacyjnego, jakiegokolwiek zabiegu operacyjnego w obrębie kończyn dolnych lub rozległego urazu
W przypadku podejrzenia lub potwierdzenia zakrzepicy należy przerwać stosowanie złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych. Ze względu na teratogenne działanie leków przeciwzakrzepowych należy rozpocząć stosowanie innej, skutecznej metody antykoncepcji.
Należy również wziąć pod uwagę zwiększone ryzyko powikłań zakrzepowo-zatorowych w okresie połogu.
Warto zapamiętać
- Lesine zwiększa ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej, szczególnie w pierwszym roku stosowania
- W przypadku wystąpienia objawów zakrzepicy należy natychmiast przerwać stosowanie leku i skontaktować się z lekarzem
Inne stany związane ze zdarzeniami niepożądanymi w obrębie naczyń to: cukrzyca, toczeń rumieniowaty układowy, zespół hemolityczno-mocznicowy, przewlekłe zapalne choroby jelit oraz niedokrwistość sierpowatokrwinkowa.
Zwiększenie częstości występowania lub nasilenia migreny w trakcie stosowania złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych może być objawem prodromalnym udaru niedokrwiennego mózgu i stanowić wskazanie do natychmiastowego przerwania stosowania produktu.
Wpływ na ryzyko nowotworów
Badania epidemiologiczne wskazują na nieznacznie zwiększone ryzyko raka szyjki macicy u długotrwałych użytkowniczek złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych. Związek przyczynowy pozostaje jednak niejasny.
Metaanaliza 54 badań epidemiologicznych wykazała nieznacznie zwiększone ryzyko względne (RR=1,24) rozpoznania raka piersi u kobiet stosujących złożone doustne środki antykoncepcyjne. Zwiększone ryzyko stopniowo zanika w ciągu 10 lat od zaprzestania stosowania.
U pacjentek stosujących złożone doustne środki antykoncepcyjne rzadko opisywano występowanie łagodnych nowotworów wątroby, a jeszcze rzadziej złośliwych nowotworów wątroby.
Inne ostrzeżenia i środki ostrożności
U kobiet z hipertrójglicerydemią lub dodatnim wywiadem rodzinnym w tym kierunku może występować zwiększone ryzyko zapalenia trzustki podczas stosowania złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych.
U wielu kobiet stosujących doustne środki antykoncepcyjne opisywano niewielkie zwyżki ciśnienia tętniczego krwi. Rzadko są one istotne klinicznie. Jeżeli podczas stosowania złożonego doustnego środka antykoncepcyjnego rozwinie się utrwalone nadciśnienie tętnicze, należy rozważyć przerwanie jego stosowania i wdrożenie leczenia przeciwnadciśnieniowego.
Zarówno w czasie ciąży, jak i podczas stosowania złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych może wystąpić lub ulec pogorszeniu szereg stanów, jednak ich związek ze stosowaniem tych preparatów nie został potwierdzony: żółtaczka i/lub świąd związane z zastojem żółci, kamica żółciowa, porfiria, toczeń rumieniowaty układowy, zespół hemolityczno-mocznicowy, pląsawica Sydenhama, opryszczka ciężarnych, utrata słuchu związana z otosklerozą.
U kobiet z wrodzonym obrzękiem naczynioruchowym egzogenne estrogeny mogą wywołać lub nasilić objawy obrzęku naczynioruchowym.
Ostre lub przewlekłe zaburzenia czynności wątroby mogą wymagać przerwania stosowania złożonego doustnego środka antykoncepcyjnego do czasu powrotu parametrów czynności wątroby do wartości prawidłowych.
Złożone doustne środki antykoncepcyjne mogą wpływać na obwodową insulinooporność oraz tolerancję glukozy. Pacjentki z cukrzycą stosujące złożone doustne środki antykoncepcyjne powinny pozostawać pod ścisłą kontrolą lekarską.
Niekiedy może wystąpić ostuda, zwłaszcza u kobiet z ostudą ciążową w wywiadzie. Kobiety predysponowane do występowania ostudy powinny unikać ekspozycji na promieniowanie słoneczne i ultrafioletowe podczas stosowania złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych.
Interakcje z innymi produktami leczniczymi
Interakcje między doustnymi środkami antykoncepcyjnymi a innymi produktami leczniczymi mogą prowadzić do krwawienia międzymiesiączkowego i/lub zmniejszenia skuteczności antykoncepcyjnej. Szczególną uwagę należy zwrócić na:
- Leki indukujące enzymy wątrobowe (np. ryfampicyna, barbiturany, leki przeciwpadaczkowe)
- Antybiotyki (np. ampicylina, tetracykliny)
- Leki przeciwwirusowe stosowane w leczeniu HIV/AIDS
W przypadku krótkotrwałego stosowania wyżej wymienionych leków, należy stosować dodatkową metodę antykoncepcji barierowej w trakcie oraz przez 7 dni po zakończeniu leczenia. W przypadku długotrwałego stosowania leków indukujących enzymy wątrobowe, należy rozważyć zastosowanie innej, niehormonalnej metody antykoncepcji.
Wpływ na wyniki badań laboratoryjnych
Stosowanie steroidowych środków antykoncepcyjnych może wpływać na wyniki niektórych badań laboratoryjnych, w tym:
- Parametry biochemiczne czynności wątroby, tarczycy, nadnerczy i nerek
- Stężenia osoczowe białek
- Parametry metabolizmu węglowodanów
- Parametry krzepnięcia i fibrynolizy
Zmiany te zazwyczaj pozostają w granicach wartości prawidłowych.
Ciąża i karmienie piersią
Stosowanie Lesine nie jest wskazane u kobiet w ciąży. W przypadku zajścia w ciążę podczas stosowania produktu, należy natychmiast przerwać jego przyjmowanie.
Stosowanie złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych może wpływać na laktację, zmniejszając ilość i zmieniając skład pokarmu. Dlatego na ogół nie zaleca się ich stosowania do czasu zakończenia karmienia piersią.
Działania niepożądane
Najczęściej zgłaszane działania niepożądane to:
- Zaburzenia miesiączkowania
- Krwawienia międzymiesiączkowe
- Ból piersi
- Ból głowy
- Nastrój depresyjny
- Nudności
Rzadziej występują poważne działania niepożądane, takie jak żylne i tętnicze zaburzenia zakrzepowo-zatorowe, nadciśnienie tętnicze czy nowotwory wątroby.
Warto zapamiętać
- Najczęstsze działania niepożądane Lesine to zaburzenia miesiączkowania i ból głowy
- W przypadku wystąpienia niepokojących objawów należy skonsultować się z lekarzem
Mechanizm działania
Działanie antykoncepcyjne Lesine wynika z interakcji kilku mechanizmów, z których najważniejsze to:
- Hamowanie owulacji
- Zmiany w obrębie endometrium utrudniające implantację
Lesine zawiera etynyloestradiol oraz drospirenon jako składnik progestagenowy. Drospirenon wykazuje dodatkowo działanie przeciwandrogenne oraz słabe działanie antymineralokortykosteroidowe, co upodabnia jego profil farmakologiczny do naturalnego progesteronu.
Skład
Każda tabletka powlekana Lesine zawiera:
- 0,03 mg etynyloestradiolu
- 3 mg drospirenonu
Produkt zawiera laktozę, co należy uwzględnić u pacjentek z nietolerancją tego cukru.