Lercan - (IR)
Lercanidipine hydrochloride
Lerkanidypina - antagonista wapnia w leczeniu nadciśnienia tętniczego
Lerkanidypina jest antagonistą wapnia z grupy pochodnych dihydropirydyny, stosowanym w leczeniu łagodnego lub umiarkowanego nadciśnienia tętniczego samoistnego u osób dorosłych. Lek blokuje przezbłonowy transport jonów wapnia do komórek mięśnia sercowego i mięśni gładkich naczyń, wywołując efekt hipotensyjny poprzez bezpośrednie rozszerzenie naczyń krwionośnych i zmniejszenie oporu obwodowego.
Mechanizm działania i właściwości farmakokinetyczne
Lerkanidypina charakteryzuje się długotrwałym działaniem hipotensyjnym, mimo stosunkowo krótkiego okresu półtrwania w surowicy. Wynika to z jej wysokiego powinowactwa do lipidów błon komórkowych i stopniowego uwalniania. Dzięki temu lek rzadko powoduje nagłe spadki ciśnienia i odruchową tachykardię. Nie wykazuje też istotnego działania inotropowo ujemnego na mięsień sercowy.
Za efekt hipotensyjny odpowiada głównie enancjomer S lerkanidypiny. Lek charakteryzuje się dobrą biodostępnością po podaniu doustnym, a jego metabolizm zachodzi w wątrobie przy udziale enzymu CYP3A4.
Wskazania i dawkowanie
Lerkanidypina jest wskazana w leczeniu łagodnego lub umiarkowanego nadciśnienia tętniczego pierwotnego u osób dorosłych. Zalecana dawka początkowa to 10 mg raz na dobę, przyjmowana co najmniej 15 minut przed posiłkiem, najlepiej rano. W razie potrzeby dawkę można zwiększyć do 20 mg/dobę.
Grupa pacjentów | Dawkowanie |
---|---|
Dorośli | 10-20 mg raz na dobę |
Osoby starsze | Rozpoczynać od 10 mg, ostrożne zwiększanie dawki |
Pacjenci z łagodną/umiarkowaną niewydolnością nerek lub wątroby | Ostrożne zwiększanie dawki do 20 mg |
Pacjenci z ciężką niewydolnością nerek lub wątroby | Przeciwwskazane |
Dawkowanie lerkanidypiny w zależności od grupy pacjentów. Należy zachować ostrożność przy zwiększaniu dawki u osób starszych oraz pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby.
Pełny efekt przeciwnadciśnieniowy rozwija się w ciągu około 2 tygodni leczenia. W przypadku niedostatecznej kontroli ciśnienia, lerkanidypinę można łączyć z beta-adrenolitykami, diuretykami lub inhibitorami ACE.
Przeciwwskazania
Główne przeciwwskazania do stosowania lerkanidypiny obejmują:
- Nadwrażliwość na substancję czynną lub inne pochodne dihydropirydyny
- Ciąża i karmienie piersią
- Ciężkie zaburzenia czynności wątroby lub nerek
- Niestabilna dławica piersiowa
- Nieleczona zastoinowa niewydolność serca
- Świeży zawał mięśnia sercowego (do 1 miesiąca)
- Jednoczesne stosowanie z silnymi inhibitorami CYP3A4, cyklosporyną oraz grejpfrutem
Lerkanidypina jest również przeciwwskazana u kobiet w wieku rozrodczym niestosujących skutecznej antykoncepcji.
Ostrzeżenia i środki ostrożności
Podczas stosowania lerkanidypiny należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów z:
- Zespołem chorego węzła zatokowego bez rozrusznika
- Zaburzeniami czynności lewej komory serca
- Chorobą niedokrwienną serca
- Łagodną lub umiarkowaną niewydolnością nerek lub wątroby
U pacjentów z wcześniej rozpoznaną dławicą piersiową może dojść do nasilenia dolegliwości. W rzadkich przypadkach istnieje ryzyko wystąpienia zawału mięśnia sercowego.
Należy unikać jednoczesnego spożywania alkoholu i soku grejpfrutowego, gdyż mogą one nasilać działanie hipotensyjne leku. Lerkanidypina może wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn ze względu na możliwość wystąpienia zawrotów głowy, osłabienia lub senności.
Warto zapamiętać
- Lerkanidypinę należy przyjmować co najmniej 15 minut przed posiłkiem, najlepiej rano
- Pełny efekt przeciwnadciśnieniowy rozwija się w ciągu około 2 tygodni leczenia
Interakcje lekowe
Lerkanidypina jest metabolizowana przez enzym CYP3A4, co stwarza ryzyko interakcji z innymi lekami. Najważniejsze interakcje obejmują:
- Inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol, itrakonazol, erytromycyna) - znaczne zwiększenie stężenia lerkanidypiny w osoczu
- Cyklosporyna - wzajemne zwiększenie stężeń obu leków
- Induktory CYP3A4 (np. fenytoina, karbamazepina, ryfampicyna) - osłabienie działania lerkanidypiny
- Beta-adrenolityki - możliwe zmniejszenie biodostępności lerkanidypiny
- Digoksyna - możliwe zwiększenie stężenia digoksyny
- Symwastatyna - zwiększenie stężenia symwastatyny i jej metabolitu
Należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu lerkanidypiny z wymienionymi lekami i w razie potrzeby dostosować dawkowanie.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane lerkanidypiny (występujące u <1% pacjentów) to:
- Ból i zawroty głowy
- Obrzęki obwodowe
- Częstoskurcz
- Kołatanie serca
- Nagłe zaczerwienienie skóry (zwłaszcza twarzy)
Rzadziej mogą wystąpić: senność, dławica piersiowa, dolegliwości żołądkowo-jelitowe, wysypka, bóle mięśni, wielomocz, osłabienie i zmęczenie. W pojedynczych przypadkach obserwowano przerost dziąseł, przemijający wzrost aktywności enzymów wątrobowych lub niedociśnienie.
Przedawkowanie
W przypadku przedawkowania lerkanidypiny może dojść do nadmiernego rozszerzenia naczyń obwodowych, skutkującego znacznym spadkiem ciśnienia tętniczego i odruchową tachykardią. W ciężkich przypadkach może wystąpić bradykardia i utrata przytomności. Leczenie polega na monitorowaniu układu krążenia przez co najmniej 24 godziny i wdrożeniu odpowiedniego postępowania objawowego (np. podanie atropiny w przypadku bradykardii). Ze względu na silne wiązanie lerkanidypiny z białkami, hemodializa może okazać się nieskuteczna.
Wnioski
Lerkanidypina jest skutecznym i dobrze tolerowanym lekiem w terapii nadciśnienia tętniczego. Jej unikalne właściwości farmakokinetyczne zapewniają długotrwałe działanie hipotensyjne przy stosunkowo niewielkim ryzyku nagłych spadków ciśnienia. Wymaga jednak ostrożnego stosowania u pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego oraz uważnego monitorowania interakcji z innymi lekami.