Leflunomide medac
Leflunomide
Leflunomid - informacje dla lekarza
Wskazania
Leflunomid jest wskazany w leczeniu dorosłych pacjentów z czynnym reumatoidalnym zapaleniem stawów jako lek modyfikujący przebieg choroby (DMARD). Należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu z innymi lekami DMARD o działaniu hepatotoksycznym lub hematotoksycznym, gdyż może to zwiększać ryzyko ciężkich działań niepożądanych. Zamiana leflunomidu na inny lek DMARD bez przeprowadzenia procedury wymywania również może zwiększać to ryzyko.
Przed rozpoczęciem leczenia leflunomidem należy dokładnie rozważyć stosunek korzyści do ryzyka, biorąc pod uwagę możliwość wystąpienia poważnych działań niepożądanych.
Dawkowanie
Leczenie powinno być prowadzone i nadzorowane przez specjalistów doświadczonych w leczeniu reumatoidalnego zapalenia stawów. Konieczne jest regularne monitorowanie aktywności AlAT oraz morfologii krwi:
- Przed rozpoczęciem leczenia
- Co 2 tygodnie przez pierwsze 6 miesięcy terapii
- Następnie co 8 tygodni
Schemat dawkowania w reumatoidalnym zapaleniu stawów:
Etap leczenia | Dawkowanie |
---|---|
Dawka początkowa | 100 mg raz na dobę przez 3 doby |
Dawka podtrzymująca | 10-20 mg raz na dobę |
Dawkę początkową można pominąć, co może zmniejszyć ryzyko działań niepożądanych. Działanie terapeutyczne jest widoczne zwykle po 4-6 tygodniach, a stan pacjenta może ulegać dalszej poprawie przez 4-6 miesięcy.
Nie ma konieczności dostosowania dawki u pacjentów z łagodną niewydolnością nerek oraz u osób powyżej 65 roku życia. Produkt nie jest zalecany do stosowania u pacjentów poniżej 18 lat.
Przeciwwskazania
Leflunomid jest przeciwwskazany w następujących przypadkach:
- Nadwrażliwość na substancję czynną lub substancje pomocnicze
- Zaburzenia czynności wątroby
- Ciężkie niedobory odporności (np. AIDS)
- Znaczne zaburzenia czynności szpiku lub cytopenie
- Ciężkie zakażenia
- Umiarkowana do ciężkiej niewydolność nerek
- Ciężka hipoproteinemia
- Ciąża i karmienie piersią
- Kobiety w wieku rozrodczym niestosujące skutecznej antykoncepcji
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Podczas stosowania leflunomidu należy zachować szczególną ostrożność ze względu na:
- Długi biologiczny okres półtrwania aktywnego metabolitu (1-4 tygodnie)
- Ryzyko ciężkiego uszkodzenia wątroby - konieczne regularne monitorowanie enzymów wątrobowych
- Możliwość wystąpienia zaburzeń hematologicznych - regularne badania morfologii krwi
- Zwiększone ryzyko zakażeń, w tym oportunistycznych
- Możliwość wystąpienia śródmiąższowej choroby płuc
- Ryzyko neuropatii obwodowej
- Wpływ na ciśnienie tętnicze krwi
W przypadku wystąpienia ciężkich działań niepożądanych należy rozważyć przerwanie leczenia i wdrożenie procedury wymywania leku.
Interakcje
Należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu leflunomidu z:
- Innymi lekami DMARD (np. metotreksat) - zwiększone ryzyko hepato- i hematotoksyczności
- Lekami metabolizowanymi przez CYP2C9 (np. fenytoina, warfaryna) - możliwe zwiększenie ich stężenia
- Ryfampicyną - może zwiększać stężenie aktywnego metabolitu leflunomidu
- Cholestyraminą i węglem aktywowanym - przyspieszają eliminację leflunomidu
Nie zaleca się szczepień szczepionkami zawierającymi żywe atenuowane drobnoustroje podczas leczenia leflunomidem.
Ciąża i laktacja
Leflunomid jest przeciwwskazany w ciąży ze względu na ryzyko teratogenności. Kobiety w wieku rozrodczym muszą stosować skuteczną antykoncepcję w trakcie i do 2 lat po zakończeniu leczenia. W przypadku planowania ciąży konieczne jest przeprowadzenie procedury wymywania leku.
Leflunomid przenika do mleka matki, dlatego jest przeciwwskazany podczas karmienia piersią.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane obejmują:
- Zaburzenia żołądkowo-jelitowe (biegunka, nudności, wymioty)
- Wzrost ciśnienia tętniczego krwi
- Leukopenia
- Parestezje, bóle głowy, zawroty głowy
- Łysienie, zmiany skórne
- Wzrost aktywności enzymów wątrobowych
Rzadziej mogą wystąpić ciężkie działania niepożądane, takie jak uszkodzenie wątroby, zaburzenia hematologiczne czy śródmiąższowa choroba płuc.
Wnioski
Leflunomid jest skutecznym lekiem modyfikującym przebieg reumatoidalnego zapalenia stawów, jednak wymaga ścisłego monitorowania pacjenta ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych. Kluczowe jest regularne wykonywanie badań laboratoryjnych oraz szybkie reagowanie w przypadku wystąpienia objawów niepożądanych.
Mechanizm działania
Leflunomid wykazuje działanie immunomodulujące, immunosupresyjne, antyproliferacyjne i przeciwzapalne. Po podaniu jest szybko metabolizowany do aktywnego metabolitu A771726, który jest odpowiedzialny za efekt terapeutyczny. Mechanizm działania polega głównie na hamowaniu syntezy pirymidyn, co prowadzi do zahamowania proliferacji limfocytów T.
Farmakokinetyka
Aktywny metabolit leflunomidu (A771726) charakteryzuje się długim okresem półtrwania, wynoszącym 1-4 tygodnie. Jest to istotne przy planowaniu leczenia oraz w przypadku konieczności szybkiej eliminacji leku z organizmu. W celu przyspieszenia eliminacji można zastosować cholestyraminę lub węgiel aktywowany.
Monitorowanie leczenia
Podczas terapii leflunomidem konieczne jest regularne monitorowanie:
- Aktywności enzymów wątrobowych (AlAT)
- Morfologii krwi
- Ciśnienia tętniczego krwi
W przypadku wystąpienia nieprawidłowości w badaniach lub objawów niepożądanych należy rozważyć modyfikację dawki lub przerwanie leczenia.
Procedura wymywania
W sytuacjach wymagających szybkiej eliminacji leku z organizmu (np. ciężkie działania niepożądane, planowana ciąża) należy zastosować procedurę wymywania:
- Cholestyramina 8 g 3 razy na dobę przez 11 dni lub
- Węgiel aktywowany 50 g 4 razy na dobę przez 11 dni
Po procedurze wymywania należy wykonać dwa pomiary stężenia aktywnego metabolitu w odstępie co najmniej 14 dni, aby upewnić się, że stężenie spadło poniżej 0,02 mg/l.
Młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów - postać wielostawowa po niepowodzeniu terapii lub w przypadku nietolerancji metotreksatu
2) Pacjenci 65+
Przysługuje uprawnionym pacjentom we wskazaniach określonych w decyzji o objęciu refundacją. Jeżeli lek jest refundowany we wszystkich zarejestrowanych wskazaniach, to jest w nich wszystkich bezpłatny dla pacjenta. Jeżeli natomiast lek jest refundowany w określonych wskazaniach, to jest bezpłatny dla seniorów tylko i wyłącznie w tych właśnie wskazaniach.
3) Pacjenci do ukończenia 18 roku życia