Latuda
Lurasidone
Latuda (lurazydon) - informacje dla lekarza
Wskazania
Latuda jest wskazana do stosowania w leczeniu schizofrenii u dorosłych pacjentów oraz młodzieży w wieku od 13 lat.
Dawkowanie
Dorośli:
Zalecana dawka początkowa wynosi 37 mg lurazydonu raz na dobę. Nie ma konieczności wstępnego dostosowania dawki. Lek jest skuteczny w zakresie dawek 37-148 mg raz na dobę. Dawkę należy zwiększać w oparciu o ocenę lekarza i obserwowaną odpowiedź kliniczną. Maksymalna dawka dobowa nie powinna przekraczać 148 mg.
Pacjenci stosujący dawki większe niż 111 mg raz na dobę, którzy przerwali leczenie na dłużej niż 3 dni, powinni wznawiać leczenie od dawki 111 mg raz na dobę, stopniowo zwiększając ją do uzyskania dawki optymalnej. W przypadku pozostałych dawek, pacjenci mogą wznowić leczenie w dotychczas stosowanej dawce bez konieczności stopniowego dochodzenia do wcześniejszej dawki.
Dzieci i młodzież:
Zalecana dawka początkowa wynosi 37 mg lurazydonu raz na dobę. Nie ma konieczności wstępnego dostosowania dawki. Lek jest skuteczny w zakresie dawek 37-74 mg raz na dobę. Dawkę należy zwiększać w oparciu o ocenę lekarza i obserwowaną odpowiedź kliniczną. Maksymalna dawka dobowa nie powinna przekraczać 74 mg.
Lurazydon u dzieci powinien być przepisywany przez eksperta psychiatrii dziecięcej.
Grupa wiekowa | Dawka początkowa | Zakres dawek skutecznych | Dawka maksymalna |
---|---|---|---|
Dorośli | 37 mg | 37-148 mg | 148 mg |
Młodzież (13-17 lat) | 37 mg | 37-74 mg | 74 mg |
Dawkowanie należy dostosować indywidualnie, zwiększając dawkę stopniowo w oparciu o odpowiedź kliniczną i tolerancję leku.
Dostosowanie dawki w szczególnych grupach pacjentów:
- Pacjenci stosujący jednocześnie umiarkowane inhibitory CYP3A4: dawka początkowa 18,5 mg, dawka maksymalna 74 mg raz na dobę
- Pacjenci z umiarkowanymi lub ciężkimi zaburzeniami czynności nerek: dawka początkowa 18,5 mg, dawka maksymalna 74 mg raz na dobę
- Pacjenci z umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby: dawka początkowa 18,5 mg, dawka maksymalna 74 mg raz na dobę
- Pacjenci z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby: dawka początkowa 18,5 mg, dawka maksymalna 37 mg raz na dobę
Należy zachować ostrożność podczas leczenia pacjentów w wieku ≥65 lat większymi dawkami lurazydonu.
Sposób podawania
Tabletki powlekane Latuda stosuje się doustnie, raz na dobę razem z posiłkiem. Tabletki należy połykać w całości, aby uniknąć gorzkiego smaku. Powinny być przyjmowane zawsze o tej samej porze dnia, co ułatwia przestrzeganie schematu leczenia.
Prawidłowe dawkowanie i sposób podawania leku Latuda są kluczowe dla uzyskania optymalnej skuteczności terapeutycznej przy minimalizacji ryzyka działań niepożądanych. Należy indywidualnie dostosować dawkę do potrzeb pacjenta, uwzględniając jego wiek, stan kliniczny oraz ewentualne interakcje lekowe.
Przeciwwskazania
Stosowanie lurazydonu jest przeciwwskazane w następujących przypadkach:
- Nadwrażliwość na substancję czynną lub którąkolwiek substancję pomocniczą
- Jednoczesne podawanie z silnymi inhibitorami CYP3A4 (np. ketokonazol, klarytromycyna, rytonawir)
- Jednoczesne podawanie z silnymi induktorami CYP3A4 (np. karbamazepina, ryfampicyna, ziele dziurawca)
Przed rozpoczęciem leczenia lurazydonem należy dokładnie ocenić historię medyczną pacjenta oraz stosowane przez niego leki, aby wykluczyć przeciwwskazania do terapii.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Podczas stosowania lurazydonu należy zachować szczególną ostrożność w następujących sytuacjach:
- Ryzyko zachowań samobójczych - ścisłe monitorowanie pacjentów z grupy wysokiego ryzyka
- Choroba Parkinsona - możliwość zaostrzenia objawów
- Objawy pozapiramidowe - monitorowanie pod kątem wystąpienia sztywności, drżenia, dystonii
- Późne dyskinezy - obserwacja pacjenta, rozważenie odstawienia leku w razie wystąpienia objawów
- Złośliwy zespół neuroleptyczny - monitorowanie pod kątem hipertermii, sztywności mięśni, zaburzeń świadomości
- Wydłużenie odstępu QT - ostrożność u pacjentów z chorobami układu krążenia lub hipokaliemią
- Napady padaczkowe - ostrożność u pacjentów z padaczką w wywiadzie
- Hiperprolaktynemia - monitorowanie objawów takich jak ginekomastia, mlekotok, zaburzenia miesiączkowania
- Zaburzenia metaboliczne - monitorowanie masy ciała, stężenia glukozy i lipidów
- Niedociśnienie ortostatyczne - monitorowanie ciśnienia krwi, zwłaszcza na początku leczenia
Stosowanie lurazydonu wymaga ścisłego monitorowania pacjenta pod kątem potencjalnych działań niepożądanych i powikłań. Konieczna jest regularna ocena stanu klinicznego oraz parametrów laboratoryjnych.
Interakcje lekowe
Lurazydon wchodzi w istotne interakcje z następującymi grupami leków:
- Silne inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol, klarytromycyna) - znaczne zwiększenie stężenia lurazydonu, przeciwwskazane jednoczesne stosowanie
- Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (np. diltiazem, flukonazol) - konieczność zmniejszenia dawki lurazydonu
- Silne induktory CYP3A4 (np. karbamazepina, ryfampicyna) - znaczne zmniejszenie stężenia lurazydonu, przeciwwskazane jednoczesne stosowanie
- Leki wydłużające odstęp QT - zwiększone ryzyko zaburzeń rytmu serca
- Leki działające na OUN - nasilenie działania sedatywnego
Przed włączeniem lurazydonu należy dokładnie przeanalizować stosowane przez pacjenta leki pod kątem potencjalnych interakcji. W razie konieczności może być wymagana modyfikacja dawkowania lub zmiana terapii.
Ciąża i laktacja
Brak wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania lurazydonu w ciąży. Lek nie powinien być stosowany w okresie ciąży, chyba że potencjalne korzyści przewyższają ryzyko. Noworodki narażone na leki przeciwpsychotyczne w III trymestrze ciąży są zagrożone wystąpieniem działań niepożądanych po porodzie.
Lurazydon przenika do mleka zwierząt. Nie wiadomo, czy przenika do mleka ludzkiego. Karmienie piersią w trakcie leczenia lurazydonem można rozważyć tylko wtedy, gdy potencjalne korzyści przewyższają ryzyko dla dziecka.
Stosowanie lurazydonu u kobiet w ciąży i karmiących piersią wymaga szczególnej ostrożności i indywidualnej oceny stosunku korzyści do ryzyka. Konieczne jest ścisłe monitorowanie stanu noworodka w przypadku ekspozycji na lek w III trymestrze ciąży.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane lurazydonu (występujące u ≥10% pacjentów) to:
- Akatyzja
- Senność
Inne istotne działania niepożądane obejmują:
- Objawy pozapiramidowe (parkinsonizm, dystonia, dyskinezy)
- Zwiększenie masy ciała
- Hiperprolaktynemia
- Zaburzenia metaboliczne (hiperglikemia, dyslipidemia)
- Wydłużenie odstępu QT
- Niedociśnienie ortostatyczne
Pacjenci leczeni lurazydonem wymagają regularnego monitorowania pod kątem występowania działań niepożądanych. Szczególną uwagę należy zwrócić na objawy pozapiramidowe, zaburzenia metaboliczne oraz wpływ na układ sercowo-naczyniowy.
Przedawkowanie
W przypadku przedawkowania lurazydonu należy:
- Wdrożyć leczenie podtrzymujące i monitorowanie czynności życiowych
- Monitorować EKG pod kątem zaburzeń rytmu serca
- Leczyć niedociśnienie i zapaść krążeniową (unikać adrenaliny i dopaminy)
- W przypadku ciężkich objawów pozapiramidowych zastosować leki przeciwcholinergiczne
- Rozważyć płukanie żołądka i podanie węgla aktywowanego
Leczenie przedawkowania lurazydonu jest objawowe i podtrzymujące. Kluczowe znaczenie ma monitorowanie układu krążenia oraz leczenie potencjalnych powikłań neurologicznych.
Mechanizm działania
Lurazydon jest atypowym lekiem przeciwpsychotycznym o następującym mechanizmie działania:
- Silne wiązanie z receptorami dopaminergicznymi D2
- Antagonizm wobec receptorów serotoninergicznych 5-HT2A i 5-HT7
- Częściowy agonizm receptorów 5-HT1A
- Blokada receptorów adrenergicznych α2c i α2a
Lek nie wykazuje istotnego powinowactwa do receptorów histaminowych i muskarynowych.
Unikalny profil receptorowy lurazydonu przyczynia się do jego skuteczności przeciwpsychotycznej przy jednoczesnym korzystnym profilu działań niepożądanych w porównaniu do klasycznych neuroleptyków.
Warto zapamiętać
- Lurazydon jest skuteczny w leczeniu schizofrenii u dorosłych i młodzieży od 13 roku życia
- Lek należy przyjmować raz na dobę podczas posiłku, co zwiększa jego biodostępność
Lurazydon stanowi wartościową opcję terapeutyczną w leczeniu schizofrenii, oferując skuteczność przeciwpsychotyczną przy stosunkowo korzystnym profilu bezpieczeństwa. Kluczowe znaczenie ma indywidualizacja terapii oraz ścisłe monitorowanie pacjenta pod kątem potencjalnych działań niepożądanych.
Farmakokinetyka
Lurazydon charakteryzuje się następującymi właściwościami farmakokinetycznymi:
- Wchłanianie: Biodostępność po podaniu doustnym wynosi około 9-19%. Spożycie pokarmu znacząco zwiększa wchłanianie leku.
- Dystrybucja: Wiązanie z białkami osocza wynosi około 99%.
- Metabolizm: Lurazydon jest metabolizowany głównie przez izoenzym CYP3A4. Głównym aktywnym metabolitem jest ID-14283.
- Eliminacja: Średni okres półtrwania wynosi 20-40 godzin. Lek jest wydalany głównie z kałem (80%) i w mniejszym stopniu z moczem (9%).
Znajomość właściwości farmakokinetycznych lurazydonu jest istotna dla optymalizacji terapii, szczególnie w kontekście interakcji lekowych i dostosowania dawkowania u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby lub nerek.
Specjalne grupy pacjentów
Pacjenci w podeszłym wieku:
U pacjentów w wieku ≥65 lat należy zachować szczególną ostrożność, zwłaszcza przy stosowaniu większych dawek lurazydonu. Może być konieczne dostosowanie dawki ze względu na potencjalnie gorszą czynność nerek.
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek:
- Łagodne zaburzenia: bez konieczności dostosowania dawki
- Umiarkowane i ciężkie zaburzenia: dawka początkowa 18,5 mg, maksymalna 74 mg/dobę
- Schyłkowa niewydolność nerek: stosować tylko jeśli korzyści przewyższają ryzyko, ścisłe monitorowanie
Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby:
- Łagodne zaburzenia: bez konieczności dostosowania dawki
- Umiarkowane zaburzenia: dawka początkowa 18,5 mg, maksymalna 74 mg/dobę
- Ciężkie zaburzenia: dawka początkowa 18,5 mg, maksymalna 37 mg/dobę
Dostosowanie dawkowania lurazydonu u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek i wątroby jest kluczowe dla zapewnienia bezpieczeństwa terapii. Konieczne jest ścisłe monitorowanie stanu klinicznego tych grup pacjentów.
Monitorowanie terapii
W trakcie leczenia lurazydonem zaleca się regularne monitorowanie:
- Skuteczności przeciwpsychotycznej i ogólnego stanu psychicznego pacjenta
- Masy ciała i parametrów metabolicznych (glukoza, lipidy)
- Ciśnienia tętniczego krwi
- EKG (odstęp QT)
- Objawów pozapiramidowych
- Stężenia prolaktyny i związanych z tym objawów
- Funkcji wątroby i nerek
Regularne monitorowanie pacjentów leczonych lurazydonem pozwala na wczesne wykrycie potencjalnych działań niepożądanych i optymalizację terapii.
Aspekty praktyczne
- Lurazydon należy przyjmować zawsze z posiłkiem (co najmniej 350 kcal) w celu zwiększenia wchłaniania
- Tabletki należy połykać w całości, nie rozgryzać ani nie dzielić
- W przypadku pominięcia dawki, należy ją przyjąć jak najszybciej. Jeśli zbliża się pora kolejnej dawki, należy pominąć zapomnianą dawkę
- Należy unikać spożywania soku grejpfrutowego podczas leczenia lurazydonem
- Pacjentów należy poinformować o możliwości wystąpienia senności i zawrotów głowy, szczególnie na początku leczenia
Przestrzeganie zaleceń dotyczących przyjmowania leku oraz świadomość potencjalnych działań niepożądanych są kluczowe dla optymalizacji terapii lurazydonem.
Warto zapamiętać
- Lurazydon wykazuje korzystny profil metaboliczny w porównaniu do niektórych innych leków przeciwpsychotycznych
- Ścisłe monitorowanie pacjenta, szczególnie na początku terapii, jest kluczowe dla optymalizacji leczenia
Lurazydon stanowi wartościową opcję w leczeniu schizofrenii, oferując skuteczność przeciwpsychotyczną przy relatywnie korzystnym profilu bezpieczeństwa. Kluczowe znaczenie ma indywidualizacja terapii, uwzględniająca specyfikę pacjenta, potencjalne interakcje lekowe oraz systematyczne monitorowanie skuteczności i bezpieczeństwa leczenia.
2) Pacjenci 65+
Przysługuje uprawnionym pacjentom we wskazaniach określonych w decyzji o objęciu refundacją. Jeżeli lek jest refundowany we wszystkich zarejestrowanych wskazaniach, to jest w nich wszystkich bezpłatny dla pacjenta. Jeżeli natomiast lek jest refundowany w określonych wskazaniach, to jest bezpłatny dla seniorów tylko i wyłącznie w tych właśnie wskazaniach.
3) Pacjenci do ukończenia 18 roku życia