Latuda
Lurasidone
Latuda (lurazydon) - informacje dla lekarza
Wskazania do stosowania
Latuda jest wskazana do leczenia schizofrenii u dorosłych oraz młodzieży w wieku od 13 lat.
Dawkowanie i sposób podawania
Dorośli:
- Zalecana dawka początkowa: 37 mg lurazydonu raz na dobę
- Skuteczny zakres dawek: 37-148 mg raz na dobę
- Maksymalna dawka dobowa: 148 mg
Młodzież (13-17 lat):
- Zalecana dawka początkowaraz na dobę
- Skuteczny zakres dawek: 37-74 mg raz na dobę
- Maksymalna dawka dobowa: 74 mg
Dawkę należy zwiększać stopniowo, w oparciu o ocenę lekarza i obserwowaną odpowiedź kliniczną pacjenta.
Grupa pacjentów | Dawka początkowa | Dawka maksymalna |
---|---|---|
Pacjenci z umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek | 18,5 mg | 74 mg |
Pacjenci z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek | 18,5 mg | 74 mg |
Pacjenci z umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby | 18,5 mg | 74 mg |
Pacjenci z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby | 18,5 mg | 37 mg |
Tabletki należy przyjmować doustnie, raz na dobę, zawsze z posiłkiem. Należy je połykać w całości, aby uniknąć gorzkiego smaku.
Dawkowanie Latudy należy dostosować indywidualnie dla każdego pacjenta, biorąc pod uwagę jego wiek, stan kliniczny oraz funkcję nerek i wątroby. Kluczowe jest stopniowe zwiększanie dawki i monitorowanie odpowiedzi na leczenie.
Przeciwwskazania
Stosowanie Latudy jest przeciwwskazane w następujących przypadkach:
- Nadwrażliwość na lurazydon lub którąkolwiek substancję pomocniczą
- Jednoczesne stosowanie z silnymi inhibitorami CYP3A4 (np. ketokonazol, klarytromycyna, rytonawir)
- Jednoczesne stosowanie z silnymi induktorami CYP3A4 (np. ryfampicyna, karbamazepina, ziele dziurawca)
Przed włączeniem leczenia Latudą należy dokładnie zebrać wywiad dotyczący stosowanych leków i suplementów, aby wykluczyć potencjalne interakcje lekowe.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Podczas stosowania Latudy należy zachować szczególną ostrożność w następujących sytuacjach:
- Pacjenci z ryzykiem zachowań samobójczych - wymagają ścisłej obserwacji
- Pacjenci z chorobą Parkinsona - możliwe nasilenie objawów parkinsonowskich
- Ryzyko wystąpienia objawów pozapiramidowych i późnych dyskinez
- Pacjenci z chorobami układu krążenia lub wydłużeniem odstępu QT
- Pacjenci z padaczką w wywiadzie
- Ryzyko wystąpienia złośliwego zespołu neuroleptycznego
- Pacjenci w podeszłym wieku z otępieniem - zwiększone ryzyko zgonu
- Ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej
- Możliwość zwiększenia stężenia prolaktyny
- Ryzyko przyrostu masy ciała i zaburzeń metabolicznych
Pacjenci leczeni Latudą wymagają regularnego monitorowania stanu klinicznego, parametrów metabolicznych oraz funkcji układu krążenia. Szczególną uwagę należy zwrócić na osoby w podeszłym wieku oraz z chorobami współistniejącymi.
Interakcje lekowe
Najważniejsze interakcje Latudy z innymi lekami:
- Silne inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol) - znaczne zwiększenie stężenia lurazydonu, przeciwwskazane
- Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (np. diltiazem) - konieczne zmniejszenie dawki Latudy
- Silne induktory CYP3A4 (np. ryfampicyna) - znaczne zmniejszenie stężenia lurazydonu, przeciwwskazane
- Słabe/umiarkowane induktory CYP3A4 - możliwe zmniejszenie skuteczności Latudy
- Substraty P-gp i BCRP (np. digoksyna) - możliwe zwiększenie ich stężenia
- Leki wydłużające odstęp QT - zwiększone ryzyko arytmii
Podczas stosowania Latudy kluczowe jest unikanie interakcji z silnymi modulatorami CYP3A4 oraz ostrożność przy łączeniu z lekami metabolizowanymi przez ten enzym. Należy monitorować stężenia leków o wąskim indeksie terapeutycznym.
Ciąża i karmienie piersią
Brak wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania Latudy w ciąży. Lek nie powinien być stosowany u kobiet w ciąży, chyba że potencjalne korzyści przewyższają ryzyko. Noworodki narażone na leki przeciwpsychotyczne w III trymestrze ciąży są zagrożone działaniami niepożądanymi po porodzie.
Lurazydon przenika do mleka zwierząt. Nie wiadomo, czy przenika do mleka ludzkiego. Karmienie piersią podczas stosowania Latudy można rozważyć tylko wtedy, gdy korzyści dla matki przewyższają potencjalne ryzyko dla dziecka.
Stosowanie Latudy u kobiet w ciąży i karmiących piersią wymaga szczególnej ostrożności i indywidualnej oceny stosunku korzyści do ryzyka. Należy rozważyć alternatywne metody leczenia.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane Latudy (≥10% pacjentów) to:
- Akatyzja
- Senność
Inne istotne działania niepożądane obejmują:
- Objawy pozapiramidowe
- Zwiększenie stężenia prolaktyny
- Przyrost masy ciała
- Zaburzenia metaboliczne (hiperglikemia, hiperlipidemia)
- Wydłużenie odstępu QT
- Niedociśnienie ortostatyczne
Pacjenci leczeni Latudą wymagają regularnego monitorowania pod kątem wystąpienia działań niepożądanych, szczególnie w początkowym okresie terapii i po zwiększeniu dawki. Należy edukować pacjentów odnośnie możliwych objawów ubocznych.
Przedawkowanie
W przypadku przedawkowania Latudy należy:
- Wdrożyć leczenie podtrzymujące i monitorowanie czynności życiowych
- Monitorować EKG pod kątem zaburzeń rytmu serca
- Leczyć niedociśnienie i zapaść krążeniową
- Rozważyć płukanie żołądka i podanie węgla aktywowanego
- W przypadku ciężkich objawów pozapiramidowych zastosować leki przeciwcholinergiczne
Nie ma swoistej odtrutki dla lurazydonu.
Leczenie przedawkowania Latudy jest objawowe i podtrzymujące. Kluczowe jest monitorowanie układu krążenia i zapobieganie powikłaniom.
Mechanizm działania
Lurazydon jest atypowym lekiem przeciwpsychotycznym o następującym mechanizmie działania:
- Silne blokowanie receptorów dopaminowych D2
- Blokowanie receptorów serotoninowych 5-HT2A i 5-HT7
- Częściowe działanie agonistyczne na receptory 5-HT1A
- Blokowanie receptorów adrenergicznych α2c i α2a
Lek nie wykazuje istotnego powinowactwa do receptorów histaminowych i muskarynowych.
Wieloreceptorowy profil działania lurazydonu przyczynia się do jego skuteczności przeciwpsychotycznej przy relatywnie korzystnym profilu działań niepożądanych w porównaniu do klasycznych neuroleptyków.
Warto zapamiętać
Kluczowe informacje o Latudzie:
- Skuteczny lek przeciwpsychotyczny w leczeniu schizofrenii u dorosłych i młodzieży od 13 roku życia
- Wymaga podawania z posiłkiem dla optymalnego wchłaniania
- Niskie ryzyko przyrostu masy ciała i zaburzeń metabolicznych w porównaniu do innych atypowych leków przeciwpsychotycznych
Farmakokinetyka
Lurazydon charakteryzuje się następującymi właściwościami farmakokinetycznymi:
- Wchłanianie:
- Biodostępność po podaniu doustnym: około 9-19%
- Tmax: 1-3 godziny po podaniu
- Przyjmowanie z posiłkiem zwiększa wchłanianie i ekspozycję na lek
- Dystrybucja:
- Wiązanie z białkami osocza: około 99%
- Objętość dystrybucji: 6173 L
- Metabolizm:
- Głównie przez CYP3A4
- Główne metabolity: ID-14283 (aktywny) i ID-14326 (nieaktywny)
- Eliminacja:
- Okres półtrwania: około 20-40 godzin
- Klirens: 3902 ml/min
- Wydalanie: głównie z kałem (67%), w mniejszym stopniu z moczem (19%)
Farmakokinetyka lurazydonu charakteryzuje się stosunkowo długim okresem półtrwania, co umożliwia dawkowanie raz na dobę. Kluczowe znaczenie ma przyjmowanie leku z posiłkiem, co znacząco zwiększa jego biodostępność.
Specjalne grupy pacjentów
Pacjenci w podeszłym wieku
U pacjentów w wieku ≥65 lat:
- Zalecane dawkowanie jest takie samo jak u młodszych dorosłych z prawidłową czynnością nerek
- Należy zachować ostrożność ze względu na możliwość gorszej czynności nerek
- Ograniczone dane dotyczące stosowania dużych dawek
- Zwiększone ryzyko zgonu u pacjentów z otępieniem leczonych lekami przeciwpsychotycznymi
U pacjentów w podeszłym wieku należy rozważyć rozpoczynanie leczenia od niższych dawek i wolniejsze ich zwiększanie, monitorując jednocześnie funkcję nerek.
Zaburzenia czynności nerek
- Łagodne zaburzenia: bez konieczności modyfikacji dawki
- Umiarkowane i ciężkie zaburzenia: dawka początkowa 18,5 mg, maks. 74 mg/dobę
- Schyłkowa niewydolność nerek: stosować tylko jeśli korzyści przewyższają ryzyko, maks. 74 mg/dobę
U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek konieczne jest dostosowanie dawkowania i ścisłe monitorowanie stanu klinicznego.
Zaburzenia czynności wątroby
- Łagodne zaburzenia: bez konieczności modyfikacji dawki
- Umiarkowane zaburzenia (klasa B wg Child-Pugh): dawka początkowa 18,5 mg, maks. 74 mg/dobę
- Ciężkie zaburzenia (klasa C wg Child-Pugh): dawka początkowa 18,5 mg, maks. 37 mg/dobę
U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby konieczne jest zmniejszenie dawki Latudy, szczególnie w przypadku ciężkich zaburzeń.
Dzieci i młodzież
- Bezpieczeństwo i skuteczność u dzieci <13 lat nie zostały ustalone
- U młodzieży (13-17 lat) stosować dawki 37-74 mg/dobę
- Lurazydon u dzieci powinien być przepisywany przez specjalistę psychiatrii dziecięcej
Stosowanie Latudy u młodzieży wymaga szczególnej ostrożności i monitorowania ze względu na ograniczone doświadczenie w tej grupie wiekowej.
Monitorowanie leczenia
Podczas terapii Latudą zaleca się regularne monitorowanie:
- Objawów pozapiramidowych i późnych dyskinez
- Masy ciała i parametrów metabolicznych (glukoza, lipidy)
- Ciśnienia tętniczego (ryzyko niedociśnienia ortostatycznego)
- EKG (ryzyko wydłużenia odstępu QT)
- Stężenia prolaktyny
- Objawów złośliwego zespołu neuroleptycznego
- Funkcji wątroby i nerek
- Stanu psychicznego (ryzyko zachowań samobójczych)
Regularne monitorowanie pacjentów leczonych Latudą jest kluczowe dla wczesnego wykrycia potencjalnych działań niepożądanych i optymalizacji terapii.
Warto zapamiętać
Kluczowe aspekty monitorowania leczenia Latudą:
- Konieczność regularnej oceny skuteczności i tolerancji leczenia
- Szczególna uwaga na objawy pozapiramidowe i metaboliczne
Latuda jest skutecznym lekiem przeciwpsychotycznym o korzystnym profilu działań niepożądanych, szczególnie w zakresie wpływu na masę ciała i parametry metaboliczne. Jednak, jak w przypadku wszystkich leków przeciwpsychotycznych, wymaga starannego monitorowania i indywidualnego dostosowania terapii do potrzeb pacjenta.
2) Pacjenci 65+
Przysługuje uprawnionym pacjentom we wskazaniach określonych w decyzji o objęciu refundacją. Jeżeli lek jest refundowany we wszystkich zarejestrowanych wskazaniach, to jest w nich wszystkich bezpłatny dla pacjenta. Jeżeli natomiast lek jest refundowany w określonych wskazaniach, to jest bezpłatny dla seniorów tylko i wyłącznie w tych właśnie wskazaniach.
3) Pacjenci do ukończenia 18 roku życia