Kaletra
Kaletra - charakterystyka produktu leczniczego dla lekarzy
Wskazania do stosowania
Kaletra jest wskazana w leczeniu zakażeń ludzkim wirusem upośledzenia odporności (HIV-1) u dorosłych, młodzieży i dzieci powyżej 2 lat, w skojarzeniu z innymi lekami przeciwretrowirusowymi. Wybór Kaletry u pacjentów leczonych wcześniej inhibitorami proteazy powinien opierać się na indywidualnych badaniach oporności wirusa i analizie wcześniejszego leczenia.
Kluczowe jest dostosowanie terapii do indywidualnego profilu pacjenta, biorąc pod uwagę historię leczenia i wyniki badań oporności wirusa. Pozwala to na optymalizację skuteczności leczenia przeciwretrowirusowego.
Dawkowanie i sposób podawania
Kaletrę powinni przepisywać lekarze doświadczeni w leczeniu zakażeń HIV. Lek dostępny jest w postaci roztworu doustnego oraz tabletek.
Dorośli i młodzież
Zalecana dawka roztworu doustnego wynosi 5 ml (400/100 mg lopinawiru/rytonawiru) dwa razy na dobę, przyjmowana z posiłkiem.
Dzieci (od 14 dni życia)
U dzieci zaleca się stosowanie roztworu doustnego w celu precyzyjnego ustalenia dawki na podstawie powierzchni ciała lub masy ciała. W uzasadnionych przypadkach u dzieci o masie ciała poniżej 40 kg lub powierzchni ciała 0,5-1,4 m2 można stosować tabletki 100 mg/25 mg, jeśli dziecko jest w stanie je połknąć.
Wiek | Dawka na podstawie masy ciała | Dawka na podstawie powierzchni ciała | Częstość podawania |
---|---|---|---|
14 dni - 6 miesięcy | 16/4 mg/kg (0,2 ml/kg) | 300/75 mg/m2 (3,75 ml/m2) | 2 razy na dobę z posiłkiem |
Szczegółowe zalecenia dotyczące dawkowania u dzieci i młodzieży w wieku powyżej 6 miesięcy znajdują się w Charakterystyce Produktu Leczniczego.
Kaletra w postaci roztworu doustnego wymaga precyzyjnego dawkowania z użyciem specjalnej strzykawki dozującej. Należy zwrócić szczególną uwagę na dokładne odmierzanie dawek, zwłaszcza u najmłodszych pacjentów.
Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby
U pacjentów z lekkimi do umiarkowanych zaburzeniami czynności wątroby obserwowano około 30% zwiększenie AUC lopinawiru, ale nie oczekuje się, aby miało to istotne znaczenie kliniczne. Brak danych dotyczących stosowania u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby - w tej grupie lek jest przeciwwskazany.
Pacjenci z niewydolnością nerek
Klirens nerkowy lopinawiru i rytonawiru jest nieistotny, dlatego nie oczekuje się zwiększenia ich stężeń w osoczu u pacjentów z niewydolnością nerek. Ze względu na wysoki stopień wiązania z białkami, jest mało prawdopodobne, aby hemodializa lub dializa otrzewnowa znacząco wpływały na usuwanie leku z organizmu.
Precyzyjne dostosowanie dawkowania do indywidualnych potrzeb pacjenta, z uwzględnieniem wieku, masy ciała, funkcji wątroby i nerek, jest kluczowe dla zapewnienia optymalnej skuteczności i bezpieczeństwa terapii Kaletrą.
Warto zapamiętać
- Kaletra musi być stosowana w skojarzeniu z innymi lekami przeciwretrowirusowymi
- Precyzyjne dawkowanie u dzieci na podstawie masy ciała lub powierzchni ciała jest kluczowe dla skuteczności i bezpieczeństwa terapii
Przeciwwskazania
Stosowanie Kaletry jest przeciwwskazane w następujących przypadkach:
- Nadwrażliwość na lopinawir, rytonawir lub którykolwiek składnik preparatu
- Ciężka niewydolność wątroby
- Jednoczesne stosowanie z lekami, których klirens jest silnie zależny od CYP3A, a zwiększenie ich stężenia może prowadzić do poważnych działań niepożądanych (np. astemizol, terfenadyna, midazolam, triazolam, cisapryd, pimozyd, amiodaron, alkaloidy sporyszu)
- Jednoczesne stosowanie z lekami silnie indukującymi CYP3A, jak rifampicyna
- Stosowanie preparatów zawierających dziurawiec zwyczajny
- Stosowanie sildenafilu u pacjentów z nadciśnieniem płucnym
Roztwór doustny Kaletry jest dodatkowo przeciwwskazany u dzieci poniżej 2 lat, kobiet w ciąży, pacjentów z niewydolnością wątroby lub nerek oraz u osób leczonych disulfiramem lub metronidazolem ze względu na potencjalną toksyczność glikolu propylenowego zawartego w preparacie.
Przestrzeganie przeciwwskazań jest kluczowe dla zapewnienia bezpieczeństwa pacjentów. Lekarz powinien dokładnie przeanalizować historię choroby i stosowane leki przed wdrożeniem terapii Kaletrą.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Podczas stosowania Kaletry należy zachować szczególną ostrożność w następujących sytuacjach:
- U pacjentów z wyjściowo wysokimi stężeniami cholesterolu i triglicerydów
- U osób z zaburzeniami czynności wątroby (lekkie do umiarkowanych)
- U pacjentów z ciężką niewydolnością nerek
- U chorych z zapaleniem wątroby typu B lub C
- U pacjentów z hemofilią typu A i B
- Przy jednoczesnym stosowaniu leków wydłużających odstęp QT
Należy monitorować stężenia lipidów przed rozpoczęciem leczenia i regularnie w jego trakcie. W przypadku rozpoznania zapalenia trzustki, leczenie Kaletrą należy przerwać. Należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu statyn, rozważając zmniejszenie ich dawki lub wybór prawastatyny/fluwastatyny.
Roztwór doustny Kaletry zawiera alkohol etylowy i fruktozę, co może być szkodliwe w niektórych przypadkach (np. choroby wątroby, alkoholizm, padaczka, dziedziczna nietolerancja fruktozy).
Regularne monitorowanie pacjentów i dostosowywanie terapii w razie potrzeby pozwala na optymalizację bezpieczeństwa leczenia Kaletrą.
Interakcje z innymi produktami leczniczymi
Kaletra zawiera lopinawir i rytonawir, które są silnymi inhibitorami izoenzymu CYP3A. Może to prowadzić do licznych interakcji lekowych:
- Zwiększenie stężenia leków metabolizowanych przez CYP3A (np. niektóre leki przeciwarytmiczne, statyny, leki immunosupresyjne)
- Zmniejszenie stężenia Kaletry przy jednoczesnym stosowaniu induktorów CYP3A (np. rifampicyna, niektóre leki przeciwdrgawkowe)
- Wpływ na stężenia innych leków antyretrowirusowych (np. efawirenz, newirapina)
- Interakcje z warfaryną - konieczne monitorowanie INR
- Przeciwwskazane jednoczesne stosowanie z niektórymi lekami (patrz sekcja Przeciwwskazania)
Konieczna jest dokładna analiza wszystkich przyjmowanych przez pacjenta leków przed wdrożeniem terapii Kaletrą oraz regularna weryfikacja potencjalnych interakcji w trakcie leczenia. W razie potrzeby może być konieczna modyfikacja dawek lub zmiana terapii.
Wpływ na ciążę i laktację
Brak wystarczających danych dotyczących stosowania Kaletry w ciąży. Badania na zwierzętach wykazały toksyczny wpływ na rozrodczość. Leku nie należy stosować w ciąży, chyba że potencjalne korzyści przewyższają ryzyko dla płodu. Kaletra jest przeciwwskazana w okresie karmienia piersią ze względu na ryzyko przeniesienia HIV oraz potencjalne działania niepożądane u niemowląt.
Decyzja o stosowaniu Kaletry u kobiet w ciąży lub karmiących piersią powinna być podejmowana indywidualnie, po dokładnej analizie korzyści i ryzyka.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane Kaletry obejmują:
- Zaburzenia żołądkowo-jelitowe: biegunka, nudności, wymioty, bóle brzucha
- Zaburzenia metaboliczne: hiperglikemia, hiperlipidemia
- Zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych
- Astenia, bóle głowy
- Wysypka skórna
Rzadziej obserwowano m.in. zaburzenia sercowo-naczyniowe, neurologiczne, psychiatryczne, mięśniowo-szkieletowe oraz zmiany w obrazie krwi. Profil bezpieczeństwa u dzieci jest podobny do obserwowanego u dorosłych.
Regularne monitorowanie pacjentów pod kątem działań niepożądanych, zwłaszcza zaburzeń metabolicznych i wątrobowych, jest kluczowe dla zapewnienia bezpieczeństwa długotrwałej terapii Kaletrą.
Mechanizm działania
Kaletra zawiera dwa inhibitory proteazy HIV: lopinawir i rytonawir. Głównym składnikiem aktywnym jest lopinawir, który hamuje proteazę HIV-1 i HIV-2, zapobiegając rozszczepieniu kompleksu poliproteinowego gag-pol. Prowadzi to do powstawania niedojrzałych, niezdolnych do infekcji cząstek wirusa. Rytonawir pełni rolę wzmacniacza farmakokinetycznego, hamując metabolizm lopinawiru poprzez inhibicję CYP3A.
Znajomość mechanizmu działania Kaletry pozwala na lepsze zrozumienie jej skuteczności przeciwwirusowej oraz potencjalnych interakcji z innymi lekami.
Właściwości farmakokinetyczne
Kluczowe aspekty farmakokinetyki Kaletry:
- Maksymalne stężenie lopinawiru osiągane jest około 4 godziny po podaniu
- Biodostępność zwiększa się przy przyjmowaniu z pokarmem
- Wysoki stopień wiązania z białkami osocza (98-99%)
- Metabolizm głównie wątrobowy, z udziałem CYP3A
- Efektywny okres półtrwania 5-6 godzin
- Wydalanie głównie z kałem, w mniejszym stopniu z moczem
Zrozumienie właściwości farmakokinetycznych Kaletry jest istotne dla optymalizacji dawkowania i przewidywania potencjalnych interakcji lekowych.
Skład
Kaletra dostępna jest w dwóch postaciach:
- Kapsułki: 1 kapsułka zawiera 200 mg lopinawiru i 50 mg rytonawiru
- Roztwór doustny: 5 ml roztworu zawiera 400 mg lopinawiru i 100 mg rytonawiru
Znajomość składu preparatu jest istotna przy ustalaniu dawkowania oraz ocenie potencjalnych działań niepożądanych związanych z substancjami pomocniczymi.