Ismian
Spironolactone
Ismian - charakterystyka produktu leczniczego
Wskazania do stosowania
Ismian (spironolakton) jest wskazany w następujących przypadkach:
- Obrzęki związane z zastoinową niewydolnością serca
- Ciężka niewydolność serca (klasa NYHA III-IV)
- Leczenie wspomagające w opornym nadciśnieniu tętniczym
- Zespół nerczycowy
- Marskość wątroby z wodobrzuszem i obrzękami
- Diagnostyka i leczenie hiperaldosteronizmu pierwotnego (zespół Conna)
Należy zaznaczyć, że dane dotyczące stosowania u dzieci są ograniczone. Leczenie pediatryczne powinno odbywać się wyłącznie pod kontrolą lekarza specjalisty.
Ismian ma szerokie zastosowanie w leczeniu obrzęków, niewydolności serca oraz nadciśnienia opornego na standardową terapię. Jego stosowanie u dzieci wymaga szczególnej ostrożności i nadzoru specjalisty.
Dawkowanie i sposób podawania
Dawkowanie Ismianu należy ustalać indywidualnie w zależności od stanu pacjenta i wymaganego poziomu diurezy. Dawki do 100 mg na dobę można podawać jednorazowo lub w dawkach podzielonych.
Wskazanie | Dawkowanie |
---|---|
Obrzęk związany z zastoinową niewydolnością serca | Dawka początkowa: 100 mg/dobę (25-200 mg/dobę), jednorazowo lub w dawkach podzielonych |
Ciężka niewydolność serca (NYHA III-IV) | Dawka początkowa: 25 mg raz/dobę. Możliwe zwiększenie do 50 mg raz/dobę lub zmniejszenie do 25 mg co drugi dzień |
Oporne nadciśnienie tętnicze | Dawka początkowa: 25 mg/dobę. Stopniowe zwiększanie do 100 mg/dobę lub więcej |
Zespół nerczycowy | 100-200 mg/dobę |
Marskość wątroby z wodobrzuszem i obrzękami | Dawka początkowa: 100-200 mg/dobę. Możliwe zwiększenie do 400 mg/dobę |
Diagnostyka hiperaldosteronizmu pierwotnego | 100-400 mg/dobę przez 3-5 tygodni przed zabiegiem |
Dawkowanie u dzieci i młodzieży: 1-3 mg/kg masy ciała na dobę w dawkach podzielonych. U osób w podeszłym wieku zaleca się rozpoczynanie od najmniejszej możliwej dawki.
Dawkowanie Ismianu jest bardzo zróżnicowane i zależy od konkretnego wskazania oraz indywidualnej odpowiedzi pacjenta na leczenie. Kluczowe jest stopniowe dostosowywanie dawki pod kontrolą lekarza.
Przeciwwskazania
Stosowanie Ismianu jest przeciwwskazane w następujących przypadkach:
- Nadwrażliwość na spironolakton lub którąkolwiek substancję pomocniczą
- Ciężka niewydolność nerek (eGFR <30 ml/min./1,73 m2)
- Ostra lub postępująca choroba nerek
- Hiponatremia
- Hiperkaliemia (stężenie potasu w surowicy >5,0 mmol/l)
- Jednoczesne stosowanie innych leków moczopędnych oszczędzających potas, suplementów potasu lub podwójnej blokady układu RAA
U dzieci z umiarkowanymi i ciężkimi zaburzeniami czynności nerek stosowanie Ismianu jest przeciwwskazane.
Główne przeciwwskazania do stosowania Ismianu dotyczą zaburzeń funkcji nerek, zaburzeń elektrolitowych oraz interakcji z innymi lekami wpływającymi na gospodarkę potasową.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Podczas stosowania Ismianu należy zachować szczególną ostrożność:
- Konieczne jest regularne monitorowanie gospodarki wodno-elektrolitowej, zwłaszcza u osób starszych
- Istnieje ryzyko wystąpienia ciężkiej hiperkaliemii, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek
- Należy unikać jednoczesnego stosowania z innymi lekami oszczędzającymi potas
- U pacjentów z chorobami wątroby istnieje ryzyko śpiączki wątrobowej
- Długotrwałe stosowanie dużych dawek może zwiększać ryzyko rozwoju nowotworów (dane z badań na zwierzętach)
- U dzieci i młodzieży z nadciśnieniem tętniczym i łagodnymi zaburzeniami czynności nerek istnieje zwiększone ryzyko hiperkaliemii
Stosowanie Ismianu wymaga ścisłego monitorowania pacjenta, szczególnie pod kątem gospodarki elektrolitowej i funkcji nerek. Konieczna jest ostrożność w określonych grupach pacjentów oraz przy długotrwałym stosowaniu.
Interakcje z innymi produktami leczniczymi
Ismian wchodzi w liczne interakcje z innymi lekami:
- Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie z innymi lekami oszczędzającymi potas, suplementami potasu lub podwójną blokadą układu RAA
- Zwiększone ryzyko hiperkaliemii przy stosowaniu z inhibitorami ACE, cyklosporyną, heparyną
- ASA i indometacyna mogą osłabiać działanie moczopędne Ismianu
- Ismian może zmniejszać działanie leków przeciwzakrzepowych i noradrenaliny
- Może nasilać działanie leków przeciwnadciśnieniowych
- Zwiększa ryzyko toksyczności litu i digoksyny
- Może powodować kwasicę metaboliczną przy jednoczesnym stosowaniu z cholestyraminą
Ze względu na liczne i potencjalnie niebezpieczne interakcje, stosowanie Ismianu wymaga dokładnej analizy wszystkich przyjmowanych przez pacjenta leków i suplementów.
Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Nie zaleca się stosowania Ismianu w czasie ciąży ze względu na potencjalne ryzyko dla płodu. Spironolakton i jego metabolity przenikają do mleka matki, dlatego nie należy stosować leku w okresie karmienia piersią. Ismian może powodować zaburzenia płodności u mężczyzn (impotencja) i kobiet (zaburzenia miesiączkowania).
Stosowanie Ismianu u kobiet w ciąży i karmiących piersią jest przeciwwskazane. Lek może mieć negatywny wpływ na płodność.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane Ismianu to:
- Hiperkaliemia (9% pacjentów)
- Zaburzenia układu rozrodczego, w tym ginekomastia (13% pacjentów przy dawkach <100 mg)
- Bóle głowy
- Zaburzenia żołądkowo-jelitowe (niestrawność, biegunka)
- Zmęczenie i senność
Inne istotne działania niepożądane obejmują zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia czynności wątroby i nerek, reakcje skórne oraz zaburzenia endokrynologiczne.
Profil działań niepożądanych Ismianu jest szeroki i obejmuje zarówno łagodne, jak i potencjalnie poważne efekty uboczne. Konieczne jest ścisłe monitorowanie pacjenta podczas terapii.
Warto zapamiętać
- Ismian (spironolakton) jest lekiem moczopędnym oszczędzającym potas, stosowanym głównie w leczeniu obrzęków i nadciśnienia opornego.
- Kluczowe jest regularne monitorowanie stężenia elektrolitów, szczególnie potasu, ze względu na ryzyko hiperkaliemii.
Mechanizm działania
Spironolakton działa jako antagonista aldosteronu w kanalikach nerkowych oraz jako inhibitor syntezy aldosteronu w dużych stężeniach. Efektem jego działania jest zwiększenie wydalania sodu i wody z organizmu przy jednoczesnym zmniejszeniu utraty potasu. Lek wykazuje stopniowe i długotrwałe działanie, co przekłada się na efekt przeciwnadciśnieniowy oparty na utracie wody i soli.
Unikalny mechanizm działania Ismianu, polegający na antagonizmie wobec aldosteronu, czyni go cennym narzędziem w leczeniu stanów związanych z retencją płynów i nadciśnieniem opornym na standardową terapię.
Postać farmaceutyczna
Ismian dostępny jest w postaci tabletek powlekanych zawierających 25 mg, 50 mg lub 100 mg spironolaktonu.
Różne dostępne dawki umożliwiają precyzyjne dostosowanie terapii do indywidualnych potrzeb pacjenta.