Irinotecan-Ebewe
Irinotecan hydrochloride
Irynotekan - charakterystyka leku dla lekarzy
Wskazania do stosowania
Irynotekan jest wskazany w leczeniu zaawansowanego raka jelita grubego:
- W skojarzeniu z 5-fluorouracylem i kwasem folinowym u pacjentów nieleczonych wcześniej chemioterapią w zaawansowanym stadium choroby
- W monoterapii u pacjentów, u których leczenie schematem zawierającym 5-fluorouracyl zakończyło się niepowodzeniem
Ponadto irynotekan jest wskazany:
- W skojarzeniu z cetuksymabem w leczeniu raka jelita grubego z przerzutami, z ekspresją EGFR, bez mutacji KRAS, u pacjentów nieleczonych wcześniej lub po niepowodzeniu leczenia irynotekanem
- W skojarzeniu z 5-fluorouracylem, kwasem folinowym i bewacyzumabem w leczeniu pierwszej linii raka okrężnicy lub odbytnicy z przerzutami
- W skojarzeniu z kapecytabiną oraz bewacyzumabem lub bez niego w leczeniu pierwszej linii raka jelita grubego z przerzutami
Irynotekan wykazuje skuteczność w różnych schematach leczenia zaawansowanego raka jelita grubego, zarówno w monoterapii jak i w skojarzeniu z innymi lekami przeciwnowotworowymi. Jego zastosowanie pozwala na poprawę wyników leczenia u pacjentów z tym nowotworem.
Dawkowanie i sposób podawania
Irynotekan przeznaczony jest wyłącznie do stosowania u pacjentów dorosłych. Lek podaje się dożylnie (do żyły obwodowej lub centralnej) w infuzji trwającej 30-90 minut.
Dawkowanie w monoterapii (u pacjentów wcześniej leczonych):
Zalecana dawka wynosi 350 mg/m2 powierzchni ciała, podawana co 3 tygodnie.
Dawkowanie w leczeniu skojarzonym (u pacjentów wcześniej nieleczonych):
W schemacie z 5-fluorouracylem i kwasem folinowym co 2 tygodnie, zalecana dawka irynotekanu wynosi 180 mg/m2 powierzchni ciała.
Schemat leczenia | Dawka irynotekanu | Częstotliwość podawania |
---|---|---|
Monoterapia | 350 mg/m2 | Co 3 tygodnie |
Leczenie skojarzone | 180 mg/m2 | Co 2 tygodnie |
Tabela: Dawkowanie irynotekanu w monoterapii i leczeniu skojarzonym
W przypadku stosowania w skojarzeniu z cetuksymabem, bewacyzumabem lub kapecytabiną należy zapoznać się z charakterystykami produktów leczniczych tych leków w celu ustalenia odpowiedniego dawkowania.
Dawkowanie należy dostosować indywidualnie w zależności od tolerancji leczenia przez pacjenta. W przypadku wystąpienia działań niepożądanych może być konieczne zmniejszenie dawki o 15-20% lub opóźnienie podania kolejnego cyklu leczenia.
Modyfikacja dawkowania
Dawkę irynotekanu należy dostosować w następujących sytuacjach:
- Neutropenia 4. stopnia
- Gorączka neutropeniczna (neutropenia 3-4. stopnia i gorączka 2-4. stopnia)
- Trombocytopenia i leukopenia 4. stopnia
- Toksyczność niehematologiczna 3-4. stopnia
W takich przypadkach zaleca się zmniejszenie dawki o 15-20%. Leczenie należy opóźnić o 1-2 tygodnie do ustąpienia działań niepożądanych.
U pacjentów w wieku ≥65 lat leczonych w skojarzeniu z kapecytabiną zaleca się zmniejszenie dawki początkowej kapecytabiny do 800 mg/m2 dwa razy na dobę.
Leczenie irynotekanem należy kontynuować do wystąpienia obiektywnej progresji choroby lub nieakceptowalnej toksyczności.
Szczególne grupy pacjentów
Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby:
- Przy stężeniu bilirubiny do 1,5 x GGN: dawka 350 mg/m2
- Przy stężeniu bilirubiny 1,5-3 x GGN: dawka 200 mg/m2
- Przy stężeniu bilirubiny >3 x GGN: irynotekan przeciwwskazany
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek: Nie zaleca się stosowania ze względu na brak danych.
Pacjenci w podeszłym wieku: Należy zachować ostrożność przy ustalaniu dawki ze względu na większą częstość zaburzeń czynności biologicznych.
Modyfikacja dawkowania pozwala na indywidualne dostosowanie leczenia i zminimalizowanie ryzyka działań niepożądanych, przy zachowaniu skuteczności terapii irynotekanem.
Przeciwwskazania
Stosowanie irynotekanu jest przeciwwskazane w następujących przypadkach:
- Nadwrażliwość na irynotekan lub którykolwiek składnik preparatu
- Przewlekłe choroby zapalne jelit i/lub niedrożność jelita grubego
- Ciąża i karmienie piersią
- Hiperbilirubinemia (>3 x GGN)
- Ciężkie zaburzenie czynności szpiku kostnego
- Stan sprawności >2 wg WHO
- Jednoczesne stosowanie preparatów dziurawca
Znajomość przeciwwskazań jest kluczowa dla bezpiecznego stosowania irynotekanu. Należy dokładnie ocenić stan pacjenta przed rozpoczęciem terapii tym lekiem.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Podczas leczenia irynotekanem należy zachować szczególną ostrożność i monitorować pacjentów w następujących sytuacjach:
- Konieczne jest cotygodniowe wykonywanie morfologii krwi z rozmazem
- U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby należy kontrolować parametry wątrobowe przed każdym cyklem
- Należy stosować profilaktykę przeciwwymiotną przed podaniem leku
- W przypadku ostrego zespołu cholinergicznego stosować siarczan atropiny
- Pacjenci powinni być poinformowani o ryzyku biegunki i postępowaniu w razie jej wystąpienia
- Ostrożnie stosować u osób w podeszłym wieku
- Unikać jednoczesnego stosowania silnych inhibitorów lub induktorów CYP3A4
Ścisłe monitorowanie pacjentów i odpowiednie postępowanie w razie wystąpienia działań niepożądanych pozwala na zwiększenie bezpieczeństwa terapii irynotekanem.
Interakcje z innymi lekami
Irynotekan może wchodzić w interakcje z następującymi grupami leków:
- Leki blokujące przewodnictwo nerwowo-mięśniowe
- Leki przeciwdrgawkowe indukujące CYP3A (np. karbamazepina, fenobarbital, fenytoina)
- Inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol)
- Induktory CYP3A4 (np. ryfampicyna)
- Preparaty dziurawca
Należy unikać jednoczesnego stosowania irynotekanu z lekami silnie wpływającymi na aktywność CYP3A4. W razie konieczności łącznego podawania takich leków, należy ściśle monitorować pacjenta.
Wpływ na ciążę i laktację
Irynotekan jest przeciwwskazany w ciąży i podczas karmienia piersią. Kobiety w wieku rozrodczym powinny stosować skuteczną antykoncepcję w trakcie i przez co najmniej 3 miesiące po zakończeniu leczenia irynotekanem.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane związane ze stosowaniem irynotekanu to:
- Zaburzenia żołądkowo-jelitowe: biegunka (wczesna i opóźniona), nudności, wymioty
- Zaburzenia hematologiczne: neutropenia, niedokrwistość, małopłytkowość
- Ostry zespół cholinergiczny
- Astenia
- Gorączka
- Łysienie
Rzadziej obserwuje się: zapalenie okrężnicy, perforację jelita, zapalenie płuc, reakcje alergiczne, zaburzenia czynności wątroby i nerek.
Znajomość profilu działań niepożądanych pozwala na wczesne ich rozpoznanie i odpowiednie postępowanie, co zwiększa bezpieczeństwo terapii irynotekanem.
Mechanizm działania
Irynotekan jest inhibitorem topoizomerazy I DNA. Jego aktywny metabolit SN-38 hamuje topoizomerazę I, co prowadzi do powstawania jednoniciowych pęknięć DNA i blokowania replikacji. Efekt cytotoksyczny jest zależny od czasu i specyficzny dla fazy S cyklu komórkowego.
Dodatkowo irynotekan wykazuje działanie hamujące acetylocholinoesterazę, co tłumaczy występowanie objawów cholinergicznych.
Właściwości farmakokinetyczne
Najważniejsze parametry farmakokinetyczne irynotekanu:
- Wiązanie z białkami osocza: irynotekan - 65%, SN-38 - 95%
- Metabolizm: hydroliza do SN-38 (karboksyloesteraza) oraz oksydacja (CYP3A4)
- Wydalanie: 33% z kałem, 22% z moczem
- Okres półtrwania: faza końcowa - 14,2 h
Znajomość właściwości farmakokinetycznych pomaga w zrozumieniu działania leku i przewidywaniu potencjalnych interakcji.
Warto zapamiętać
- Irynotekan jest skuteczny w leczeniu zaawansowanego raka jelita grubego, zarówno w monoterapii jak i w schematach skojarzonych.
- Główne działania niepożądane to biegunka i mielosupresja - wymagają ścisłego monitorowania i odpowiedniego postępowania.
Irynotekan jest ważną opcją terapeutyczną w leczeniu zaawansowanego raka jelita grubego. Jego stosowanie wymaga jednak dobrej znajomości zasad dawkowania, możliwych działań niepożądanych i interakcji lekowych. Odpowiednie monitorowanie pacjenta i modyfikacja dawkowania pozwalają na optymalizację skuteczności i bezpieczeństwa terapii irynotekanem.