Instanyl
Fentanyl
Instanyl - fachowe informacje dla lekarza
Wskazania do stosowania
Instanyl jest wskazany w leczeniu bólu przebijającego u dorosłych pacjentów z chorobą nowotworową, którzy otrzymują leczenie podtrzymujące opioidami z powodu przewlekłego bólu nowotworowego. Ból przebijający definiuje się jako przejściowe nasilenie bólu, występujące pomimo stosowania odpowiedniego leczenia przeciwbólowego.
Leczenie podtrzymujące opioidami oznacza stosowanie przez co najmniej tydzień:
- co najmniej 60 mg morfiny doustnie na dobę
- co najmniej 25 μg/h fentanylu przezskórnie
- co najmniej 30 mg oksykodonu na dobę
- co najmniej 8 mg hydromorfonu doustnie na dobę
- lub równoważnej dawki innego opioidu
Dawkowanie i sposób podawania
Leczenie powinno być rozpoczynane i prowadzone przez lekarza doświadczonego w stosowaniu opioidów u pacjentów onkologicznych. Należy mieć na uwadze ryzyko nadużywania, niewłaściwego stosowania i uzależnienia od fentanylu.
Dawkowanie należy ustalić indywidualnie, aby zapewnić odpowiednią kontrolę bólu przy akceptowalnym poziomie działań niepożądanych. Pacjentów należy uważnie monitorować w trakcie dobierania dawki.
Maksymalna dawka dobowa: leczenie do 4 epizodów bólu przebijającego, w każdym nie więcej niż 2 dawki, w odstępie co najmniej 10 minut. Przed zastosowaniem kolejnej dawki w następnym epizodzie bólu należy odczekać co najmniej 4 godziny.
Etap | Dawka | Instrukcje | 1 | 50 μg | Początkowa dawka to 50 μg do jednego nozdrza |
---|---|---|
2 | 50 μg | Jeśli nie uzyskano odpowiedniej ulgi w bólu, można powtórzyć tę samą dawkę po 10 minutach |
3 | 100 μg | Jeśli nadal brak odpowiedniej kontroli bólu, zwiększyć dawkę do 100 μg w kolejnym epizodzie |
4 | 200 μg | W razie potrzeby można zwiększyć dawkę do 200 μg |
Każdy etap ustalania dawki należy ocenić w kilku epizodach bólu przebijającego. Po ustaleniu skutecznej dawki, należy ją stosować w leczeniu podtrzymującym.
Specjalne grupy pacjentów
Pacjenci w podeszłym wieku i wyniszczeni chorobą: Należy zachować szczególną ostrożność podczas ustalania dawki. U tych pacjentów mogą być skuteczne mniejsze dawki niż u młodszych osób.
Zaburzenia czynności wątroby i nerek: Ostrożność zalecana u pacjentów z umiarkowaną do ciężkiej niewydolnością wątroby lub nerek.
Dzieci i młodzież: Nie określono bezpieczeństwa i skuteczności u osób poniżej 18 lat.
Przeciwwskazania
- Nadwrażliwość na fentanyl lub którykolwiek składnik preparatu
- Stosowanie u pacjentów nieleczonych opioidami (ryzyko depresji oddechowej)
- Leczenie ostrego bólu innego niż ból przebijający
- Jednoczesne stosowanie inhibitorów MAO lub w ciągu 14 dni od ich odstawienia
- Ciężka depresja oddechowa lub ciężka obturacyjna choroba płuc
- Wcześniejsza radioterapia twarzy
- Nawracające krwawienia z nosa
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Należy monitorować pacjentów pod kątem wystąpienia depresji oddechowej, szczególnie podczas ustalania dawki. Ryzyko depresji oddechowej jest mniejsze u pacjentów leczonych przewlekle opioidami z powodu rozwoju tolerancji.
Ostrożność zalecana przy jednoczesnym stosowaniu leków działających depresyjnie na OUN, w tym benzodiazepin. Może to prowadzić do głębokiej sedacji, depresji oddechowej, śpiączki i zgonu.
Należy zachować ostrożność u pacjentów z przewlekłą obturacyjną chorobą płuc, zwiększonym ciśnieniem wewnątrzczaszkowym, zaburzeniami świadomości, bradyarytmiami, hipowolemią i niedociśnieniem.
Istnieje ryzyko rozwoju zespołu serotoninowego przy jednoczesnym stosowaniu leków serotoninergicznych (np. SSRI, SNRI, IMAO). Objawy mogą obejmować zmiany stanu psychicznego, niestabilność układu autonomicznego, zaburzenia nerwowo-mięśniowe i objawy żołądkowo-jelitowe.
Należy rozważyć możliwość wystąpienia hiperalgezji wywołanej opioidem w przypadku niewystarczającej kontroli bólu pomimo zwiększania dawki fentanylu.
Wielokrotne stosowanie może prowadzić do rozwoju tolerancji, uzależnienia fizycznego i psychicznego. Należy monitorować pacjentów pod kątem objawów zaburzeń związanych z używaniem opioidów (OUD).
Interakcje
Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie z oksybatem sodu. Ostrożność zalecana przy stosowaniu z:
- Inhibitorami lub induktorami CYP3A4 (mogą wpływać na stężenie fentanylu)
- Lekami serotoninergicznymi (ryzyko zespołu serotoninowego)
- Lekami działającymi depresyjnie na OUN (nasilenie działania depresyjnego)
- Częściowymi agonistami/antagonistami opioidowymi (osłabienie działania przeciwbólowego)
Ciąża i laktacja
Nie zaleca się stosowania w ciąży, chyba że jest to bezwzględnie konieczne. Może powodować objawy odstawienne u noworodka. Nie należy stosować podczas porodu i karmienia piersią.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane to:
- Senność, zawroty głowy, ból głowy
- Nudności, wymioty
- Nagłe zaczerwienienie twarzy, uderzenia gorąca
- Podrażnienie gardła
- Nadmierne pocenie się
Do najpoważniejszych działań niepożądanych należą depresja oddechowa, depresja układu krążenia i hipotonia.
Przedawkowanie
Objawy przedawkowania obejmują głęboką sedację, ataksję, zwężenie źrenic, drgawki i depresję oddechową. Leczenie polega na zapewnieniu drożności dróg oddechowych, podaniu tlenu i antagonisty opioidowego (np. naloksonu). Może być konieczne wielokrotne podanie antagonisty ze względu na dłuższy czas działania fentanylu.
Właściwości farmakologiczne
Fentanyl jest silnym opioidowym lekiem przeciwbólowym, działającym jako czysty agonista receptora μ-opioidowego. Głównym efektem terapeutycznym jest analgezja. Działania wtórne obejmują depresję oddechową, bradykardię, hipotermię i zwężenie źrenic.
Warto zapamiętać
Kluczowe informacje:
- Instanyl jest przeznaczony wyłącznie do leczenia bólu przebijającego u pacjentów onkologicznych otrzymujących już leczenie opioidami.
- Maksymalna dawka dobowa to leczenie 4 epizodów bólu, z zachowaniem co najmniej 4-godzinnych odstępów między epizodami.
Instanyl jest skutecznym lekiem w terapii bólu przebijającego, ale wymaga ścisłego monitorowania pacjenta i indywidualnego doboru dawki ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych, w tym depresji oddechowej.
Postać farmaceutyczna
Instanyl dostępny jest w postaci aerozolu do nosa w trzech mocach: 50 μg, 100 μg i 200 μg fentanylu w jednej dawce (100 μl).
Różne dostępne moce leku umożliwiają precyzyjne dostosowanie dawki do indywidualnych potrzeb pacjenta w zakresie kontroli bólu przebijającego.
Instanyl

Wskazania pozarejestracyjne: Ból przebijający u dzieci z chorobą nowotworową, które w ramach leczenia przewlekłego bólu nowotworowego poddawane są opioidowej terapii podtrzymującej, a u których istnieją udokumentowane przeciwwskazania do stosowania innych krótkotrwale działających opioidów lub stwierdzono nieskuteczność tych leków
2) Pacjenci 65+
Przysługuje uprawnionym pacjentom we wskazaniach określonych w decyzji o objęciu refundacją. Jeżeli lek jest refundowany we wszystkich zarejestrowanych wskazaniach, to jest w nich wszystkich bezpłatny dla pacjenta. Jeżeli natomiast lek jest refundowany w określonych wskazaniach, to jest bezpłatny dla seniorów tylko i wyłącznie w tych właśnie wskazaniach.
3) Pacjenci do ukończenia 18 roku życia