Instanyl
Fentanyl
Instanyl - fachowe informacje dla lekarza
Wskazania
Instanyl jest wskazany w leczeniu bólu przebijającego u dorosłych pacjentów z chorobą nowotworową, którzy otrzymują leczenie podtrzymujące opioidami w przewlekłym bólu nowotworowym. Ból przebijający definiuje się jako przejściowe nasilenie bólu, występujące na tle kontrolowanego w inny sposób bólu przewlekłego.
Leczenie podtrzymujące opioidami oznacza stosowanie przez co najmniej tydzień:
- co najmniej 60 mg morfiny doustnie na dobę
- co najmniej 25 μg/godz. fentanylu przezskórnie
- co najmniej 30 mg oksykodonu na dobę
- co najmniej 8 mg hydromorfonu doustnie na dobę
- lub równoważnej dawki innego opioidu
Dawkowanie
Leczenie powinno być rozpoczynane i prowadzone przez lekarza doświadczonego w stosowaniu opioidów u pacjentów onkologicznych. Należy pamiętać o ryzyku nadużywania, niewłaściwego stosowania, uzależnienia i przedawkowania fentanylu.
Dawkowanie należy ustalić indywidualnie dla każdego pacjenta, aby zapewnić odpowiednią kontrolę bólu przy akceptowalnym poziomie działań niepożądanych. Pacjentów należy uważnie obserwować w trakcie dobierania dawki.
Maksymalna dawka dobowa: leczenie do 4 epizodów bólu przebijającego, w każdym nie więcej niż 2 dawki, w odstępie co najmniej 10 minut. Przed zastosowaniem kolejnej dawki w następnym epizodzie bólu przebijającego pacjenci powinni odczekać 4 godziny.
Etap | Dawka | Instrukcje |
---|---|---|
1 | 50 μg | Dawka początkowa do jednego nozdrza |
2 | 50 μg | Jeśli brak odpowiedniej kontroli bólu, powtórzyć po 10 minutach |
3 | 100 μg | Zwiększyć dawkę w kolejnym epizodzie bólu, jeśli potrzeba |
4 | 200 μg | Maksymalna pojedyncza dawka |
Dawkę należy zwiększać stopniowo, aż do uzyskania skutecznej analgezji przy tolerowanych działaniach niepożądanych. Każdy etap dawkowania należy ocenić w kilku kolejnych epizodach bólu przebijającego.
Przeciwwskazania
Instanyl jest przeciwwskazany u pacjentów:
- z nadwrażliwością na fentanyl lub którąkolwiek substancję pomocniczą
- nieleczonych opioidami (ryzyko depresji oddechowej)
- w leczeniu ostrego bólu innego niż ból przebijający
- z ciężką depresją oddechową lub ciężką obturacyjną chorobą płuc
- po radioterapii twarzy
- z nawracającymi krwawieniami z nosa
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Należy zachować szczególną ostrożność stosując Instanyl u pacjentów z:
- ryzykiem depresji oddechowej
- przewlekłą obturacyjną chorobą płuc
- zaburzeniami czynności wątroby lub nerek
- zwiększonym ciśnieniem wewnątrzczaszkowym
- bradyarytmiami
- niedociśnieniem i hipowolemią
Istnieje ryzyko rozwoju tolerancji, uzależnienia fizycznego i psychicznego. Należy monitorować pacjentów pod kątem objawów nadużywania i uzależnienia.
Jednoczesne stosowanie z lekami wpływającymi na układ serotoninergiczny może prowadzić do zespołu serotoninowego. Należy zachować ostrożność przy równoczesnym podawaniu z inhibitorami CYP3A4.
Interakcje
Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie z oksybatem sodu. Należy zachować ostrożność przy równoczesnym podawaniu z:
- inhibitorami MAO
- lekami serotoninergicznymi (SSRI, SNRI)
- silnymi inhibitorami CYP3A4 (np. rytonawir, ketokonazol)
- lekami działającymi depresyjnie na OUN
- lekami zmniejszającymi przekrwienie błony śluzowej nosa
Ciąża i laktacja
Nie stosować w ciąży, jeśli nie jest to bezwzględnie konieczne. Nie stosować podczas porodu i karmienia piersią.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane to:
- senność, zawroty głowy, ból głowy
- nudności, wymioty
- podrażnienie gardła
- nadmierne pocenie się
Najpoważniejsze działania niepożądane to depresja oddechowa, depresja układu krążenia i hipotonia.
Przedawkowanie
Objawy przedawkowania to głęboka sedacja, depresja oddechowa, hipotermia, bradykardia i hipotonia. Leczenie polega na odwróceniu działania opioidu za pomocą naloksonu oraz leczeniu objawowym.
Instanyl jest silnym opioidowym lekiem przeciwbólowym do stosowania donosowego w leczeniu bólu przebijającego u pacjentów onkologicznych. Wymaga ścisłego nadzoru lekarskiego ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych i uzależnienia.
Mechanizm działania
Fentanyl, substancja czynna Instanylu, jest czystym agonistą receptora opioidowego μ. Jego podstawowym działaniem terapeutycznym jest analgezja. Dodatkowo wywołuje:
- depresję oddechową
- bradykardię
- hipotermię
- zaparcia
- zwężenie źrenic
- uzależnienie fizyczne
- euforię
Znajomość mechanizmu działania fentanylu pozwala przewidzieć jego efekty terapeutyczne i potencjalne działania niepożądane, co jest kluczowe dla bezpiecznego stosowania Instanylu.
Postać farmaceutyczna
Instanyl dostępny jest w postaci aerozolu do nosa w trzech mocach:
- 50 μg/dawkę
- 100 μg/dawkę
- 200 μg/dawkę
Jedna dawka (100 μl) zawiera odpowiednio 50 μg, 100 μg lub 200 μg fentanylu.
Dostępność różnych mocy Instanylu umożliwia precyzyjne dostosowanie dawki do indywidualnych potrzeb pacjenta, co jest kluczowe w leczeniu bólu przebijającego.
Warto zapamiętać
- Instanyl jest przeznaczony wyłącznie do leczenia bólu przebijającego u pacjentów onkologicznych otrzymujących leczenie podtrzymujące opioidami.
- Maksymalna dawka dobowa to 4 epizody bólu przebijającego, w każdym nie więcej niż 2 dawki, z zachowaniem co najmniej 4-godzinnego odstępu między epizodami.
Instanyl

Wskazania pozarejestracyjne: Ból przebijający u dzieci z chorobą nowotworową, które w ramach leczenia przewlekłego bólu nowotworowego poddawane są opioidowej terapii podtrzymującej, a u których istnieją udokumentowane przeciwwskazania do stosowania innych krótkotrwale działających opioidów lub stwierdzono nieskuteczność tych leków
2) Pacjenci 65+
Przysługuje uprawnionym pacjentom we wskazaniach określonych w decyzji o objęciu refundacją. Jeżeli lek jest refundowany we wszystkich zarejestrowanych wskazaniach, to jest w nich wszystkich bezpłatny dla pacjenta. Jeżeli natomiast lek jest refundowany w określonych wskazaniach, to jest bezpłatny dla seniorów tylko i wyłącznie w tych właśnie wskazaniach.
3) Pacjenci do ukończenia 18 roku życia