Injectio Glucosi 5% et Natrii chlorati 0,9% 2:1
Glucose + Sodium chloride
Injectio Glucosi 5% et Natrii chlorati 0,9% 2:1
Wskazania do stosowania
Preparat Injectio Glucosi 5% et Natrii chlorati 0,9% 2:1 znajduje zastosowanie w następujących przypadkach klinicznych:
- Odwodnienie hiper- i izotoniczne
- Utrata płynów zawierających elektrolity
- Stany hipowolemii - jako środek krótkotrwale zwiększający objętość krwi krążącej
- Żywienie pozajelitowe, szczególnie u najmłodszych pacjentów pediatrycznych - jako płyn częściowo pokrywający dobowe zapotrzebowanie na wodę, kalorie i elektrolity
- Rozpuszczalnik dla niektórych leków podawanych dożylnie (np. związki potasu, magnezu), przy zachowaniu zgodności fizycznej i chemicznej
Preparat ten stanowi istotne narzędzie w terapii zaburzeń wodno-elektrolitowych oraz w sytuacjach wymagających szybkiego uzupełnienia objętości krwi krążącej. Jego skład umożliwia jednoczesne dostarczenie glukozy jako źródła energii oraz podstawowych elektrolitów.
Dawkowanie i sposób podawania
Dobór odpowiedniego stężenia sodu chlorku i glukozy, dawkowanie, objętość, szybkość oraz czas podawania preparatu powinny być indywidualnie dostosowane do pacjenta i zależą od następujących czynników:
- Wiek pacjenta
- Masa ciała
- Stan kliniczny
- Leczenie towarzyszące
Ostateczna decyzja dotycząca schematu podawania preparatu powinna być podjęta przez lekarza prowadzącego. W przypadku pacjentów z zaburzeniami elektrolitowymi i gospodarki glukozowej oraz u dzieci i młodzieży, zaleca się konsultację z lekarzem doświadczonym w leczeniu płynami dożylnymi.
Uwaga: Nagła korekta hiponatremii i hipernatremii niesie ze sobą potencjalne ryzyko poważnych zaburzeń neurologicznych.
Grupa pacjentów | Zalecane dawkowanie | Szybkość podawania |
---|---|---|
Dorośli, pacjenci w podeszłym wieku i młodzież (≥12 lat) | 500 ml do 3 l/24 h | 40 ml/kg/24 h (maks. 5 mg/kg/min w ostrym stanie) |
Dzieci 0-10 kg mc. | 100 ml/kg/24 h | 6-8 ml/kg/h |
Dzieci 10-20 kg mc. | 1000 ml + (50 ml/kg ponad 10 kg)/24 h | 4-6 ml/kg/h |
Dzieci >20 kg mc. | 1500 ml + (20 ml/kg ponad 20 kg)/24 h | 2-4 ml/kg/h |
Szybkość infuzji nie powinna przekraczać zdolności pacjenta do utleniania glukozy, aby uniknąć wystąpienia hiperglikemii. U dzieci maksymalna szybkość podawania w ostrym stanie wynosi 10-18 mg/kg/min, w zależności od całkowitej masy ciała.
Przy rozpoczynaniu podawania roztworów zawierających glukozę, należy rozważyć stopniowe zwiększanie szybkości przepływu u wszystkich pacjentów.
Sposób podawania i postępowanie z preparatem
- Preparat należy podawać natychmiast po założeniu zestawu do wlewu
- Dodatkowy lek wprowadzać przez wkłucie w tym samym miejscu butelki, w którym później zostanie podłączony przyrząd do przetaczania
- Po dodaniu leku dokładnie wymieszać zawartość
- Przestrzegać zasad aseptyki podczas przygotowywania i podawania preparatu
- Nie przechowywać roztworów, do których wprowadzono dodatkowe leki
Przeciwwskazania
Stosowanie preparatu Injectio Glucosi 5% et Natrii chlorati 0,9% 2:1 jest przeciwwskazane w następujących stanach:
- Przewodnienie
- Hipokaliemia
- Hipernatremia
- Hiperchloremia
- Odwodnienie hipotoniczne
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Podczas stosowania preparatu należy zachować szczególną ostrożność i monitorować następujące parametry:
- Gospodarka wodno-elektrolitowa - regularne badania kontrolne
- Glikemia - okresowe pomiary poziomu glukozy we krwi
W stanach pourazowych, pooperacyjnych i innych, w których występuje zaburzenie metabolizmu glukozy, preparat należy stosować wyłącznie pod ścisłą kontrolą poziomu glukozy we krwi.
Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z:
- Hiponatremią
- Chorobami serca
- Niewydolnością krążenia
- Niewydolnością nerek
- Obrzękami
- Nadciśnieniem tętniczym
Uwaga: Roztwór podawany jako jedyny płyn może prowadzić do zaburzeń elektrolitowych.
Nie przeprowadzono badań nad wpływem produktu na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych i obsługiwania urządzeń mechanicznych w ruchu.
Interakcje z innymi produktami leczniczymi
Preparat można podawać wyłącznie z lekami nie wykazującymi niezgodności fizycznych ani chemicznych. W przypadku domieszek leków należy zwracać szczególną uwagę na wartość pH oraz zawartość jonów sodu i chloru.
Potencjalne interakcje:
- Leki zatrzymujące sód (np. niesteroidowe leki przeciwzapalne, leki blokujące receptory α-adrenergiczne, karbenoksolon) - mogą nasilać ryzyko wystąpienia nadmiaru sodu
- Glikozydy naparstnicy - możliwość zatrucia naparstnicą u pacjentów leczonych jednocześnie tymi lekami
Nie podawać jednocześnie z: aminofiliną, barbituranami, erytromycyną, hydrokortyzonem, warfaryną, kanamycyną, sulfonamidami, witaminą B12, tetracyklinami, cefalotyną, amfoterycyną.
Stosowanie w ciąży i podczas karmienia piersią
U kobiet w ciąży roztwory glukozy należy stosować z ostrożnością ze względu na możliwość wystąpienia następujących powikłań:
- U płodu: hiperglikemia, hiperinsulinemia, kwasica
- U noworodka: hipoglikemia, żółtaczka
Działania niepożądane
Podczas stosowania preparatu Injectio Glucosi 5% et Natrii chlorati 0,9% 2:1 mogą wystąpić następujące działania niepożądane:
- Przewodnienie
- Hipernatremia - może prowadzić do odwodnienia, a nawet śpiączki
- Hiperchloremia
- Niewydolność krążenia, obrzęk płuc i obrzęki obwodowe (przy zbyt szybkim podawaniu)
- Zaburzenia elektrolitowe (przy podawaniu jako jedyny płyn)
- Podrażnienie żył oraz zakrzepowe zapalenie żył w miejscu wkłucia
Przedawkowanie
Ostre zatrucia tym preparatem są rzadko spotykane. Jednakże, w przypadku przedawkowania mogą wystąpić następujące objawy:
- Hiperglikemia (szczególnie u pacjentów z cukrzycą)
- Przewodnienie (w przypadku podania dużej objętości roztworu u pacjentów z niewydolnością krążenia, hipernatremią lub niewydolnością nerek)
- Zaburzenia elektrolitowe (przy długotrwałym podawaniu), w tym:
- Niedobór fosforu
- Niedobór wapnia (odwapnienie kości)
- Niedobór magnezu
- Skaza krwotoczna
- Rzadko: niedokrwistość hemolityczna
Uwaga: Podawanie nadmiaru sodu może doprowadzić do zmniejszenia poziomu litu w surowicy.
W przypadku przedawkowania stosuje się leczenie objawowe oraz środki zwiększające wydalanie jonów sodu.
Mechanizm działania
Preparat Injectio Glucosi 5% et Natrii chlorati 0,9% 2:1 jest roztworem izotonicznym w stosunku do krwi. Jego działanie opiera się na następujących mechanizmach:
- Dostarczenie glukozy jako łatwo dostępnego źródła energii
- Uzupełnienie jonów sodu i chloru
- Wzmocnienie skurczów serca, szczególnie osłabionego
- Rozszerzenie naczyń wieńcowych
- Utrzymanie prawidłowego stężenia osmolarnego osocza i płynu pozakomórkowego
Preparat jest często stosowany w pediatrii ze względu na izoosmolarność z osoczem (288 mOsm/l) i małą zawartość sodu.
Skład preparatu
1000 ml roztworu zawiera:
- 33,3 g glukozy
- 3 g chlorku sodu
100 ml roztworu dostarcza 13,2 kcal (55,18 kJ).
Osmolarność płynu wynosi 288 mOsm/l.
Warto zapamiętać
- Preparat Injectio Glucosi 5% et Natrii chlorati 0,9% 2:1 jest roztworem izotonicznym, stosowanym w leczeniu zaburzeń wodno-elektrolitowych oraz jako źródło energii.
- Dawkowanie i szybkość podawania preparatu muszą być indywidualnie dostosowane do pacjenta, z uwzględnieniem jego wieku, masy ciała i stanu klinicznego.
Preparat Injectio Glucosi 5% et Natrii chlorati 0,9% 2:1 stanowi istotne narzędzie w terapii zaburzeń wodno-elektrolitowych oraz w sytuacjach wymagających szybkiego uzupełnienia objętości krwi krążącej. Jego zastosowanie wymaga jednak ścisłego monitorowania stanu pacjenta oraz dostosowania dawkowania do indywidualnych potrzeb, co pozwala na maksymalizację korzyści terapeutycznych przy jednoczesnej minimalizacji ryzyka wystąpienia działań niepożądanych.