Hydroquenin - informacje dla lekarza
Wskazania do stosowania
Hydroquenin (siarczan hydroksychlorochiny) jest wskazany do stosowania u dorosłych w następujących przypadkach:
- Profilaktyka i leczenie malarii
- Reumatoidalne zapalenie stawów (RZS)
- Zaburzenia dermatologiczne spowodowane lub zaostrzone przez światło słoneczne (fotodermatozy)
- Toczeń rumieniowaty układowy i krążkowy
U dzieci i młodzieży Hydroquenin stosuje się w:
- Leczeniu młodzieńczego idiopatycznego zapalenia stawów (w skojarzeniu z innymi terapiami)
- Toczniu rumieniowatym układowym i krążkowym
Należy pamiętać, że tabletki 200 mg nie są odpowiednie dla dzieci o idealnej masie ciała poniżej 31 kg.
Dawkowanie
Dawkowanie Hydroqueninu zależy od wskazania i powinno być dostosowane indywidualnie:
Wskazanie | Dawkowanie u dorosłych |
---|---|
Profilaktyka malarii | 400 mg (2 tabl.) raz w tygodniu |
Leczenie malarii | Początkowo 800 mg, po 6h 400 mg, następnie 400 mg/dobę przez 2-3 dni |
Fotodermatozy | 200-400 mg/dobę |
Toczeń rumieniowaty krążkowy | Początkowo 400-800 mg/dobę, dawka podtrzymująca 200-400 mg/dobę |
Choroby tkanki łącznej | 200-400 mg/dobę |
U dzieci i młodzieży należy stosować najmniejszą skuteczną dawkę, nieprzekraczającą 6,5 mg/kg/dobę w oparciu o idealną masę ciała.
Profilaktykę malarii należy rozpocząć tydzień przed przybyciem na obszar endemiczny i kontynuować przez 4 tygodnie po jego opuszczeniu.
Przeciwwskazania
Stosowanie Hydroqueninu jest przeciwwskazane w następujących przypadkach:
- Nadwrażliwość na hydroksychlorochinę, pochodne 4-aminochinoliny lub substancje pomocnicze
- Łuszczyca
- Retinopatia, makulopatia
- Zmiany pola widzenia (niezależnie od pochodzenia)
- Neurogenny ubytek słuchu
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Podczas stosowania Hydroqueninu należy zachować szczególną ostrożność w następujących sytuacjach:
- Zaburzenia czynności wątroby lub nerek - może być konieczne zmniejszenie dawki
- Ciężkie zaburzenia żołądkowo-jelitowe
- Zaburzenia neurologiczne
- Zaburzenia hematologiczne
- Nadwrażliwość na chininę
- Zaburzenia przewodzenia w sercu
- Niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej
- Porfiria
Należy regularnie monitorować pacjentów pod kątem działań niepożądanych, szczególnie okulistycznych, kardiologicznych i neurologicznych. Konieczne są okresowe badania okulistyczne, zwłaszcza przy długotrwałym stosowaniu.
Interakcje
Hydroquenin może wchodzić w interakcje z wieloma lekami, w tym:
- Leki wydłużające odstęp QT (np. niektóre leki przeciwarytmiczne, przeciwdepresyjne, przeciwpsychotyczne)
- Leki hipoglikemizujące - może być konieczne zmniejszenie ich dawki
- Leki przeciwpadaczkowe - ich działanie może być osłabione
- Leki o potencjale okulotoksycznym lub hemotoksycznym
- Inhibitory i induktory CYP2C8 i CYP3A4
- Substraty P-glikoproteiny (np. digoksyna, cyklosporyna)
Należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu tych leków i monitorować pacjenta pod kątem działań niepożądanych.
Ciąża i laktacja
Stosowanie Hydroqueninu w ciąży powinno być ograniczone do sytuacji, gdy korzyści przewyższają potencjalne ryzyko. Lek przenika przez łożysko i do mleka matki. Karmienie piersią jest możliwe podczas stosowania w leczeniu malarii, ale nie zapewnia ochrony dziecka w profilaktyce.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane Hydroqueninu to:
- Zaburzenia żołądkowo-jelitowe (10-20% pacjentów)
- Zaburzenia widzenia
- Bóle głowy, zawroty głowy
- Wysypka, świąd
- Zaburzenia hematologiczne
Rzadziej mogą wystąpić poważniejsze działania niepożądane, takie jak kardiomiopatia, retinopatia czy zaburzenia neuropsychiatryczne. Należy monitorować pacjentów pod kątem tych objawów.
Przedawkowanie
Przedawkowanie Hydroqueninu może być niebezpieczne, szczególnie u dzieci. Objawy obejmują zaburzenia sercowo-naczyniowe, neurologiczne i metaboliczne. Konieczne jest natychmiastowe leczenie objawowe i podtrzymujące.
Mechanizm działania
Hydroquenin jest lekiem przeciwmalarycznym o działaniu schizontobójczym i gametocytobójczym. Wykazuje również działanie przeciwzapalne i immunomodulujące, co uzasadnia jego stosowanie w chorobach reumatycznych i dermatologicznych.
Warto zapamiętać:
Kluczowe informacje o Hydroqueninie
- Lek o szerokim spektrum zastosowań: malaria, choroby reumatyczne, dermatologiczne
- Wymaga regularnego monitorowania, szczególnie okulistycznego przy długotrwałym stosowaniu
Hydroquenin jest cennym lekiem o szerokim spektrum zastosowań, ale wymaga ostrożnego stosowania i regularnego monitorowania pacjenta ze względu na potencjalne działania niepożądane.