Hydrochlorothiazidum POLPHARMA
Hydrochlorothiazide
Hydrochlorothiazidum POLPHARMA - charakterystyka produktu leczniczego
Hydrochlorotiazyd jest wskazany w leczeniu następujących stanów:
- Obrzęki o różnej etiologii:
- W zastoinowej niewydolności serca
- W marskości wątroby
- W zaburzeniach czynności nerek (np. zespół nerczycowy, ostre kłębuszkowe zapalenie nerek)
- Nadciśnienie tętnicze - zwykle w skojarzeniu z innymi lekami moczopędnymi oszczędzającymi potas lub innymi lekami hipotensyjnymi
Hydrochlorotiazyd wykazuje działanie moczopędne i hipotensyjne, co czyni go skutecznym w leczeniu obrzęków oraz nadciśnienia tętniczego. Jego zastosowanie w terapii skojarzonej pozwala na osiągnięcie lepszej kontroli ciśnienia tętniczego.
Dawkowanie i sposób podawania
Dawkowanie hydrochlorotiazydu należy ustalać indywidualnie dla każdego pacjenta, biorąc pod uwagę ciężkość choroby oraz reakcję na leczenie. Zaleca się stosowanie najmniejszej skutecznej dawki.
Wskazanie | Dawkowanie początkowe | Dawkowanie podtrzymujące | Dawka maksymalna |
---|---|---|---|
Obrzęki | 25-75 mg/dobę w 1-2 dawkach | Dawka zmniejszana stopniowo, podawana co 2. dobę | 100 mg/dobę |
Nadciśnienie tętnicze | 25 mg/dobę w 1-2 dawkach | 12,5-25 mg/dobę | 50 mg/dobę |
Dawkowanie u dorosłych w zależności od wskazania. U niektórych pacjentów efekt hipotensyjny może wystąpić już po dawce 12,5 mg.
Nie zaleca się stosowania hydrochlorotiazydu u niemowląt i dzieci. U pacjentów w podeszłym wieku (powyżej 65 lat) dawkę należy dostosować do czynności nerek i odpowiedzi klinicznej.
Hydrochlorotiazyd nasila działanie innych leków hipotensyjnych, dlatego podczas terapii skojarzonej może być konieczne zmniejszenie dawki jednego z leków, aby uniknąć nadmiernego spadku ciśnienia tętniczego.
Przeciwwskazania
Stosowanie hydrochlorotiazydu jest przeciwwskazane w następujących przypadkach:
- Nadwrażliwość na substancję czynną, inne sulfonamidy lub którąkolwiek substancję pomocniczą
- Bezmocz
- Ciężka niewydolność nerek lub wątroby
- Choroba Addisona
- Hiperkalcemia
- Jednoczesne stosowanie preparatów litu
Przed rozpoczęciem terapii hydrochlorotiazydem należy wykluczyć powyższe przeciwwskazania, aby zapewnić bezpieczeństwo leczenia.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Podczas stosowania hydrochlorotiazydu należy zachować szczególną ostrożność i monitorować pacjentów w następujących sytuacjach:
- Zaburzenia równowagi elektrolitowej - ryzyko hiponatremii, alkalozy hipochloremicznej, hipokaliemii i hipomagnezemii
- Pacjenci z zastoinową niewydolnością krążenia i schorzeniami wątroby - zwiększone ryzyko hiponatremii
- Pacjenci z alergią lub astmą oskrzelową w wywiadzie - możliwość wystąpienia reakcji nadwrażliwości
- Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek - lek jest nieskuteczny przy klirensie kreatyniny <30 ml/min
- Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby - ryzyko śpiączki wątrobowej
- Pacjenci z cukrzycą lub skłonnością do hiperurykemii
- Pacjenci z toczniem rumieniowatym układowym - możliwość zaostrzenia objawów
Należy regularnie monitorować stężenia elektrolitów, glukozy, kwasu moczowego oraz czynność nerek i wątroby u pacjentów przyjmujących hydrochlorotiazyd. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko zaburzeń elektrolitowych, które mogą prowadzić do poważnych powikłań.
Warto zapamiętać
- Hydrochlorotiazyd może zwiększać ryzyko nieczerniakowych nowotworów złośliwych skóry - należy regularnie kontrolować skórę pacjenta
- Lek może zaburzać gospodarkę węglowodanową i lipidową - konieczne monitorowanie u pacjentów z cukrzycą lub zaburzeniami lipidowymi
Interakcje z innymi produktami leczniczymi
Hydrochlorotiazyd wchodzi w liczne interakcje z innymi lekami, które mogą mieć istotne znaczenie kliniczne:
- Kortykosteroidy, kortykotropina, amfoterycyna B - nasilenie hipokaliemii
- Insulina i doustne leki przeciwcukrzycowe - może być konieczna modyfikacja dawkowania
- Barbiturany, opioidy, alkohol - nasilenie niedociśnienia ortostatycznego
- Glikozydy naparstnicy - zwiększona toksyczność w przypadku hipokaliemii
- Sole litu - zwiększona toksyczność litu, konieczna redukcja dawki o 50%
- Niesteroidowe leki przeciwzapalne - zwiększone ryzyko niewydolności nerek, osłabienie działania moczopędnego i hipotensyjnego
- Leki przeciwnadciśnieniowe - nasilenie działania hipotensyjnego
- Cholestyramina, kolestypol - zmniejszone wchłanianie hydrochlorotiazydu
Należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu wymienionych leków i w razie potrzeby dostosować dawkowanie. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje zwiększające ryzyko zaburzeń elektrolitowych i niewydolności nerek.
Wpływ na ciążę i laktację
Stosowanie hydrochlorotiazydu w ciąży, zwłaszcza w I trymestrze, powinno być ograniczone ze względu na ograniczone dane dotyczące bezpieczeństwa. W II i III trymestrze lek może zaburzać perfuzję łożyskowo-płodową oraz powodować żółtaczkę, zaburzenia elektrolitowe i małopłytkowość u płodu i noworodka.
Hydrochlorotiazyd nie powinien być stosowany w obrzęku ciążowym, nadciśnieniu ciążowym i stanie przedrzucawkowym ze względu na ryzyko zmniejszenia objętości osocza i hipoperfuzji łożyska. Lek może być rozważony w leczeniu nadciśnienia samoistnego u ciężarnych tylko w wyjątkowych sytuacjach, gdy inne metody leczenia są nieskuteczne.
Hydrochlorotiazyd przenika do mleka matki w niewielkich ilościach. Stosowanie leku w okresie karmienia piersią nie jest zalecane, gdyż może hamować laktację. Jeśli stosowanie jest konieczne, należy używać najmniejszych skutecznych dawek.
Działania niepożądane
Podczas stosowania hydrochlorotiazydu mogą wystąpić następujące działania niepożądane:
- Zaburzenia krwi: leukopenia, agranulocytoza, małopłytkowość, niedokrwistość aplastyczna i hemolityczna
- Zaburzenia układu immunologicznego: reakcje nadwrażliwości, w tym pokrzywka, wysypka, zapalenie naczyń
- Zaburzenia metaboliczne: hiperglikemia, hiperurykemia, zaburzenia elektrolitowe
- Zaburzenia neurologiczne: zawroty głowy, bóle głowy, parestezje
- Zaburzenia oka: przemijające zaburzenia widzenia
- Zaburzenia sercowo-naczyniowe: niedociśnienie ortostatyczne
- Zaburzenia żołądkowo-jelitowe: nudności, wymioty, biegunka, zaparcia, zapalenie trzustki
- Zaburzenia wątroby: żółtaczka
- Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe: skurcze mięśni
- Zaburzenia nerek: zaburzenia czynności nerek, śródmiąższowe zapalenie nerek
- Zaburzenia układu rozrodczego: impotencja
- Nowotwory skóry: zwiększone ryzyko nieczerniakowych nowotworów złośliwych skóry
W przypadku wystąpienia działań niepożądanych należy rozważyć zmniejszenie dawki lub odstawienie leku, szczególnie gdy objawy są umiarkowane lub ciężkie. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko zaburzeń elektrolitowych i ich konsekwencje.
Przedawkowanie
Przedawkowanie hydrochlorotiazydu może prowadzić do poważnych zaburzeń wodno-elektrolitowych, w tym:
- Odwodnienie
- Hipokaliemia
- Hiponatremia
- Alkaloza metaboliczna
- Niedociśnienie
- Tachykardia
- Zaburzenia świadomości
- Skurcze mięśni
- Oliguria lub anuria
W przypadku przedawkowania należy zastosować leczenie objawowe i podtrzymujące. Kluczowe jest wyrównanie zaburzeń wodno-elektrolitowych, w tym podaż płynów i elektrolitów. Nie ma swoistej odtrutki dla hydrochlorotiazydu. Pacjent powinien pozostawać pod ścisłą kontrolą medyczną do czasu ustabilizowania stanu klinicznego.
Mechanizm działania
Hydrochlorotiazyd jest diuretykiem tiazydowym o średnio silnym działaniu. Jego mechanizm działania opiera się na:
- Hamowaniu zwrotnego wchłaniania sodu w kanalikach dystalnych nefronu, co prowadzi do zwiększonej natriurezy i diurezy
- Zwiększeniu wydalania potasu na skutek zahamowania wymiany jonów sodu i potasu w kanalikach dystalnych
- Zmniejszeniu wydalania wapnia z moczem
- Zwiększeniu wydalania magnezu, co może prowadzić do hipomagnezemii
- Hamowaniu wydalania kwasu moczowego, co może powodować hiperurykemię
Działanie hipotensyjne hydrochlorotiazydu wynika nie tylko ze zmniejszenia objętości płynów pozakomórkowych, ale także z bezpośredniego wpływu na naczynia krwionośne i zmniejszenia oporu obwodowego. Lek zmniejsza wrażliwość naczyń na endogenne katecholaminy poprzez zmniejszenie stężenia sodu w ich ścianach.
Długotrwałe stosowanie hydrochlorotiazydu może prowadzić do łagodnej alkalozy metabolicznej z hipokaliemią i hipochloremią. Lek może również wpływać na metabolizm glukozy i lipidów, co należy uwzględnić w terapii pacjentów z cukrzycą lub zaburzeniami lipidowymi.
Skład produktu
Hydrochlorothiazidum POLPHARMA dostępny jest w tabletkach zawierających:
- 12,5 mg hydrochlorotiazydu
- 25 mg hydrochlorotiazydu
Produkt zawiera również substancje pomocnicze, w tym laktozę. Pacjenci z nietolerancją galaktozy, brakiem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy nie powinni stosować tego leku.