Hycamtin®
Topotecan
Hycamtin® - topotekan
Wskazania do stosowania
Topotekan w monoterapii jest wskazany w leczeniu:
- Raka jajnika z przerzutami, gdy chemioterapia pierwszego lub kolejnego rzutu okazała się nieskuteczna
- Nawrotowego drobnokomórkowego raka płuca, gdy ponowne leczenie chemioterapią pierwszego rzutu uznano za nieodpowiednie
Topotekan w skojarzeniu z cisplatyną jest wskazany w leczeniu:
- Raka szyjki macicy nawracającego po radioterapii
- Raka szyjki macicy w stadium IVB
U pacjentek wcześniej leczonych cisplatyną, terapia skojarzona jest uzasadniona w przypadku długiego okresu bez leczenia.
Topotekan wykazuje skuteczność w leczeniu zaawansowanych nowotworów ginekologicznych oraz drobnokomórkowego raka płuca, szczególnie w przypadkach oporności na wcześniejsze leczenie.
Dawkowanie i sposób podawania
Proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji
Topotekan należy stosować wyłącznie w specjalistycznych ośrodkach onkologicznych, pod nadzorem lekarza doświadczonego w chemioterapii. Przed rozpoczęciem leczenia liczba granulocytów obojętnochłonnych musi wynosić ≥1,5x109/l, a liczba płytek krwi ≥100x109/l.
Rak jajnika i drobnokomórkowy rak płuca:
Dawka początkowa | Schemat podawania |
---|---|
1,5 mg/m2 pc./dobę | 30-minutowy wlew dożylny, codziennie przez 5 kolejnych dni, co 3 tygodnie |
Tabela 1. Dawkowanie topotekanu w monoterapii raka jajnika i drobnokomórkowego raka płuca
Rak szyjki macicy (w skojarzeniu z cisplatyną):
Lek | Dawka | Schemat podawania |
---|---|---|
Topotekan | 0,75 mg/m2 pc./dobę | 30-minutowy wlew dożylny, w dniach 1., 2. i 3. |
Cisplatyna | 50 mg/m2 pc./dobę | Wlew dożylny w dniu 1., po podaniu topotekanu |
Tabela 2. Dawkowanie topotekanu w skojarzeniu z cisplatyną w leczeniu raka szyjki macicy
Schemat powtarza się co 21 dni przez 6 kursów lub do wystąpienia progresji choroby.
Dawkowanie topotekanu zależy od wskazania i schematu leczenia. Konieczne jest ścisłe monitorowanie parametrów hematologicznych i dostosowywanie dawki w razie wystąpienia toksyczności.
Kapsułki twarde
Zalecana dawka początkowa to 2,3 mg/m2 pc./dobę przez 5 kolejnych dni, co 3 tygodnie. Kapsułki należy połykać w całości, z jedzeniem lub bez. Leczenie może być kontynuowane do progresji choroby, jeśli jest dobrze tolerowane.
Forma doustna topotekanu oferuje wygodną alternatywę dla wlewów dożylnych, przy zachowaniu podobnej skuteczności.
Modyfikacje dawkowania
Kolejne kursy topotekanu można rozpocząć tylko gdy liczba granulocytów obojętnochłonnych wynosi ≥1x109/l, liczba płytek ≥100x109/l, a stężenie hemoglobiny ≥9 g/dl. W przypadku ciężkiej neutropenii lub małopłytkowości należy zredukować dawkę lub zastosować czynniki wzrostu.
U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny 20-39 ml/min) zaleca się zmniejszenie dawki do 0,75 mg/m2 pc./dobę w monoterapii.
Indywidualizacja dawkowania w oparciu o tolerancję leczenia i parametry laboratoryjne jest kluczowa dla bezpieczeństwa terapii topotekanem.
Przeciwwskazania
- Ciężka nadwrażliwość na topotekan lub substancje pomocnicze
- Ciąża i karmienie piersią
- Ciężkie zahamowanie czynności szpiku kostnego przed rozpoczęciem leczenia
Topotekan jest przeciwwskazany u pacjentów z poważnymi zaburzeniami hematologicznymi oraz w okresie ciąży i laktacji ze względu na potencjalne ryzyko dla płodu i noworodka.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Leczenie topotekanem wiąże się z ryzykiem wystąpienia ciężkiej mielosupresji, która może prowadzić do posocznicy i zgonu. Konieczne jest regularne monitorowanie morfologii krwi. Neutropenia indukowana topotekanem może powodować zapalenie okrężnicy.
U pacjentów w złym stanie ogólnym (PS>1) obserwuje się słabszą odpowiedź na leczenie i zwiększone ryzyko powikłań. Systematyczna ocena stanu pacjenta jest niezbędna.
Brak danych dotyczących stosowania topotekanu u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny <20 ml/min) lub wątroby (stężenie bilirubiny ≥10 mg/dl).
Warto zapamiętać
- Topotekan powoduje zależną od dawki mielosupresję, wymagającą ścisłego monitorowania parametrów hematologicznych
- Lek jest przeciwwskazany w ciąży i podczas karmienia piersią ze względu na potencjalne działanie teratogenne
Stosowanie topotekanu wymaga ścisłego nadzoru medycznego i regularnej oceny parametrów laboratoryjnych ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych.
Interakcje lekowe
Nie stwierdzono istotnych interakcji farmakokinetycznych topotekanu z innymi lekami. Jednoczesne stosowanie leków przeciwwymiotnych, morfiny lub kortykosteroidów nie wpływa znacząco na farmakokinetykę topotekanu.
W terapii skojarzonej z preparatami platyny występuje zmienna interakcja zależna od czasu podania. Dla poprawy tolerancji leczenia może być konieczna redukcja dawek obu leków.
Topotekan charakteryzuje się niskim potencjałem interakcji lekowych, co ułatwia jego stosowanie w schematach wielolekowych.
Ciąża i laktacja
Stosowanie topotekanu w ciąży jest przeciwwskazane ze względu na potencjalne działanie teratogenne. Kobietom w wieku rozrodczym należy zalecić stosowanie skutecznej antykoncepcji. Karmienie piersią powinno być przerwane na czas leczenia topotekanem.
Konieczne jest poinformowanie pacjentek o ryzyku związanym ze stosowaniem topotekanu w okresie ciąży i karmienia piersią oraz zalecenie odpowiedniej antykoncepcji.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane topotekanu obejmują:
- Zaburzenia hematologiczne: neutropenia, małopłytkowość, niedokrwistość
- Zaburzenia żołądkowo-jelitowe: nudności, wymioty, biegunka, zapalenie śluzówek
- Zaburzenia ogólne: gorączka, osłabienie, zmęczenie
- Łysienie
Rzadziej obserwuje się reakcje nadwrażliwości, zaburzenia czynności wątroby i wynaczynienie.
Profil działań niepożądanych topotekanu jest typowy dla leków cytostatycznych, z dominującą toksycznością hematologiczną i żołądkowo-jelitową.
Przedawkowanie
Nie jest znane specyficzne antidotum w przypadku przedawkowania topotekanu. Główne przewidywane powikłania to zahamowanie czynności szpiku kostnego i zapalenie śluzówek. Leczenie jest objawowe i podtrzymujące.
W przypadku przedawkowania topotekanu kluczowe znaczenie ma intensywne leczenie wspomagające i monitorowanie parametrów hematologicznych.
Mechanizm działania
Topotekan jest inhibitorem topoizomerazy I - enzymu uczestniczącego w replikacji DNA. Hamuje działanie topoizomerazy I poprzez stabilizację kompleksu enzymu z DNA, co prowadzi do pęknięć pojedynczych nici DNA i śmierci komórki nowotworowej.
Unikalny mechanizm działania topotekanu czyni go skutecznym w leczeniu nowotworów opornych na inne cytostatyki.
Postać farmaceutyczna
Hycamtin® dostępny jest w postaci proszku do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji (1 mg lub 4 mg topotekanu w fiolce) oraz kapsułek twardych.
Różne formy farmaceutyczne topotekanu umożliwiają indywidualizację terapii i poprawę komfortu pacjenta.