Hycamtin®
Topotecan
Hycamtin® - informacje dla lekarza
Wskazania do stosowania
Topotekan w monoterapii jest wskazany w leczeniu:
- Raka jajnika z przerzutami, gdy chemioterapia pierwszego lub kolejnego rzutu okazała się nieskuteczna
- Nawrotowego drobnokomórkowego raka płuca, gdy ponowne leczenie chemioterapią pierwszego rzutu uznano za nieodpowiednie
Topotekan w skojarzeniu z cisplatyną jest wskazany w leczeniu:
- Raka szyjki macicy nawracającego po radioterapii
- Raka szyjki macicy w stadium IVB
U pacjentek wcześniej leczonych cisplatyną, terapia skojarzona jest uzasadniona w przypadku długiego okresu bez leczenia.
Topotekan wykazuje skuteczność w leczeniu zaawansowanych nowotworów ginekologicznych oraz drobnokomórkowego raka płuca, szczególnie w przypadkach oporności na wcześniejsze leczenie.
Dawkowanie i sposób podawania
Topotekan należy stosować wyłącznie w specjalistycznych ośrodkach onkologicznych, pod nadzorem lekarza doświadczonego w chemioterapii. Przed rozpoczęciem leczenia wymagana jest odpowiednia liczba granulocytów obojętnochłonnych (≥1,5x109/l) i płytek krwi (≥100x109/l).
Dawkowanie w monoterapii (rak jajnika i drobnokomórkowy rak płuca):
Postać leku | Dawka | Sposób podania | Czas trwania terapii |
---|---|---|---|
Proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji | 1,5 mg/m2 pc./dobę | 30-minutowy wlew dożylny | Codziennie przez 5 dni, co 3 tygodnie |
Kapsułki twarde | 2,3 mg/m2 pc./dobę | Doustnie | Codziennie przez 5 dni, co 3 tygodnie |
Leczenie można kontynuować do progresji choroby, o ile jest dobrze tolerowane.
Dawkowanie w terapii skojarzonej (rak szyjki macicy):
Lek | Dawka | Sposób podania | Dni podania |
---|---|---|---|
Topotekan | 0,75 mg/m2 pc./dobę | 30-minutowy wlew dożylny | Dni 1., 2. i 3. |
Cisplatyna | 50 mg/m2 pc./dobę | Wlew dożylny | Dzień 1., po podaniu topotekanu |
Schemat powtarza się co 21 dni przez 6 kursów lub do progresji choroby.
Dawkowanie topotekanu zależy od wskazania, postaci leku i schematu terapii. Kluczowe jest monitorowanie parametrów morfologii krwi i dostosowywanie dawki w razie potrzeby.
Modyfikacje dawkowania
Kolejne kursy topotekanu można rozpocząć tylko gdy:
- Liczba granulocytów obojętnochłonnych ≥1x109/l
- Liczba płytek krwi ≥100x109/l
- Stężenie hemoglobiny ≥9 g/dl (ewentualnie po transfuzji)
W przypadku ciężkiej neutropenii (liczba granulocytów <0,5x109/l przez ≥7 dni) lub neutropenii z gorączką/infekcją należy:
- Zmniejszyć dawkę o 0,25 mg/m2 pc./dobę w kolejnych kursach, lub
- Zastosować profilaktycznie G-CSF od 6. dnia kursu
Przy małopłytkowości <25x109/l zaleca się redukcję dawki o 20%.
Modyfikacje dawkowania są kluczowe dla zachowania bezpieczeństwa terapii i powinny być oparte na regularnym monitorowaniu parametrów hematologicznych.
Szczególne grupy pacjentów
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek:
- Klirens kreatyniny 20-39 ml/min: dawka 0,75 mg/m2 pc./dobę (monoterapia)
- Klirens kreatyniny 30-49 ml/min: dawka 1,9 mg/m2 pc./dobę (kapsułki)
- Brak danych dla klirensu kreatyniny <20 ml/min
Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby:
- Brak wystarczających danych do określenia zaleceń dawkowania
- Nie zaleca się stosowania przy ciężkich zaburzeniach (bilirubina ≥10 mg/dl)
Pacjenci w podeszłym wieku:
Nie stwierdzono różnic w skuteczności, ale obserwowano zwiększoną częstość biegunek u pacjentów >65 lat przy podaniu doustnym.
U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek i wątroby oraz w podeszłym wieku może być konieczna modyfikacja dawkowania lub szczególna ostrożność podczas terapii topotekanem.
Warto zapamiętać
- Topotekan wykazuje skuteczność w leczeniu zaawansowanych nowotworów ginekologicznych i drobnokomórkowego raka płuca opornych na wcześniejsze leczenie.
- Kluczowe jest regularne monitorowanie parametrów hematologicznych i odpowiednie modyfikowanie dawkowania w celu zachowania bezpieczeństwa terapii.
Przeciwwskazania
Stosowanie topotekanu jest przeciwwskazane w następujących przypadkach:
- Ciężka nadwrażliwość na topotekan lub którąkolwiek substancję pomocniczą
- Ciąża lub karmienie piersią
- Ciężkie zahamowanie czynności szpiku kostnego przed rozpoczęciem pierwszego kursu (liczba granulocytów obojętnochłonnych <1,5x109/l lub liczba płytek krwi <100x109/l)
Przed rozpoczęciem terapii topotekanem należy wykluczyć ciążę, karmienie piersią oraz ciężką mielosupresję, a także upewnić się, że pacjent nie ma historii ciężkich reakcji nadwrażliwości na lek.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Podczas stosowania topotekanu należy zwrócić szczególną uwagę na:
- Regularne kontrolowanie pełnej morfologii krwi, w tym liczby płytek
- Ryzyko ciężkiej mielosupresji prowadzącej do posocznicy (zgłaszano u 5% pacjentów)
- Możliwość wystąpienia zapalenia okrężnicy w przebiegu neutropenii (neutropenic colitis)
- Zwiększone ryzyko krwawień u pacjentów z małopłytkowością
- Słabszą odpowiedź na leczenie i zwiększone ryzyko powikłań u pacjentów w złym stanie ogólnym (PS>1)
- Brak danych dotyczących stosowania u pacjentów z ciężkim zaburzeniem czynności nerek (klirens kreatyniny <20 ml/min) lub ciężkim zaburzeniem czynności wątroby (bilirubina ≥10 mg/dl)
Stosowanie topotekanu wymaga ścisłego monitorowania pacjenta, szczególnie pod kątem hematologicznych działań niepożądanych. Należy zachować ostrożność u pacjentów w gorszym stanie ogólnym oraz z zaburzeniami czynności nerek i wątroby.
Interakcje lekowe
Nie przeprowadzono szczegółowych badań interakcji farmakokinetycznych in vivo u ludzi. Jednakże:
- Topotekan nie hamuje enzymów cytochromu P-450 u ludzi
- Jednoczesne podawanie granisetronu, ondansetronu, morfiny lub kortykosteroidów nie wpływa znacząco na farmakokinetykę topotekanu
- W terapii skojarzonej z innymi cytostatykami może być konieczne zmniejszenie dawek wszystkich leków dla poprawy tolerancji
- Interakcja z preparatami platyny zależy od dnia ich podania względem topotekanu
Topotekan ma ograniczony potencjał interakcji lekowych, ale w terapii skojarzonej może być konieczne dostosowanie dawek dla optymalizacji tolerancji leczenia.
Ciąża i laktacja
Stosowanie topotekanu w ciąży jest przeciwwskazane ze względu na potencjalne działanie letalne na zarodek i płód oraz ryzyko wad rozwojowych. Kobietom w wieku rozrodczym należy zalecić stosowanie skutecznej antykoncepcji.
Karmienie piersią jest przeciwwskazane podczas leczenia topotekanem. Nie wiadomo, czy lek przenika do mleka matki.
Topotekan nie powinien być stosowany u kobiet w ciąży i karmiących piersią. Konieczne jest stosowanie skutecznej antykoncepcji podczas terapii.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane topotekanu obejmują:
- Zaburzenia hematologiczne: neutropenia, małopłytkowość, niedokrwistość, leukopenia
- Zaburzenia żołądkowo-jelitowe: nudności, wymioty, biegunka, zaparcia, ból brzucha, zapalenie śluzówek
- Zaburzenia ogólne: gorączka, osłabienie, zmęczenie
- Zaburzenia skórne: łysienie, świąd
Rzadziej występują reakcje nadwrażliwości, w tym reakcje anafilaktyczne, oraz zaburzenia wątrobowe (hiperbilirubinemia).
Profil działań niepożądanych topotekanu obejmuje głównie toksyczność hematologiczną i żołądkowo-jelitową. Konieczne jest ścisłe monitorowanie pacjenta i odpowiednie postępowanie w przypadku wystąpienia działań niepożądanych.
Przedawkowanie
Nie jest znane specyficzne antidotum w przypadku przedawkowania topotekanu. Główne przewidywane powikłania to:
- Zahamowanie czynności szpiku kostnego
- Zapalenie śluzówek
Leczenie przedawkowania powinno być objawowe i podtrzymujące.
W przypadku przedawkowania topotekanu kluczowe jest intensywne monitorowanie pacjenta i leczenie objawowe, ze szczególnym uwzględnieniem potencjalnej mielosupresji i toksyczności żołądkowo-jelitowej.
Mechanizm działania
Topotekan jest inhibitorem topoizomerazy I - enzymu uczestniczącego w replikacji DNA. Mechanizm działania polega na:
- Stabilizacji kompleksu topoizomerazy I i rozdzielonych nici DNA
- Indukcji pęknięć pojedynczych nici DNA związanego z białkiem
- Zahamowaniu replikacji DNA, co prowadzi do śmierci komórki nowotworowej
Unikalny mechanizm działania topotekanu, polegający na inhibicji topoizomerazy I, czyni go skutecznym w leczeniu nowotworów opornych na inne cytostatyki.
Skład
Produkt Hycamtin® dostępny jest w postaci:
- Proszku do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji: 1 fiolka zawiera 1 mg lub 4 mg topotekanu (w postaci chlorowodorku) z 10% nadmiarem technologicznym
- Kapsułek twardych (brak szczegółowych informacji o składzie w podanym tekście)
Dostępność różnych postaci leku umożliwia dostosowanie terapii do indywidualnych potrzeb pacjenta i warunków leczenia.