Hycamtin®
Topotecan
Topotekan (Hycamtin®) - informacje dla lekarza
Wskazania do stosowania
Topotekan w monoterapii jest wskazany do leczenia:
- Raka jajnika z przerzutami, gdy chemioterapia pierwszego lub kolejnego rzutu okazała się nieskuteczna
- Nawrotowego drobnokomórkowego raka płuca, gdy ponowne leczenie chemioterapią pierwszego rzutu uznano za nieodpowiednie
Topotekan w skojarzeniu z cisplatyną jest wskazany w leczeniu:
- Raka szyjki macicy nawracającego po radioterapii
- Raka szyjki macicy w stadium IVB
U pacjentek wcześniej leczonych cisplatyną, terapia skojarzona jest uzasadniona w przypadku długiego okresu bez leczenia.
Topotekan wykazuje skuteczność w leczeniu zaawansowanych nowotworów ginekologicznych oraz drobnokomórkowego raka płuca, szczególnie w przypadkach oporności na wcześniejsze leczenie.
Dawkowanie i sposób podawania
Topotekan należy stosować wyłącznie w ośrodkach specjalistycznych, pod nadzorem lekarza doświadczonego w chemioterapii. Przed rozpoczęciem leczenia wymagana jest odpowiednia liczba granulocytów obojętnochłonnych (≥1,5x109/l) i płytek krwi (≥100x109/l).
Dawkowanie w monoterapii (rak jajnika i drobnokomórkowy rak płuca):
Postać leku | Dawka | Sposób podania |
---|---|---|
Proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji | 1,5 mg/m2 pc./dobę | 30-minutowy wlew dożylny, codziennie przez 5 dni, co 3 tygodnie |
Kapsułki twarde | 2,3 mg/m2 pc./dobę | Doustnie przez 5 dni, co 3 tygodnie |
Dawkowanie może być modyfikowane w zależności od tolerancji leczenia.
Dawkowanie w terapii skojarzonej z cisplatyną (rak szyjki macicy):
Lek | Dawka | Sposób podania |
---|---|---|
Topotekan | 0,75 mg/m2 pc./dobę | 30-minutowy wlew dożylny w dniach 1., 2. i 3. |
Cisplatyna | 50 mg/m2 pc./dobę | Wlew dożylny w dniu 1., po podaniu topotekanu |
Schemat powtarzany co 21 dni przez 6 kursów lub do progresji choroby.
Dawkowanie topotekanu zależy od wskazania, postaci leku i schematu leczenia. Kluczowe jest monitorowanie parametrów hematologicznych i dostosowywanie dawki w razie potrzeby.
Modyfikacje dawkowania
Kolejne dawki topotekanu można podać, gdy liczba granulocytów obojętnochłonnych wynosi ≥1x109/l, liczba płytek ≥100x109/l, a stężenie hemoglobiny ≥9 g/dl. W przypadku ciężkiej neutropenii (liczba granulocytów <0,5x109/l przez ≥7 dni) lub neutropenii z gorączką/infekcją należy:
- Zmniejszyć dawkę o 0,25 mg/m2 pc./dobę (postać dożylna) lub o 0,4 mg/m2 pc./dobę (postać doustna)
- Rozważyć profilaktyczne podanie G-CSF w kolejnych kursach
Podobne redukcje dawki zaleca się przy małopłytkowości <25x109/l. W przypadku biegunki stopnia 3. lub 4. należy zmniejszyć dawkę o 0,4 mg/m2 pc./dobę w kolejnych kursach.
Elastyczne dostosowywanie dawki topotekanu w oparciu o parametry hematologiczne i tolerancję leczenia jest kluczowe dla bezpieczeństwa i skuteczności terapii.
Szczególne grupy pacjentów
Zaburzenia czynności nerek:
Przy klirensie kreatyniny 20-39 ml/min zaleca się zmniejszenie dawki dożylnej do 0,75 mg/m2 pc./dobę. Dla postaci doustnej przy klirensie 30-49 ml/min dawka początkowa wynosi 1,9 mg/m2 pc./dobę. Brak danych dla klirensu <20 ml/min.
Zaburzenia czynności wątroby:
Brak wystarczających danych do określenia zaleceń dawkowania. Nie zaleca się stosowania u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby.
Pacjenci w podeszłym wieku:
Nie stwierdzono różnic w skuteczności, ale obserwowano zwiększoną częstość biegunki u pacjentów >65 lat przy podaniu doustnym.
U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, wątroby oraz w podeszłym wieku konieczne jest ostrożne stosowanie topotekanu z uwzględnieniem potencjalnej konieczności modyfikacji dawkowania.
Przeciwwskazania
- Ciężka nadwrażliwość na topotekan lub substancje pomocnicze
- Ciąża i karmienie piersią
- Ciężkie zahamowanie czynności szpiku kostnego przed rozpoczęciem leczenia (neutrofile <1,5x109/l, płytki krwi <100x109/l)
Przed rozpoczęciem leczenia topotekanem konieczne jest wykluczenie przeciwwskazań, szczególnie w zakresie funkcji szpiku kostnego i stanu ciąży.
Ostrzeżenia i środki ostrożności
- Regularne monitorowanie morfologii krwi ze względu na ryzyko mielosupresji
- Ryzyko ciężkiej neutropenii, mogącej prowadzić do posocznicy i zapalenia okrężnicy
- Zwiększone ryzyko powikłań u pacjentów w złym stanie ogólnym (PS>1)
- Ostrożność u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek i wątroby
- Możliwość wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Stosowanie topotekanu wymaga ścisłego monitorowania pacjenta, szczególnie w zakresie parametrów hematologicznych i ogólnego stanu zdrowia.
Warto zapamiętać
- Topotekan jest inhibitorem topoizomerazy I, wykazującym skuteczność w leczeniu zaawansowanych nowotworów ginekologicznych i drobnokomórkowego raka płuca.
- Głównym działaniem niepożądanym jest mielosupresja, wymagająca regularnego monitorowania morfologii krwi i dostosowywania dawkowania.
Interakcje lekowe
Nie stwierdzono istotnych interakcji farmakokinetycznych z innymi lekami. Jednoczesne stosowanie granisetronu, ondansetronu, morfiny lub kortykosteroidów nie wpływa znacząco na farmakokinetykę topotekanu. W terapii skojarzonej z preparatami platyny może być konieczne zmniejszenie dawek obu leków dla poprawy tolerancji.
Topotekan charakteryzuje się niskim potencjałem interakcji lekowych, co ułatwia jego stosowanie w schematach wielolekowych.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane obejmują:
- Zaburzenia hematologiczne: neutropenia, małopłytkowość, niedokrwistość
- Zaburzenia żołądkowo-jelitowe: nudności, wymioty, biegunka, zapalenie śluzówek
- Inne: osłabienie, zmęczenie, łysienie
Rzadziej obserwuje się reakcje nadwrażliwości, zaburzenia wątrobowe i skórne.
Profil działań niepożądanych topotekanu jest typowy dla leków cytotoksycznych, z dominującą mielosupresją i toksycznością żołądkowo-jelitową.
Mechanizm działania
Topotekan jest inhibitorem topoizomerazy I, enzymu uczestniczącego w replikacji DNA. Hamowanie topoizomerazy I prowadzi do powstawania pęknięć pojedynczych nici DNA, co skutkuje śmiercią komórki nowotworowej.
Unikalny mechanizm działania topotekanu czyni go cenną opcją terapeutyczną, szczególnie w przypadkach oporności na inne cytostatyki.
Postać farmaceutyczna
Topotekan dostępny jest w postaci:
- Proszku do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji (1 mg lub 4 mg w fiolce)
- Kapsułek twardych do podania doustnego
Różne postaci farmaceutyczne topotekanu umożliwiają dostosowanie drogi podania do indywidualnych potrzeb pacjenta i schematu leczenia.