Heviran®
Aciclovir
Wskazania do stosowania
Heviran® jest wskazany w następujących przypadkach:
- Leczenie zakażeń skóry i błon śluzowych wywołanych przez wirus opryszczki pospolitej (Herpes simplex virus), w tym:
- Pierwotne i nawracające opryszczkowe zakażenia narządów płciowych
- Zapobieganie nawrotom opryszczki pospolitej u pacjentów z prawidłową odpornością
- Profilaktyka zakażeń wirusem opryszczki pospolitej u pacjentów z obniżoną odpornością
- Leczenie zakażeń wywołanych przez wirus ospy wietrznej i półpaśca (Varicella-Zoster virus)
Heviran® wykazuje działanie przeciwwirusowe wobec wirusów z grupy Herpes, w tym HSV-1, HSV-2 oraz VZV. Lek hamuje replikację wirusowego DNA, wykazując wysoką selektywność działania.
Dawkowanie i sposób podawania
Dorośli
Leczenie zakażeń HSV:
Dawka | Częstotliwość | Czas trwania terapii |
---|---|---|
200 mg | 5 razy na dobę (co ~4h, z przerwą nocną) | 5 dni (możliwe przedłużenie w ciężkich przypadkach) |
U pacjentów ze znacznie obniżoną odpornością lub zaburzeniami wchłaniania dawkę można zwiększyć do 400 mg.
Zapobieganie nawrotom HSV u pacjentów immunokompetentnych:
Dawka | Częstotliwość |
---|---|
200 mg | 4 razy na dobę (co ~6h) |
400 mg | 2 razy na dobę (co ~12h) |
Możliwe stopniowe zmniejszanie dawki do 200 mg 3 lub 2 razy na dobę. Terapię należy przerywać co 6-12 miesięcy w celu oceny przebiegu choroby.
Profilaktyka zakażeń HSV u pacjentów z obniżoną odpornością:
Dawka | Częstotliwość |
---|---|
200 mg | 4 razy na dobę (co ~6h) |
U pacjentów ze znacznie obniżoną odpornością dawkę można zwiększyć do 400 mg.
Leczenie zakażeń VZV (ospa wietrzna i półpasiec):
Dawka | Częstotliwość | Czas trwania terapii |
---|---|---|
800 mg | 5 razy na dobę (co ~4h, z przerwą nocną) | 7 dni |
Leczenie należy rozpocząć jak najwcześniej po rozpoznaniu zakażenia, najlepiej w ciągu 24 godzin od pojawienia się pierwszych zmian skórnych.
Dzieci i młodzież
Leczenie zakażeń HSV oraz profilaktyka u pacjentów z obniżoną odpornością:
- ≥2 lat: dawka jak dla dorosłych
- <2 lat: połowa dawki dla dorosłych
Leczenie ospy wietrznej:
- ≥6 lat: 800 mg 4 razy na dobę
- 2-5 lat: 400 mg 4 razy na dobę
- <2 lat: 200 mg 4 razy na dobę
Alternatywnie można stosować dawkę 20 mg/kg mc. (maksymalnie 800 mg) 4 razy na dobę przez 5 dni.
Brak szczegółowych danych dotyczących zapobiegania nawrotom HSV oraz leczenia półpaśca u dzieci z prawidłową odpornością.
Pacjenci w podeszłym wieku
U pacjentów w podeszłym wieku należy uwzględnić możliwość zaburzenia czynności nerek i odpowiednio dostosować dawkę. Konieczne jest utrzymywanie właściwego nawodnienia organizmu, szczególnie przy stosowaniu dużych dawek doustnych acyklowiru.
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek
U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek należy zachować szczególną ostrożność i zapewnić odpowiednie nawodnienie. Zalecana modyfikacja dawkowania:
- Zakażenia HSV:
- Ciężkie zaburzenia (ClCr <10 ml/min): 200 mg 2 razy na dobę
- Zakażenia VZV:
- Umiarkowane zaburzenia (ClCr 10-25 ml/min): 800 mg 3 razy na dobę
- Ciężkie zaburzenia (ClCr <10 ml/min): 800 mg 2 razy na dobę
Dawkowanie Heviranu® należy dostosować indywidualnie w zależności od rodzaju zakażenia, wieku pacjenta oraz funkcji nerek. Kluczowe jest wczesne rozpoczęcie terapii oraz zapewnienie odpowiedniego nawodnienia, szczególnie u pacjentów w podeszłym wieku i z zaburzeniami czynności nerek.
Warto zapamiętać
- Heviran® wykazuje działanie przeciwwirusowe wobec HSV-1, HSV-2 oraz VZV
- Terapię należy rozpocząć jak najwcześniej po rozpoznaniu zakażenia, najlepiej w ciągu 24 godzin od pojawienia się pierwszych objawów
Przeciwwskazania
Stosowanie Heviranu® jest przeciwwskazane w przypadku nadwrażliwości na substancję czynną (acyklowir), walacyklowir lub którąkolwiek substancję pomocniczą preparatu.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Podczas stosowania Heviranu® należy zachować szczególną ostrożność w następujących przypadkach:
- Pacjenci z niewydolnością nerek, zwłaszcza odwodnieni
- Pacjenci leczeni dużymi dawkami acyklowiru
- Pacjenci otrzymujący jednocześnie inne leki mogące uszkodzić nerki
- Osoby w podeszłym wieku
U wymienionych grup pacjentów istnieje zwiększone ryzyko wystąpienia działań niepożądanych dotyczących układu nerwowego. Konieczne jest zapewnienie odpowiedniej podaży płynów oraz uważna obserwacja pacjenta.
Stosowanie Heviranu® wymaga szczególnej uwagi u pacjentów z grupy ryzyka, zwłaszcza w kontekście funkcji nerek i układu nerwowego. Kluczowe jest monitorowanie stanu pacjenta i zapewnienie właściwego nawodnienia.
Interakcje z innymi produktami leczniczymi
Acyklowir jest wydalany głównie w postaci niezmienionej przez nerki. Leki konkurujące o ten mechanizm wydalania mogą zwiększać stężenie acyklowiru w osoczu. Do najważniejszych interakcji należą:
- Probenecyd i cymetydyna - zwiększają AUC acyklowiru i zmniejszają jego klirens nerkowy
- Mykofenolan mofetylu - obserwowano wzrost stężenia acyklowiru i nieaktywnego metabolitu mykofenolanu
- Teofilina - acyklowir może zwiększać AUC teofiliny o około 50%
W przypadku jednoczesnego stosowania acyklowiru z teofiliną zaleca się monitorowanie stężenia teofiliny w osoczu.
Przy stosowaniu Heviranu® należy uwzględnić potencjalne interakcje z innymi lekami, szczególnie w kontekście wydalania nerkowego i metabolizmu wątrobowego. W razie konieczności należy dostosować dawkowanie lub monitorować stężenia leków.
Wpływ na ciążę i laktację
Ciąża: Dostępne są ograniczone dane dotyczące stosowania acyklowiru u kobiet w ciąży. Heviran® może być stosowany w ciąży tylko wtedy, gdy potencjalne korzyści dla matki przewyższają ryzyko dla płodu.
Karmienie piersią: Acyklowir przenika do mleka matki. Po podaniu doustnym 200 mg 5 razy na dobę, stężenie leku w mleku wynosi 60-410% stężenia w osoczu. Potencjalna dawka przyjmowana przez niemowlę może wynosić do 0,3 mg/kg mc./dobę. Należy zachować ostrożność podczas stosowania Heviranu® u kobiet karmiących piersią.
Płodność: Brak danych dotyczących wpływu acyklowiru na płodność kobiet. U mężczyzn przyjmujących acyklowir w dawkach do 1 g/dobę przez okres do 6 miesięcy nie zaobserwowano istotnego klinicznie wpływu na liczbę, morfologię lub ruchliwość plemników.
Stosowanie Heviranu® w ciąży i podczas karmienia piersią wymaga ostrożności i indywidualnej oceny stosunku korzyści do ryzyka. Lek nie wykazuje istotnego wpływu na płodność męską.
Działania niepożądane
Najczęściej zgłaszane działania niepożądane Heviranu® obejmują:
- Zaburzenia żołądka i jelit: nudności, wymioty, biegunka, bóle brzucha (często)
- Zaburzenia układu nerwowego: bóle głowy, zawroty głowy (często)
- Zaburzenia skóry: świąd, wysypka (w tym z nadwrażliwością na światło) (często)
- Zaburzenia ogólne: zmęczenie, gorączka (często)
Rzadziej występują poważniejsze działania niepożądane, takie jak:
- Zaburzenia krwi i układu chłonnego: niedokrwistość, leukopenia, małopłytkowość (bardzo rzadko)
- Zaburzenia psychiczne i neurologiczne: dezorientacja, halucynacje, drgawki (bardzo rzadko)
- Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych: zapalenie wątroby, żółtaczka (bardzo rzadko)
- Zaburzenia nerek i dróg moczowych: ostra niewydolność nerek, ból nerek (bardzo rzadko)
Większość działań niepożądanych Heviranu® ma charakter łagodny i przemijający. Należy jednak monitorować pacjentów pod kątem rzadkich, ale poważnych powikłań, szczególnie dotyczących układu nerwowego i funkcji nerek.
Przedawkowanie
Acyklowir jest tylko częściowo wchłaniany z przewodu pokarmowego. Jednorazowe przyjęcie dawki do 20 g zwykle nie powoduje objawów toksyczności. Objawy przedawkowania mogą obejmować:
- Zaburzenia żołądkowo-jelitowe: nudności, wymioty
- Objawy neurologiczne: ból głowy, splątanie, halucynacje, pobudzenie, drgawki, śpiączka
- Zaburzenia funkcji nerek: wzrost stężenia kreatyniny i azotu mocznikowego we krwi, niewydolność nerek
Postępowanie w przypadku przedawkowania:
- Obserwacja pacjenta pod kątem objawów toksyczności
- Zapewnienie odpowiedniego nawodnienia
- W ciężkich przypadkach rozważenie hemodializy
Przedawkowanie Heviranu® może prowadzić do poważnych powikłań, szczególnie neurologicznych i nerkowych. Kluczowe jest monitorowanie stanu pacjenta i wdrożenie odpowiedniego leczenia objawowego, a w razie potrzeby rozważenie hemodializy.
Mechanizm działania
Acyklowir jest syntetycznym analogiem nukleozydu purynowego, wykazującym działanie przeciwwirusowe wobec wirusów z grupy Herpes. Mechanizm działania obejmuje:
- Fosforylację acyklowiru przez wirusową kinazę tymidynową do pochodnej monofosforanowej
- Dalszą fosforylację przez enzymy komórkowe do trójfosforanu acyklowiru
- Wbudowanie trójfosforanu acyklowiru do wirusowego DNA przez wirusową polimerazę DNA
- Zakończenie syntezy łańcucha DNA wirusa i zahamowanie jego replikacji
Acyklowir wykazuje wysoką selektywność wobec komórek zakażonych wirusem, co wynika z jego specyficznej aktywacji przez wirusową kinazę tymidynową.
Selektywny mechanizm działania Heviranu® zapewnia skuteczne hamowanie replikacji wirusów z grupy Herpes przy minimalnym wpływie na komórki gospodarza, co przekłada się na korzystny profil bezpieczeństwa leku.
Skład
Substancja czynna: acyklowir
Dostępne dawki:
- 200 mg
- 400 mg
- 800 mg
Różne dostępne dawki Heviranu® umożliwiają dostosowanie terapii do indywidualnych potrzeb pacjenta i rodzaju zakażenia wirusowego.
Heviran®

2) Pacjenci 65+
Przysługuje uprawnionym pacjentom we wskazaniach określonych w decyzji o objęciu refundacją. Jeżeli lek jest refundowany we wszystkich zarejestrowanych wskazaniach, to jest w nich wszystkich bezpłatny dla pacjenta. Jeżeli natomiast lek jest refundowany w określonych wskazaniach, to jest bezpłatny dla seniorów tylko i wyłącznie w tych właśnie wskazaniach.
3) Pacjenci do ukończenia 18 roku życia