Heparinum WZF - charakterystyka produktu leczniczego
Wskazania do stosowania
Heparinum WZF jest wskazany w następujących przypadkach:
- Leczenie zakrzepowego zapalenia żył głębokich
- Leczenie zatoru tętnicy płucnej
- Leczenie niestabilnej dławicy piersiowej
- Leczenie ostrych obwodowych zatorów tętniczych
- Zabiegi w krążeniu pozaustrojowym i hemodializy
- Diagnozowanie i leczenie ostrych i przewlekłych koagulopatii ze zużycia czynników krzepnięcia (np. zespół wykrzepiania wewnątrznaczyniowego - DIC)
- Przepłukiwanie cewników dożylnych i kaniul w celu zapewnienia ich drożności przed podaniem iniekcji dożylnej
Produkt leczniczy jest przeznaczony do podawania dożylnego w powtarzanych wstrzyknięciach lub po uprzednim rozcieńczeniu w ciągłym wlewie. Może być również stosowany do przepłukiwania cewników dożylnych i kaniul po odpowiednim rozcieńczeniu.
Dawkowanie i sposób podawania
Dawkowanie Heparinum WZF należy ustalać indywidualnie dla każdego pacjenta na podstawie wyników testów czynności układu krzepnięcia. Zaleca się uzyskanie 1,5-2,5 krotnego przedłużenia czasu kaolinowo-kefalinowego (APTT) w porównaniu do średniej wartości prawidłowej lub wartości przed leczeniem. Standardowy czas leczenia wynosi zwykle 7-10 dni.
Wskazanie | Grupa pacjentów | Dawka wstępna | Dawki podtrzymujące |
---|---|---|---|
Zakrzepowe zapalenie żył głębokich, zator tętnicy płucnej, niestabilna dławica piersiowa, ostre obwodowe zatory tętnicze | Dorośli | 5 000 IU (1 ml) dożylnie, w ciężkich zatorach tętnicy płucnej do 10 000 IU (2 ml) | 1 000-2 000 IU/h we wlewie dożylnym lub 5 000-10 000 IU we wstrzyknięciach dożylnych co 4 h |
Jak wyżej | Pacjenci w wieku podeszłym | Może być wymagane zmniejszenie dawek | Może być wymagane zmniejszenie dawek |
Jak wyżej | Dzieci i dorośli o małej masie ciała | 50 IU/kg mc. dożylnie | 15-25 IU/kg mc./h we wlewie dożylnym lub 100 IU/kg mc. we wstrzyknięciach dożylnych co 4 h |
Krążenie pozaustrojowe | Dorośli | 300 IU/kg mc. | Kontynuacja podawania w celu utrzymania ACT 400-500 s |
Hemodializa | Dorośli | 1 000-5 000 IU | 1 000-2 000 IU/h, aby utrzymać czas krzepnięcia >40 min |
Dawkowanie w przepłukiwaniu cewników: zwykle 200 IU heparyny (2 ml roztworu 100 IU/ml) co 4 h lub według potrzeb, po uprzednim rozcieńczeniu.
Dawkowanie Heparinum WZF jest ściśle zindywidualizowane i zależy od wskazania, wieku oraz masy ciała pacjenta. Kluczowe jest monitorowanie parametrów krzepnięcia i dostosowywanie dawki w celu uzyskania optymalnego efektu terapeutycznego przy minimalizacji ryzyka powikłań krwotocznych.
Przeciwwskazania
Stosowanie Heparinum WZF jest przeciwwskazane w następujących przypadkach:
- Nadwrażliwość na substancję czynną, alkohol benzylowy lub którąkolwiek substancję pomocniczą
- Niekontrolowane krwawienia (np. z wrzodu trawiennego, nowotworu, żylaków odbytu)
- Krwotok wewnątrzczaszkowy
- Zakrzepica naczyń krwionośnych mózgu
- Zagrażające poronienie
- Bakteryjne zapalenie wsierdzia
- Retinopatie
- Hemofilia i inne skazy krwotoczne (z wyjątkiem zespołu wykrzepiania wewnątrznaczyniowego)
- Małopłytkowość (aktualna lub w wywiadzie)
- Ciężkie choroby wątroby (w tym żylaki przełyku)
- Plamica
- Czynna gruźlica
- Ciężkie nadciśnienie tętnicze
- Zwiększona przepuszczalność naczyń włosowatych
- Rozległe urazy
Ponadto, ze względu na ryzyko krwawień pooperacyjnych, heparyna jest przeciwwskazana przed zabiegami okulistycznymi i neurochirurgicznymi.
Przeciwwskazania do stosowania Heparinum WZF obejmują szeroki zakres stanów klinicznych związanych głównie z podwyższonym ryzykiem krwawień lub nadwrażliwością na składniki preparatu. Kluczowa jest dokładna ocena stanu pacjenta przed rozpoczęciem terapii.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Podczas stosowania Heparinum WZF należy zachować szczególną ostrożność w następujących przypadkach:
- Niewydolność nerek - konieczne dostosowanie dawki
- Zaburzenia czynności wątroby - konieczne dostosowanie dawki
- Nadwrażliwość na heparyny drobnocząsteczkowe
- Długotrwałe stosowanie (>5 dni) - ryzyko małopłytkowości, konieczne monitorowanie liczby płytek krwi
- Znieczulenie zewnątrzoponowe lub podpajęczynówkowe - ryzyko krwiaka nadtwardówkowego lub rdzeniowego
- Jednoczesne stosowanie leków wpływających na hemostazę (NLPZ, leki przeciwpłytkowe)
- Pacjenci z cukrzycą, przewlekłą niewydolnością nerek, kwasicą metaboliczną - ryzyko hiperkaliemii
- Kobiety po 60. roku życia - zwiększone ryzyko powikłań krwotocznych
Stosowanie Heparinum WZF wymaga ścisłego monitorowania pacjenta, szczególnie w przypadku współistniejących chorób lub czynników ryzyka. Kluczowe jest regularne kontrolowanie parametrów krzepnięcia, liczby płytek krwi oraz stężenia potasu w surowicy.
Interakcje z innymi produktami leczniczymi
Heparinum WZF wchodzi w istotne interakcje z następującymi grupami leków:
- Leki hamujące czynność płytek krwi (np. ASA, dekstran, fenylbutazon, indometacyna) - nasilenie działania przeciwzakrzepowego, zwiększone ryzyko krwawień
- Antytrombina III - nasilenie efektu przeciwzakrzepowego
- Aprotynina - wydłużenie czasu wykrzepiania pełnej krwi
- Nitrogliceryna - zmniejszenie skuteczności przeciwzakrzepowej heparyny
- Glikozydy naparstnicy, tetracykliny, nikotyna, chinina, leki przeciwhistaminowe - osłabienie działania przeciwzakrzepowego heparyny
- Inhibitory ACE - zwiększone ryzyko hiperkaliemii
- Leki trombolityczne (np. streptokinaza) - zwiększone ryzyko powikłań krwotocznych
Stosowanie Heparinum WZF wymaga szczegółowej analizy wszystkich jednocześnie przyjmowanych przez pacjenta leków. W przypadku konieczności łączenia heparyny z lekami wchodzącymi w interakcje, niezbędne jest ścisłe monitorowanie parametrów krzepnięcia i odpowiednie dostosowanie dawkowania.
Wpływ na ciążę i laktację
Stosowanie Heparinum WZF w ciąży:
- Brak odpowiednich badań oceniających potencjalne działanie teratogenne lub uszkadzające płód
- Stosowanie u kobiet w ciąży wyłącznie w ściśle uzasadnionych przypadkach, po szczegółowej analizie ryzyka i korzyści
- Szczególna ostrożność wymagana w III trymestrze ciąży i okresie okołoporodowym ze względu na ryzyko krwawień
Stosowanie Heparinum WZF podczas karmienia piersią:
- Heparyna nie przenika do mleka kobiecego
- Można stosować podczas karmienia piersią
Stosowanie Heparinum WZF u kobiet w ciąży powinno być ograniczone do sytuacji, gdy potencjalne korzyści przewyższają ryzyko. Karmienie piersią nie stanowi przeciwwskazania do stosowania leku.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane związane ze stosowaniem Heparinum WZF obejmują:
- Krwawienia (1,5-20% pacjentów) - główne ryzyko terapii
- Małopłytkowość (najczęściej między 6. a 12. dniem terapii)
- Reakcje nadwrażliwości (pokrzywka, zapalenie spojówek, astma, obrzęk naczynioruchowy)
- Hiperkaliemia (szczególnie u pacjentów z cukrzycą lub niewydolnością nerek)
- Zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych
- Osteoporoza (przy długotrwałym stosowaniu dużych dawek)
- Łysienie (przemijające, po długotrwałym stosowaniu)
- Martwica skóry lub zgorzel kończyn (rzadko)
Stosowanie Heparinum WZF wiąże się z ryzykiem wystąpienia szeregu działań niepożądanych, z których najpoważniejsze to krwawienia i małopłytkowość. Konieczne jest ścisłe monitorowanie pacjenta i szybka reakcja w przypadku wystąpienia objawów niepożądanych.
Warto zapamiętać
- Heparinum WZF wymaga indywidualnego dostosowania dawki na podstawie wyników testów krzepnięcia.
- Głównym ryzykiem terapii są krwawienia, szczególnie u pacjentów w podeszłym wieku i z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby.
Mechanizm działania
Heparinum WZF zawiera heparynę niefrakcjonowaną, która wykazuje następujące działanie:
- Hamuje reakcje prowadzące do krzepnięcia krwi i tworzenia się fibrynowego skrzepu
- W małych ilościach, w połączeniu z antytrombiną III, unieczynnia aktywny czynnik X (Xa) i hamuje przekształcanie protrombiny w trombinę
- W większych ilościach unieczynnia trombinę i zapobiega przekształcaniu fibrynogenu w fibrynę
- Przeciwdziała stabilizacji fibryny i hamuje aktywację jej czynnika stabilizującego
- Nie wykazuje aktywności fibrynolitycznej i nie rozpuszcza istniejącego skrzepu włóknikowego
W zakresie dawek leczniczych heparyna powoduje wydłużenie czasu krzepnięcia (czas krzepnięcia pełnej krwi, czas kaolinowo-kefalinowy).
Mechanizm działania Heparinum WZF opiera się na wielopoziomowym hamowaniu kaskady krzepnięcia, co prowadzi do efektu przeciwzakrzepowego. Kluczowe jest dostosowanie dawki do uzyskania optymalnego efektu terapeutycznego przy minimalizacji ryzyka powikłań.
Skład preparatu
1 ml roztworu Heparinum WZF zawiera 5 000 j.m. heparyny sodowej.
Heparinum WZF to preparat o wysokim stężeniu heparyny, co wymaga szczególnej ostrożności przy jego stosowaniu i precyzyjnego dawkowania.