Helicid® 40 - Szczegółowe informacje dla lekarzy
Wskazania do stosowania
Helicid® 40 w postaci dożylnej jest wskazany jako alternatywa dla terapii doustnej w następujących przypadkach u pacjentów dorosłych:
- Leczenie owrzodzenia dwunastnicy
- Zapobieganie nawrotom owrzodzenia dwunastnicy
- Leczenie owrzodzenia żołądka
- Zapobieganie nawrotom owrzodzenia żołądka
- Terapia eradykacyjna Helicobacter pylori w chorobie wrzodowej (w skojarzeniu z antybiotykami)
- Leczenie owrzodzeń żołądka i dwunastnicy związanych z NLPZ
- Zapobieganie owrzodzeniom żołądka i dwunastnicy związanym z NLPZ u pacjentów z grupy ryzyka
- Leczenie refluksowego zapalenia przełyku
- Długoterminowe leczenie podtrzymujące pacjentów po wygojeniu refluksowego zapalenia przełyku
- Leczenie objawowej choroby refluksowej przełyku
- Leczenie zespołu Zollingera-Ellisona
Preparat dożylny stanowi alternatywę dla terapii doustnej, gdy ta forma podania jest nieodpowiednia lub przeciwwskazana.
Dawkowanie i sposób podawania
Dorośli:
Wskazanie | Dawkowanie |
---|---|
Większość wskazań | 40 mg raz na dobę |
Zespół Zollingera-Ellisona | Dawka początkowa: 60 mg/dobę Dawki >60 mg: podzielić na 2 podania/dobę |
Sposób podawania: wlew dożylny przez 20-30 minut.
Szczególne grupy pacjentów:
- Zaburzenia czynności nerek: nie jest konieczna modyfikacja dawki
- Zaburzenia czynności wątroby: może wystarczyć dawka 10-20 mg/dobę
- Pacjenci w podeszłym wieku (>65 lat): nie jest konieczna modyfikacja dawki
- Dzieci i młodzież: doświadczenie ograniczone
Należy indywidualnie dostosować dawkowanie, szczególnie u pacjentów z zespołem Zollingera-Ellisona oraz w przypadku ciężkich zaburzeń czynności wątroby.
Przeciwwskazania
- Nadwrażliwość na omeprazol, pochodne benzimidazolu lub którąkolwiek substancję pomocniczą
- Jednoczesne stosowanie z nelfinawirem
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Diagnostyka nowotworów: W przypadku alarmujących objawów (np. istotna utrata masy ciała, nawracające wymioty, dysfagia, krwawe wymioty, smoliste stolce) oraz przy podejrzeniu owrzodzenia żołądka, należy wykluczyć proces nowotworowy. Leczenie omeprazolem może maskować objawy i opóźnić rozpoznanie.
Interakcje z lekami przeciwretrowirusowymi: Nie zaleca się jednoczesnego stosowania z atazanawirem. Jeśli konieczne, wskazana jest ścisła kontrola kliniczna i zwiększenie dawki atazanawiru do 400 mg z rytonawirem 100 mg. Nie przekraczać dawki omeprazolu 20 mg.
Wchłanianie witaminy B12: Omeprazol może zmniejszać wchłanianie witaminy B12 (cyjanokobalaminy) z powodu hipo- lub achlorhydrii. Należy to uwzględnić u pacjentów z obniżonymi rezerwami lub czynnikami ryzyka zmniejszonego wchłaniania witaminy B12 podczas długotrwałej terapii.
Interakcje z innymi lekami: Omeprazol jest inhibitorem CYP2C19. Przy rozpoczynaniu i kończeniu leczenia omeprazolem należy wziąć pod uwagę potencjalne interakcje z lekami metabolizowanymi przez CYP2C19.
Interakcja z klopidogrelem: Nie zaleca się jednoczesnego stosowania omeprazolu i klopidogrelu ze względu na potencjalne zmniejszenie skuteczności przeciwpłytkowej klopidogrelu.
Ryzyko infekcji przewodu pokarmowego: Leczenie inhibitorami pompy protonowej może nieznacznie zwiększać ryzyko infekcji przewodu pokarmowego, np. Salmonella i Campylobacter.
Monitorowanie długotrwałej terapii: Pacjenci poddawani długotrwałemu leczeniu (szczególnie >1 roku) powinni pozostawać pod regularną kontrolą lekarską.
Wpływ na prowadzenie pojazdów: Omeprazol nie wpływa na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Jednak w przypadku wystąpienia działań niepożądanych, takich jak zawroty głowy i zaburzenia widzenia, pacjent nie powinien prowadzić pojazdów ani obsługiwać maszyn.
Warto zapamiętać
- Helicid® 40 jest skuteczną alternatywą dla doustnej terapii inhibitorami pompy protonowej w leczeniu chorób związanych z nadmiernym wydzielaniem kwasu solnego.
- Przy stosowaniu omeprazolu należy zwrócić szczególną uwagę na potencjalne interakcje lekowe, zwłaszcza z lekami metabolizowanymi przez CYP2C19.
Interakcje lekowe
Omeprazol wchodzi w liczne interakcje z innymi lekami, które mogą mieć istotne znaczenie kliniczne:
- Leki, których wchłanianie zależy od pH żołądka: Omeprazol może wpływać na wchłanianie leków, których biodostępność zależy od pH soku żołądkowego.
- Nelfinawir i atazanawir: Znaczące zmniejszenie stężeń tych leków przeciwretrowirusowych. Jednoczesne stosowanie z nelfinawirem jest przeciwwskazane, a z atazanawirem niezalecane.
- Digoksyna: Możliwe zwiększenie biodostępności o 10%. Zalecana ostrożność, szczególnie przy stosowaniu dużych dawek u osób starszych.
- Klopidogrel: Zmniejszenie skuteczności przeciwpłytkowej klopidogrelu. Nie zaleca się jednoczesnego stosowania.
- Leki przeciwgrzybicze (pozakonazol, erlotynib, ketokonazol, itrakonazol): Istotne zmniejszenie wchłaniania, potencjalne obniżenie skuteczności.
- Leki metabolizowane przez CYP2C19: Możliwe zwiększenie stężenia R-warfaryny, cylostazolu, diazepamu, fenytoiny.
- Takrolimus: Możliwe zwiększenie stężenia. Zalecane monitorowanie stężenia i dostosowanie dawki.
- Inhibitory CYP2C19 i CYP3A4 (np. klarytromycyna, worykonazol): Mogą zwiększać stężenie omeprazolu.
- Induktory CYP2C19 lub CYP3A4 (np. ryfampicyna, dziurawiec): Mogą zmniejszać stężenie omeprazolu.
Należy zachować szczególną ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu omeprazolu z wymienionymi lekami, monitorować pacjenta i w razie potrzeby dostosować dawkowanie.
Ciąża i laktacja
Ciąża: Dane z trzech dużych badań epidemiologicznych (>1000 przypadków ekspozycji) nie wykazały negatywnego wpływu omeprazolu na przebieg ciąży lub zdrowie płodu/noworodka. Omeprazol może być stosowany w okresie ciąży.
Karmienie piersią: Omeprazol przenika do mleka matki, jednak przy stosowaniu dawek terapeutycznych jest mało prawdopodobne, aby wpływał na karmione dziecko.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane (1-10% pacjentów):
- Bóle głowy
- Ból brzucha
- Zaparcia
- Biegunka
- Wzdęcia
- Nudności/wymioty
Inne istotne działania niepożądane obejmują:
- Zaburzenia hematologiczne (rzadko): leukopenia, trombocytopenia, agranulocytoza, pancytopenia
- Reakcje nadwrażliwości (rzadko): obrzęk naczynioruchowy, reakcja anafilaktyczna
- Zaburzenia metaboliczne (rzadko): hiponatremia, hipomagnezemia
- Zaburzenia psychiczne (niezbyt często): bezsenność, (rzadko): splątanie, depresja
- Zaburzenia wątroby (niezbyt często): zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych, (rzadko): zapalenie wątroby z żółtaczką lub bez
- Zaburzenia skórne (rzadko): reakcje nadwrażliwości na światło, (bardzo rzadko): zespół Stevens-Johnsona, toksyczna nekroliza naskórka
W pojedynczych przypadkach u pacjentów w stanie krytycznym otrzymujących duże dawki omeprazolu dożylnie zgłaszano nieodwracalne zaburzenia widzenia, jednak nie ustalono związku przyczynowo-skutkowego.
Przedawkowanie
Objawy przedawkowania omeprazolu są zwykle łagodne i przemijające. Obejmują:
- Nudności, wymioty
- Zawroty głowy
- Bóle brzucha
- Biegunkę
- Bóle głowy
W pojedynczych przypadkach opisywano apatię, depresję i splątanie. Leczenie przedawkowania jest głównie objawowe. Nie ma specyficznego antidotum.
Mechanizm działania
Omeprazol, będący racemiczną mieszaniną dwóch enancjomerów, jest wybiórczym inhibitorem pompy protonowej w komórkach okładzinowych żołądka. Działa poprzez hamowanie H+/K+-ATP-azy, co prowadzi do zmniejszenia wydzielania kwasu solnego. Efekt jest szybki i utrzymuje się przy podawaniu raz na dobę, zapewniając skuteczną kontrolę wydzielania kwasu przez całą dobę.
Skład preparatu
Jedna fiolka zawiera 42,6 mg soli sodowej omeprazolu, co odpowiada 40 mg omeprazolu. Po sporządzeniu roztworu, 1 ml zawiera 0,426 mg soli sodowej omeprazolu (równoważne 0,4 mg omeprazolu).
Helicid® 40 jest skutecznym i bezpiecznym lekiem w terapii schorzeń związanych z nadmiernym wydzielaniem kwasu solnego, szczególnie gdy podanie doustne jest niemożliwe lub niewskazane. Należy jednak pamiętać o potencjalnych interakcjach lekowych i monitorować pacjentów, zwłaszcza podczas długotrwałego leczenia.