Grepid - szczegółowe informacje dla lekarza
Wskazania do stosowania
Klopidogrel (Grepid) jest wskazany w profilaktyce powikłań zakrzepowych w miażdżycy u dorosłych pacjentów:
- Po przebytym zawale mięśnia sercowego (od kilku dni do 35 dni)
- Po przebytym udarze niedokrwiennym mózgu (od 7 dni do 6 miesięcy)
- Z rozpoznaną chorobą tętnic obwodowych
- Z ostrym zespołem wieńcowym bez uniesienia odcinka ST (niestabilna dławica piersiowa lub zawał mięśnia sercowego bez załamka Q), w tym u pacjentów poddawanych implantacji stentu podczas przezskórnej angioplastyki wieńcowej, w skojarzeniu z kwasem acetylosalicylowym (ASA)
- Z ostrym zawałem mięśnia sercowego z uniesieniem odcinka ST, w skojarzeniu z ASA, u pacjentów leczonych zachowawczo kwalifikujących się do leczenia trombolitycznego
Klopidogrel w skojarzeniu z ASA jest również wskazany u dorosłych pacjentów z umiarkowanym do wysokiego ryzykiem przemijającego niedokrwienia mózgu (TIA, wynik ABCD2 ≥4) lub niewielkim udarem niedokrwiennym (IS, NIHSS ≤3) w ciągu 24 godzin od wystąpienia zdarzenia.
Ponadto, klopidogrel w skojarzeniu z ASA stosuje się w profilaktyce powikłań zakrzepowych w miażdżycy i powikłań zakrzepowo-zatorowych u dorosłych pacjentów z migotaniem przedsionków i co najmniej jednym czynnikiem ryzyka powikłań naczyniowych, u których leczenie antagonistami witaminy K nie może być zastosowane, a ryzyko krwawienia jest niewielkie.
Klopidogrel ma szerokie zastosowanie w profilaktyce wtórnej zdarzeń sercowo-naczyniowych, szczególnie u pacjentów po ostrych incydentach wieńcowych i mózgowych oraz w przewlekłej chorobie tętnic obwodowych. Jego stosowanie w skojarzeniu z ASA zwiększa skuteczność profilaktyki przeciwzakrzepowej.
Dawkowanie i sposób podawania
Wskazanie | Dawkowanie |
---|---|
Standardowe dawkowanie | 75 mg raz na dobę |
Ostry zespół wieńcowy bez uniesienia odcinka ST | Dawka nasycająca 300 mg, następnie 75 mg/dobę + ASA 75-100 mg/dobę |
Ostry zawał mięśnia sercowego z uniesieniem odcinka ST | Dawka nasycająca 300 mg, następnie 75 mg/dobę + ASA |
TIA wysokiego ryzyka lub niewielki udar niedokrwienny | Dawka nasycająca 300 mg, następnie 75 mg/dobę + ASA 75-100 mg/dobę przez 21 dni |
Migotanie przedsionków | 75 mg/dobę + ASA 75-100 mg/dobę |
Uwaga: U pacjentów powyżej 75. roku życia nie należy stosować dawki nasycającej w ostrym zawale mięśnia sercowego z uniesieniem odcinka ST.
Dawkowanie klopidogrelu zależy od wskazania klinicznego. W większości przypadków stosuje się dawkę 75 mg raz na dobę, często w skojarzeniu z małą dawką ASA. W ostrych stanach wieńcowych zaleca się rozpoczęcie terapii od dawki nasycającej 300 mg.
Przeciwwskazania
- Nadwrażliwość na substancję czynną lub którykolwiek składnik preparatu
- Ciężkie zaburzenie czynności wątroby
- Czynne patologiczne krwawienie (np. wrzód żołądka lub dwunastnicy, krwotok śródczaszkowy)
- Karmienie piersią
Główne przeciwwskazania do stosowania klopidogrelu związane są z ryzykiem krwawienia oraz zaburzeniami czynności wątroby. Należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów z wywiadem krwawień lub chorobami zwiększającymi to ryzyko.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
1. Ryzyko krwawienia:
- Monitorować pacjentów pod kątem objawów krwawienia, zwłaszcza w pierwszych tygodniach leczenia
- Zachować ostrożność u pacjentów z zwiększonym ryzykiem krwawienia (uraz, zabieg chirurgiczny)
- Unikać jednoczesnego stosowania z warfaryną
2. Zabiegi chirurgiczne:
- Przerwać leczenie 7 dni przed planowym zabiegiem chirurgicznym
- Poinformować pacjenta o konieczności informowania lekarzy o stosowaniu klopidogrelu przed zabiegami
3. Zakrzepowa plamica małopłytkowa (TTP):
- Rzadkie, ale potencjalnie zagrażające życiu powikłanie
- Wymaga natychmiastowego leczenia, w tym plazmaferezy
4. Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby:
- Ograniczone doświadczenie terapeutyczne - stosować ostrożnie
Stosowanie klopidogrelu wymaga starannego monitorowania pacjenta pod kątem ryzyka krwawienia. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów poddawanych zabiegom inwazyjnym oraz osoby z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby. Konieczna jest edukacja pacjenta odnośnie potencjalnych działań niepożądanych i interakcji lekowych.
Interakcje lekowe
1. Leki zwiększające ryzyko krwawienia:
- Warfaryna - nie zaleca się jednoczesnego stosowania
- Inhibitory glikoprotein IIb/IIIa - zachować ostrożność
- Kwas acetylosalicylowy (ASA) - możliwe nasilenie działania przeciwpłytkowego
- Heparyna - możliwe zwiększenie ryzyka krwawienia
- Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) - zwiększone ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego
2. Interakcje farmakokinetyczne:
- Inhibitory CYP2C19 (np. omeprazol) - mogą zmniejszać skuteczność klopidogrelu
- Induktory CYP2C19 (np. ryfampicyna) - mogą zwiększać aktywność klopidogrelu
3. Inne istotne interakcje:
- Leki metabolizowane przez CYP2C9 (np. fenytoina, tolbutamid) - możliwe zwiększenie ich stężenia w surowicy
Najistotniejsze interakcje klopidogrelu dotyczą leków wpływających na hemostazę, zwiększając ryzyko krwawienia. Ważne są również interakcje z inhibitorami i induktorami CYP2C19, które mogą modyfikować skuteczność leku. Należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu klopidogrelu z NLPZ oraz lekami metabolizowanymi przez CYP2C9.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane:
- Krwawienia (w tym ciężkie, potencjalnie zagrażające życiu)
- Zaburzenia żołądkowo-jelitowe (biegunka, bóle brzucha, niestrawność)
- Wysypka i świąd
- Bóle głowy, zawroty głowy
Rzadkie, ale poważne działania niepożądane:
- Zakrzepowa plamica małopłytkowa
- Agranulocytoza, neutropenia
- Reakcje anafilaktyczne
- Zapalenie naczyń
- Śródmiąższowe zapalenie płuc
- Ciężkie reakcje skórne (zespół Stevensa-Johnsona, martwica toksyczno-rozpływna naskórka)
Profil bezpieczeństwa klopidogrelu jest zdominowany przez ryzyko krwawień. Należy monitorować pacjentów pod kątem objawów krwawienia oraz rzadkich, ale poważnych działań niepożądanych, takich jak zaburzenia hematologiczne czy ciężkie reakcje skórne. Większość działań niepożądanych występuje w pierwszym miesiącu leczenia.
Warto zapamiętać
- Klopidogrel jest skutecznym lekiem przeciwpłytkowym stosowanym w profilaktyce wtórnej zdarzeń sercowo-naczyniowych, często w skojarzeniu z ASA.
- Głównym ryzykiem związanym ze stosowaniem klopidogrelu jest zwiększone ryzyko krwawień, szczególnie w pierwszym miesiącu terapii.
Przedawkowanie
Przedawkowanie klopidogrelu może prowadzić do wydłużenia czasu krwawienia i związanych z tym powikłań krwotocznych. Nie istnieje swoiste antidotum. W przypadku przedłużonego krwawienia można rozważyć przetoczenie płytek krwi.
W przypadku przedawkowania klopidogrelu kluczowe jest monitorowanie pacjenta pod kątem objawów krwawienia i wdrożenie odpowiedniego leczenia objawowego. Przetoczenie płytek krwi może być skuteczne w odwróceniu działania przeciwpłytkowego leku.
Mechanizm działania
Klopidogrel jest prolekiem, który po metabolicznej aktywacji w wątrobie selektywnie i nieodwracalnie hamuje wiązanie difosforanu adenozyny (ADP) do receptora P2Y12 na powierzchni płytek krwi. Blokuje to aktywację kompleksu glikoproteinowego GPIIb/IIIa zależną od ADP, hamując tym samym agregację płytek.
Zrozumienie mechanizmu działania klopidogrelu jest kluczowe dla właściwego stosowania leku i interpretacji potencjalnych interakcji, szczególnie z lekami wpływającymi na metabolizm wątrobowy.
Stan po zawale mięśnia sercowego bez uniesienia odcinka ST do 12 miesięcy stosowania
Stan po zawale mięśnia sercowego z uniesieniem odcinka ST do 30 dni stosowania
2) Pacjenci 65+
Przysługuje uprawnionym pacjentom we wskazaniach określonych w decyzji o objęciu refundacją. Jeżeli lek jest refundowany we wszystkich zarejestrowanych wskazaniach, to jest w nich wszystkich bezpłatny dla pacjenta. Jeżeli natomiast lek jest refundowany w określonych wskazaniach, to jest bezpłatny dla seniorów tylko i wyłącznie w tych właśnie wskazaniach.