Grasustek - szczegółowe informacje dla lekarzy
Wskazania do stosowania
Grasustek jest wskazany do stosowania u dorosłych pacjentów leczonych chemioterapią cytotoksyczną z powodu choroby nowotworowej (z wyjątkiem przewlekłej białaczki szpikowej i zespołów mielodysplastycznych) w celu:
- Skrócenia czasu trwania neutropenii
- Zmniejszenia częstości występowania gorączki neutropenicznej
Zastosowanie Grasusteku pozwala na skuteczne zmniejszenie ryzyka powikłań związanych z neutropenią indukowaną chemioterapią, co przekłada się na poprawę bezpieczeństwa i komfortu pacjenta w trakcie leczenia onkologicznego.
Dawkowanie i sposób podawania
Parametr | Zalecenia |
---|---|
Standardowa dawka | 6 mg (1 ampułko-strzykawka) |
Częstość podawania | 1 dawka w każdym cyklu chemioterapii |
Czas podania | Co najmniej 24 h po zakończeniu chemioterapii cytotoksycznej |
Droga podania | Wstrzyknięcie podskórne |
Miejsca wstrzyknięć | Udo, brzuch lub górna część ramienia |
Leczenie produktem Grasustek powinno być wdrożone i nadzorowane przez lekarzy z doświadczeniem w dziedzinie onkologii i/lub hematologii.
Szczególne grupy pacjentów
Zaburzenia czynności nerek: Nie zaleca się zmiany dawkowania u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, w tym w schyłkowym stadium niewydolności.
Dzieci i młodzież: Nie określono dotychczas bezpieczeństwa stosowania ani skuteczności produktu Grasustek u dzieci. Brak zaleceń dotyczących dawkowania w tej grupie wiekowej.
Należy zachować szczególną ostrożność przy stosowaniu Grasusteku u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek oraz unikać jego stosowania u dzieci i młodzieży ze względu na brak danych klinicznych w tych grupach.
Przeciwwskazania
Stosowanie Grasusteku jest przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną (pegfilgrastym) lub na którąkolwiek substancję pomocniczą. Należy dokładnie zebrać wywiad alergologiczny przed rozpoczęciem leczenia.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Identyfikowalność: W celu poprawienia identyfikowalności biologicznych produktów leczniczych należy czytelnie zapisać nazwę i numer serii podawanego produktu.
Ostra białaczka szpikowa (OBS): Ograniczone dane kliniczne sugerują porównywalny czas do uzyskania poprawy w przebiegu ciężkiej neutropenii dla pegfilgrastymu i filgrastymu u pacjentów z OBS występującą de novo. Jednak długotrwałe skutki działania pegfilgrastymu w OBS nie zostały określone, dlatego należy zachować ostrożność przy stosowaniu w tej grupie pacjentów.
Stymulacja wzrostu komórek: Czynnik wzrostu kolonii granulocytów może stymulować wzrost komórek szpiku in vitro oraz niektórych komórek niepochodzących ze szpiku. Bezpieczeństwo i skuteczność pegfilgrastymu nie były badane u pacjentów z zespołami mielodysplastycznymi, przewlekłą białaczką szpikową oraz wtórną OBS - nie należy stosować leku w tych grupach pacjentów.
Działania niepożądane w obrębie płuc: Po podaniu G-CSF odnotowywano przypadki działań niepożądanych w obrębie płuc, w szczególności śródmiąższowego zapalenia płuc. Ryzyko może być większe u pacjentów z niedawno przebytymi zapalnymi zmianami naciekowymi w płucach lub zapaleniem płuc. Należy monitorować objawy płucne i w razie potrzeby przerwać leczenie pegfilgrastymem.
Zespół przesiąkania włośniczek: Odnotowano występowanie zespołu przesiąkania włośniczek po podaniu czynników wzrostu kolonii granulocytów. Pacjentów z objawami tego zespołu należy uważnie obserwować i zapewnić standardowe leczenie objawowe.
Powiększenie i pęknięcie śledziony: Odnotowano zwykle bezobjawowe przypadki powiększenia śledziony oraz niezbyt częste przypadki pęknięcia śledziony po podaniu pegfilgrastymu. Należy kontrolować wielkość śledziony i rozważyć to rozpoznanie u pacjentów zgłaszających ból w lewym nadbrzuszu lub na szczycie barku.
Trombocytopenia i niedokrwistość: Leczenie pegfilgrastymem nie zapobiega trombocytopenii i niedokrwistości wywołanej chemioterapią mielosupresyjną. Zaleca się regularne monitorowanie liczby płytek krwi i hematokrytu.
Niedokrwistość sierpowatokrwinkowa: U pacjentów z cechą niedokrwistości sierpowatokrwinkowej lub z niedokrwistością sierpowatokrwinkową stosowanie pegfilgrastymu było związane z przełomami choroby. Należy zachować ostrożność i monitorować odpowiednie parametry przy stosowaniu leku w tej grupie pacjentów.
Leukocytoza: U mniej niż 1% pacjentów otrzymujących pegfilgrastym obserwowano liczbę krwinek białych 100 x 10^9/l lub większą. Zaleca się regularne oznaczanie liczby białych krwinek podczas terapii.
Reakcje nadwrażliwości: Zgłaszano reakcje nadwrażliwości, w tym reakcje anafilaktyczne, po rozpoczęciu lub w trakcie leczenia pegfilgrastymem. Należy trwale zaprzestać podawania leku u pacjentów z klinicznie istotną nadwrażliwością.
Zespół Stevens-Johnsona: Zgłaszano rzadkie przypadki zespołu Stevens-Johnsona, który może zagrażać życiu. W przypadku wystąpienia tego zespołu nie wolno wznawiać leczenia pegfilgrastymem.
Immunogenność: Jak w przypadku wszystkich białek terapeutycznych, możliwe jest wystąpienie immunogenności. Częstość powstawania przeciwciał przeciwko pegfilgrastymowi jest ogólnie niska.
Zapalenie aorty: Zgłaszano przypadki zapalenia aorty po podaniu G-CSF. Należy rozważyć to rozpoznanie u pacjentów z objawami takimi jak gorączka, ból brzucha, złe samopoczucie i ból pleców.
Mobilizacja komórek macierzystych: Nie przeprowadzono odpowiednich badań dotyczących stosowania pegfilgrastymu do mobilizacji komórek macierzystych krwi obwodowej.
Wpływ na wyniki badań obrazowych kości: Zwiększenie aktywności krwiotwórczej szpiku w odpowiedzi na terapię może powodować przemijające dodatnie gromadzenie znacznika w scyntygrafii kości. Należy brać to pod uwagę przy interpretacji wyników.
Dokładne monitorowanie pacjentów oraz znajomość potencjalnych działań niepożądanych pozwala na bezpieczne i skuteczne stosowanie pegfilgrastymu w praktyce klinicznej.
Warto zapamiętać
- Grasustek (pegfilgrastym) stosuje się w celu skrócenia czasu trwania neutropenii i zmniejszenia częstości gorączki neutropenicznej u pacjentów onkologicznych poddawanych chemioterapii.
- Standardowa dawka to 6 mg podawane podskórnie raz w każdym cyklu chemioterapii, co najmniej 24 godziny po jej zakończeniu.
Interakcje lekowe
Ze względu na potencjalną wrażliwość szybko dzielących się komórek szpiku na chemioterapię cytotoksyczną, pegfilgrastym należy podawać co najmniej 24 godziny po zakończeniu chemioterapii. W badaniach klinicznych wykazano, że lek można bezpiecznie podawać na 14 dni przed rozpoczęciem chemioterapii.
Nie analizowano szczegółowo jednoczesnego stosowania pegfilgrastymu z poszczególnymi chemioterapeutykami. W badaniach na modelach zwierzęcych stwierdzono, że leczenie skojarzone pegfilgrastymem i 5-fluorouracylem lub innymi antymetabolitami nasila działanie mielosupresyjne.
Nie prowadzono szczegółowych badań interakcji pegfilgrastymu z innymi hematopoetycznymi czynnikami wzrostu, cytokinami czy litem. Jednakże w dotychczasowych badaniach klinicznych nie zaobserwowano istotnych interakcji z innymi produktami leczniczymi.
Należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu pegfilgrastymu z lekami wpływającymi na układ krwiotwórczy oraz monitorować parametry morfologii krwi.
Stosowanie w ciąży i okresie karmienia piersią
Ciąża: Brak wystarczających danych dotyczących stosowania pegfilgrastymu u kobiet w ciąży. Badania na zwierzętach wykazały szkodliwy wpływ na reprodukcję. Pegfilgrastym nie jest zalecany do stosowania w okresie ciąży oraz u kobiet w wieku rozrodczym niestosujących skutecznej antykoncepcji.
Karmienie piersią: Brak wystarczających danych dotyczących przenikania pegfilgrastymu/metabolitów do mleka ludzkiego. Należy podjąć decyzję czy przerwać karmienie piersią czy przerwać podawanie leku, biorąc pod uwagę korzyści z karmienia piersią dla dziecka i korzyści z leczenia dla matki.
Płodność: Pegfilgrastym nie wpływał na rozrodczość ani płodność samców i samic szczurów po zastosowaniu skumulowanej dawki tygodniowej około 6-9 razy większej niż dawka zalecana u ludzi.
Ze względu na brak jednoznacznych danych dotyczących bezpieczeństwa, stosowanie pegfilgrastymu u kobiet w ciąży i karmiących piersią powinno być rozważane jedynie w sytuacjach, gdy potencjalne korzyści przewyższają ryzyko.
Działania niepożądane
Najczęściej zgłaszane działania niepożądane związane ze stosowaniem pegfilgrastymu:
- Bardzo często (≥1/10): ból kości, ból głowy, nudności
- Często (≥1/100 do <1/10): bóle mięśniowo-szkieletowe, trombocytopenia, leukocytoza, ból w miejscu wstrzyknięcia, niekardiologiczny ból w klatce piersiowej
Inne istotne działania niepożądane obejmują:
- Reakcje nadwrażliwości, w tym reakcje anafilaktyczne (niezbyt często)
- Zespół przesiąkania włośniczek (niezbyt często)
- Powiększenie i pęknięcie śledziony (niezbyt często)
- Działania niepożądane płucne, w tym zespół ostrej niewydolności oddechowej (niezbyt często)
- Kłębuszkowe zapalenie nerek (niezbyt często)
- Zapalenie aorty (rzadko)
- Zespół Stevens-Johnsona (rzadko)
Należy monitorować pacjentów pod kątem wystąpienia działań niepożądanych i odpowiednio reagować, modyfikując dawkowanie lub przerywając leczenie w razie potrzeby.
Przedawkowanie
Pojedyncze dawki do 300 μg/kg masy ciała podawane podskórnie nie powodowały ciężkich działań niepożądanych. W przypadku przedawkowania zaleca się monitorowanie pacjenta pod kątem objawów niepożądanych i wdrożenie odpowiedniego leczenia objawowego.
Właściwości farmakodynamiczne i farmakokinetyczne
Pegfilgrastym jest pegylowaną formą rekombinowanego ludzkiego czynnika wzrostu kolonii granulocytów (G-CSF). Mechanizm działania polega na stymulacji produkcji i uwalniania granulocytów obojętnochłonnych ze szpiku kostnego.
Główne cechy farmakokinetyczne:
- Dłuższy okres półtrwania niż niepegylowany filgrastym
- Mniejszy klirens nerkowy
- Znaczące zwiększenie liczby granulocytów obojętnochłonnych w ciągu 24h od podania
- Niewielkie zwiększenie liczby monocytów i limfocytów
Granulocyty obojętnochłonne produkowane pod wpływem pegfilgrastymu wykazują prawidłową lub wzmożoną aktywność chemotaktyczną i fagocytarną.
Skład produktu
Substancja czynna: Pegfilgrastym 6 mg
Jedna ampułko-strzykawka 0,6 ml zawiera 6 mg pegfilgrastymu. Stężenie wynosi 10 mg/ml, uwzględniając jedynie zawartość białka (20 mg/ml po uwzględnieniu cząsteczek glikolu polietylenowego).
Pegfilgrastym jest wytwarzany w komórkach Escherichia coli za pomocą techniki rekombinacji DNA, a następnie łączony z glikolem polietylenowym (PEG).
Znajomość składu i właściwości produktu jest istotna dla zapewnienia jego prawidłowego przechowywania i podawania.
Stosowanie pegfilgrastymu wymaga dokładnego monitorowania pacjenta oraz znajomości potencjalnych działań niepożądanych i interakcji. Właściwe stosowanie leku pozwala na skuteczne zmniejszenie ryzyka powikłań neutropenii u pacjentów onkologicznych poddawanych chemioterapii.