Glucophage® XR
Metformin hydrochloride
Formetic - charakterystyka leku dla lekarzy
Wskazania do stosowania
Formetic jest wskazany w następujących przypadkach:
- Leczenie cukrzycy typu 2 u dorosłych, szczególnie u pacjentów z nadwagą
- Monoterapia lub terapia skojarzona z innymi doustnymi lekami przeciwcukrzycowymi lub insuliną
- Zapobieganie cukrzycy typu 2 u pacjentów ze stanem przedcukrzycowym
- Zespół policystycznych jajników (PCOS)
U dorosłych pacjentów z cukrzycą typu 2 i nadwagą leczonych metforminą jako lekiem pierwszego rzutu (po nieskuteczności diety) wykazano zmniejszenie ilości powikłań cukrzycowych.
Dawkowanie i sposób podawania
Formetic dostępny jest w trzech dawkach: 500 mg, 750 mg i 1000 mg. Poniżej przedstawiono szczegółowe zalecenia dotyczące dawkowania:
Dawka | Zalecenia |
---|---|
500 mg | Dawka początkowa: 1 tabletka raz dziennie podczas wieczornego posiłku. Maksymalna dawka: 2000 mg (4 tabletki) raz dziennie. |
750 mg | Dawka początkowa: 1 tabletka raz dziennie podczas wieczornego posiłku. Maksymalna dawka: 2 tabletki raz dziennie. |
1000 mg | Dawka: 1 tabletka raz dziennie podczas wieczornego posiłku. Maksymalna dawka: 2 tabletki raz dziennie. |
Dawkowanie należy dostosować indywidualnie na podstawie skuteczności i tolerancji, zwiększając dawkę stopniowo.
Szczególne grupy pacjentów:
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek: Dawkowanie należy dostosować do wartości GFR:
- GFR 60-89 ml/min: maksymalna dawka dobowa 2000 mg
- GFR 45-59 ml/min: maksymalna dawka dobowa 2000 mg, dawka początkowa nie większa niż połowa dawki maksymalnej
- GFR 30-44 ml/min: maksymalna dawka dobowa 1000 mg, dawka początkowa nie większa niż połowa dawki maksymalnej
- GFR <30 ml/min: metformina przeciwwskazana
Pacjenci w podeszłym wieku: Dawkę należy ustalić na podstawie parametrów czynności nerek. Konieczna jest regularna kontrola czynności nerek.
Dzieci i młodzież: Ze względu na brak danych, nie zaleca się stosowania u dzieci.
W stanie przedcukrzycowym zazwyczaj stosuje się 1000-1500 mg raz dziennie podczas wieczornego posiłku. W zespole policystycznych jajników typowa dawka to 1500 mg raz dziennie podczas wieczornego posiłku.
Przy zmianie z innego doustnego leku przeciwcukrzycowego na Formetic, należy odstawić poprzedni lek i rozpocząć leczenie Formeticem od dawki początkowej.
Warto zapamiętać
- Formetic może być stosowany w monoterapii lub w skojarzeniu z innymi lekami przeciwcukrzycowymi, w tym insuliną
- Dawkowanie należy dostosować indywidualnie, zwiększając dawkę stopniowo dla poprawy tolerancji w przewodzie pokarmowym
Przeciwwskazania
Formetic jest przeciwwskazany w następujących przypadkach:
- Nadwrażliwość na metforminę lub którykolwiek składnik preparatu
- Choroby nerek i niewydolność nerek
- Stany zagrażające czynności nerek
- Ostra lub przewlekła kwasica metaboliczna
- Stan przedśpiączkowy, śpiączka cukrzycowa hipermolarna i ketonowa
- Choroby wątroby
- Świeży zawał serca
- Niewydolność serca lub oddechowa
- Stany niedotlenienia i nasilonego katabolizmu
- Ciężkie zakażenia
- Zabieg operacyjny
- Nadużywanie alkoholu
Względne przeciwwskazania obejmują poważne choroby o nieznanej przyczynie oraz podeszły wiek.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Podczas stosowania Formeticu należy pamiętać o następujących kwestiach:
- Nie należy przerywać diety ubogowęglowodanowej i niskokalorycznej
- Konieczne jest regularne oznaczanie stężenia kreatyniny w moczu (przed rozpoczęciem leczenia i 2-4 razy w roku podczas terapii)
- Należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu leków mogących wpływać na czynność nerek
- Istnieje ryzyko wystąpienia kwasicy mleczanowej, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek
Przed badaniami z użyciem środków cieniujących zawierających jod, należy przerwać stosowanie Formeticu na 48 godzin przed i po badaniu.
Interakcje z innymi produktami leczniczymi
Formetic może wchodzić w interakcje z następującymi grupami leków:
- Leki kationowe (np. amiloryd, digoksyna, morfina) - mogą konkurować z metforminą o system transportu w kanalikach nerkowych
- Leki o działaniu hiperglikemizującym (np. diuretyki, steroidy, pochodne fenotiazyny) - mogą osłabiać działanie metforminy
- Alkohol - zwiększa ryzyko kwasicy mleczanowej
Należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu wymienionych leków i monitorować pacjenta pod kątem potencjalnych interakcji.
Ciąża i laktacja
Formetic należy do kategorii B według FDA. Stosowanie podczas ciąży i karmienia piersią jest przeciwwskazane ze względu na zwiększone ryzyko wad wrodzonych i śmiertelności okołoporodowej.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane związane ze stosowaniem Formeticu to:
- Zaburzenia żołądkowo-jelitowe: biegunka, nudności, wymioty, wzdęcia, bóle brzucha (często ustępują po zmniejszeniu dawki lub przyjmowaniu leku w trakcie posiłku)
- Metaliczny posmak w ustach
- Zmniejszone wchłanianie witaminy B12 i kwasu foliowego (rzadko prowadzi do niedokrwistości megaloblastycznej)
Najpoważniejszym, choć rzadkim powikłaniem jest kwasica mleczanowa, która może wystąpić na skutek kumulacji metforminy. Czynniki ryzyka obejmują zaburzenia perfuzji tkankowej, odwodnienie, niedotlenienie i zaburzenia czynności wątroby.
Przedawkowanie
W przypadku przedawkowania Formeticu istnieje ryzyko wystąpienia kwasicy mleczanowej. Metforminę można usunąć z organizmu za pomocą hemodializy.
Mechanizm działania
Formetic (metformina) jest doustnym lekiem hipoglikemizującym z grupy biguanidów. Jego działanie polega na:
- Zmniejszaniu wytwarzania glukozy w wątrobie
- Zwiększaniu wrażliwości tkanek na insulinę
- Zwiększaniu obwodowego wychwytu i tkankowego zużycia glukozy
- Hamowaniu wchłaniania glukozy w jelitach
Metformina nie powoduje hipoglikemii ani hiperinsulinemii, co stanowi jej istotną zaletę w porównaniu z innymi lekami przeciwcukrzycowymi.
Właściwości farmakokinetyczne
Metformina wchłania się w około 50%, osiągając maksymalne stężenie w osoczu po 2,5 godzinach. Nie ulega metabolizmowi i jest wydalana w niezmienionej formie przez nerki.
Formetic o przedłużonym uwalnianiu zapewnia bardziej stabilne stężenie leku w organizmie, co pozwala na stosowanie raz dziennie.
Regularne monitorowanie parametrów glikemii oraz czynności nerek jest kluczowe dla bezpiecznego i skutecznego stosowania Formeticu. Lekarz powinien indywidualnie dostosowywać dawkowanie, uwzględniając skuteczność terapeutyczną i tolerancję leku przez pacjenta.
Zespoły insulinooporności w przypadkach innych niż w przebiegu cukrzycy
2) Pacjenci 65+
Przysługuje uprawnionym pacjentom we wskazaniach określonych w decyzji o objęciu refundacją. Jeżeli lek jest refundowany we wszystkich zarejestrowanych wskazaniach, to jest w nich wszystkich bezpłatny dla pacjenta. Jeżeli natomiast lek jest refundowany w określonych wskazaniach, to jest bezpłatny dla seniorów tylko i wyłącznie w tych właśnie wskazaniach.
3) Pacjenci do ukończenia 18 roku życia