Glipizyd BP - charakterystyka produktu leczniczego
Wskazania do stosowania
Glipizyd BP jest wskazany w leczeniu cukrzycy typu 2 (insulinoniezależnej) w przypadkach, gdy nie można uzyskać właściwego stężenia glukozy we krwi za pomocą odpowiedniej diety i wysiłku fizycznego. Lek ten należy do grupy pochodnych sulfonylomocznika i działa poprzez stymulację wydzielania insuliny przez komórki beta trzustki.
Glipizyd może być stosowany w monoterapii lub w skojarzeniu z innymi lekami przeciwcukrzycowymi, gdy sama dieta i aktywność fizyczna nie zapewniają odpowiedniej kontroli glikemii u pacjentów z cukrzycą typu 2.
Dawkowanie i sposób podawania
Dawkowanie glipizydu należy ustalać indywidualnie dla każdego pacjenta, w zależności od jego stanu klinicznego i odpowiedzi na leczenie. Kluczowe zasady dawkowania obejmują:
Grupa pacjentów | Dawka początkowa | Dawka maksymalna |
---|---|---|
Większość pacjentów | 5 mg/dobę | 20 mg/dobę |
Pacjenci w podeszłym wieku, z łagodną cukrzycą lub zagrożeni hipoglikemią | 2,5 mg/dobę | 20 mg/dobę |
Dawkę należy przyjmować 30 minut przed śniadaniem lub głównym posiłkiem dnia. Maksymalna pojedyncza dawka wynosi 15 mg. Przy dawkach dobowych powyżej 15 mg, lek należy podawać w dawkach podzielonych przed posiłkami.
Indywidualne dostosowanie dawki i ścisłe monitorowanie pacjenta są kluczowe dla skutecznego i bezpiecznego leczenia glipizydem.
Dostosowanie dawkowania w specjalnych grupach pacjentów
Pacjenci w podeszłym wieku i osoby zagrożone hipoglikemią: Należy rozpoczynać od mniejszej dawki 2,5 mg/dobę i ostrożnie zwiększać w razie potrzeby.
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby: Wymagają zmniejszenia dawki początkowej i ostrożnego zwiększania ze względu na ryzyko przedłużonej hipoglikemii.
Pacjenci leczeni wcześniej insuliną: - Przy zapotrzebowaniu na insulinę do 20 j.m./dobę: można odstawić insulinę i rozpocząć leczenie glipizydem. - Przy zapotrzebowaniu powyżej 20 j.m./dobę: zmniejszyć dawkę insuliny o połowę i dodać glipizyd. - Przy dawkach insuliny powyżej 40 j.m./dobę: zalecana hospitalizacja podczas zmiany leczenia.
Pacjenci leczeni wcześniej innymi doustnymi lekami przeciwcukrzycowymi: Rozpocząć od małych dawek glipizydu i stopniowo zwiększać. Przy zamianie z innej pochodnej sulfonylomocznika zachować szczególną ostrożność przez co najmniej 2 tygodnie.
Dostosowanie dawkowania glipizydu w specjalnych grupach pacjentów wymaga indywidualnego podejścia i ścisłego monitorowania, szczególnie pod kątem ryzyka hipoglikemii.
Przeciwwskazania
Stosowanie glipizydu jest przeciwwskazane w następujących przypadkach:
- Nadwrażliwość na glipizyd, inne pochodne sulfonylomocznika, sulfonamidy lub którąkolwiek substancję pomocniczą
- Cukrzyca insulinozależna typu 1
- Cukrzycowa kwasica ketonowa
- Śpiączka cukrzycowa
Przed rozpoczęciem leczenia glipizydem należy wykluczyć powyższe przeciwwskazania, aby zapewnić bezpieczeństwo terapii.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Ryzyko hipoglikemii: Glipizyd może powodować ostrą hipoglikemię, szczególnie u osób starszych, niedożywionych lub z zaburzeniami czynności nerek/wątroby. Należy edukować pacjentów w zakresie rozpoznawania objawów hipoglikemii.
Pacjenci z niedoborem G6PD: Zachować ostrożność ze względu na ryzyko niedokrwistości hemolitycznej.
Utrata kontroli glikemii: Może wystąpić w sytuacjach stresowych (gorączka, uraz, infekcja, zabieg chirurgiczny). Może być konieczne czasowe odstawienie glipizydu i zastosowanie insuliny.
Wtórna nieskuteczność: Z czasem może zmniejszyć się skuteczność leku. Konieczne jest regularne monitorowanie glikemii i HbA1c.
Prowadzenie pojazdów: Pacjenci powinni być świadomi ryzyka hipoglikemii i zachować ostrożność podczas prowadzenia pojazdów.
Stosowanie glipizydu wymaga ścisłego monitorowania pacjenta, edukacji w zakresie objawów hipoglikemii oraz regularnej oceny skuteczności leczenia.
Warto zapamiętać
- Glipizyd należy przyjmować 30 minut przed posiłkiem dla uzyskania maksymalnej redukcji hiperglikemii poposiłkowej.
- Ryzyko hipoglikemii jest większe u osób starszych, niedożywionych oraz z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby - wymaga to szczególnej ostrożności w dawkowaniu.
Interakcje z innymi produktami leczniczymi
Leki nasilające działanie hipoglikemizujące glipizydu:
- Leki przeciwgrzybicze (mikonazol, flukonazol, worykonazol)
- Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ)
- Salicylany (kwas acetylosalicylowy w dużych dawkach)
- Alkohol
- Beta-adrenolityki
- Inhibitory konwertazy angiotensyny (ACE)
- Antagoniści receptora H2 (np. cymetydyna)
Leki osłabiające działanie hipoglikemizujące glipizydu:
- Pochodne fenotiazyny w dużych dawkach
- Kortykosteroidy
- Leki sympatykomimetyczne (np. salbutamol, terbutalina)
- Niektóre leki moczopędne, w tym tiazydowe
- Leki stosowane w leczeniu chorób tarczycy
- Estrogeny, progestageny, doustne środki antykoncepcyjne
- Fenytoina, kwas nikotynowy, antagoniści kanału wapniowego, izoniazyd
Przy jednoczesnym stosowaniu glipizydu z wymienionymi lekami konieczne jest ścisłe monitorowanie glikemii i ewentualna modyfikacja dawkowania. Szczególną ostrożność należy zachować przy wprowadzaniu lub odstawianiu leków wchodzących w interakcje z glipizydem.
Wpływ na ciążę i laktację
Ciąża: Glipizyd może być stosowany w ciąży tylko wtedy, gdy potencjalne korzyści przewyższają możliwe ryzyko dla płodu. W okresie planowania ciąży i w czasie ciąży lekiem z wyboru jest insulina.
Karmienie piersią: Nie wiadomo, czy glipizyd przenika do mleka kobiecego. Ze względu na ryzyko hipoglikemii u dziecka, należy przerwać karmienie piersią lub zaprzestać stosowania leku.
U kobiet w ciąży i karmiących piersią należy rozważyć alternatywne metody leczenia cukrzycy, preferując insulinę jako bezpieczniejszą opcję.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane związane ze stosowaniem glipizydu obejmują:
- Zaburzenia metabolizmu: hipoglikemia (często)
- Zaburzenia żołądka i jelit: nudności, biegunka, ból brzucha (często)
- Zaburzenia układu nerwowego: zawroty głowy, senność, drżenia (niezbyt często)
- Zaburzenia skóry: reakcje alergiczne, wysypka (niezbyt często)
- Zaburzenia wątroby: żółtaczka cholestatyczna (niezbyt często)
Rzadziej mogą wystąpić poważniejsze działania niepożądane, takie jak agranulocytoza, małopłytkowość czy niedokrwistość hemolityczna.
Pacjenci powinni być poinformowani o możliwych działaniach niepożądanych i konieczności zgłaszania ich lekarzowi. Szczególną uwagę należy zwrócić na objawy hipoglikemii oraz reakcje alergiczne.
Przedawkowanie
Przedawkowanie glipizydu może prowadzić do ciężkiej hipoglikemii. Postępowanie w przypadku przedawkowania obejmuje:
- W przypadku łagodnej hipoglikemii: doustne podanie glukozy
- W przypadku ciężkiej hipoglikemii ze śpiączką lub drgawkami: natychmiastowa hospitalizacja i dożylne podanie 50% roztworu glukozy, następnie wlew 10% roztworu glukozy
- Monitorowanie pacjenta przez co najmniej 24-48 godzin ze względu na ryzyko nawrotu hipoglikemii
Przedawkowanie glipizydu wymaga natychmiastowej interwencji medycznej i ścisłego monitorowania pacjenta. Kluczowe jest szybkie rozpoznanie i leczenie hipoglikemii.
Mechanizm działania
Glipizyd jest pochodną sulfonylomocznika, która działa poprzez:
- Stymulację wydzielania insuliny przez komórki beta trzustki, szczególnie w odpowiedzi na posiłek
- Zwiększenie wrażliwości tkanek obwodowych na insulinę (efekt pozatrzustkowy)
Działanie hipoglikemizujące glipizydu utrzymuje się do 24 godzin po podaniu pojedynczej dawki.
Glipizyd jest skutecznym lekiem przeciwcukrzycowym, działającym zarówno na wydzielanie insuliny, jak i na wrażliwość tkanek na jej działanie.
Skład
Jedna tabletka glipizydu BP zawiera 5 mg substancji czynnej - glipizydu.
Znajomość składu leku jest istotna dla prawidłowego dawkowania i unikania potencjalnych interakcji z innymi substancjami.
2) Pacjenci 65+
Przysługuje uprawnionym pacjentom we wskazaniach określonych w decyzji o objęciu refundacją. Jeżeli lek jest refundowany we wszystkich zarejestrowanych wskazaniach, to jest w nich wszystkich bezpłatny dla pacjenta. Jeżeli natomiast lek jest refundowany w określonych wskazaniach, to jest bezpłatny dla seniorów tylko i wyłącznie w tych właśnie wskazaniach.