Wyszukaj produkt

Gerodaza

Azacitidine

inj. [prosz. do przyg. zaw.]
25 mg/ml
1 fiol. 100 mg
Iniekcje
Rx-z
100%
435,02

Wskazania

Azacytydyna jest wskazana do leczenia pacjentów dorosłych, niekwalifikujących się do przeszczepienia krwiotwórczych komórek macierzystych (HSCT), z:

  • zespołami mielodysplastycznymi (MDS) o pośrednim i wysokim ryzyku, zgodnie z Międzynarodowym Punktowym Systemem Rokowniczym (IPSS)
  • przewlekłą białaczką mielomonocytową (CMML) z 10-29% blastów w szpiku, bez choroby mieloproliferacyjnej
  • ostrą białaczką szpikową (AML) z 20-30% blastów i wieloliniową dysplazją, zgodnie z klasyfikacją WHO
  • AML z >30% blastów w szpiku, zgodnie z klasyfikacją WHO

Azacytydyna stanowi opcję terapeutyczną dla pacjentów z zaawansowanymi nowotworami układu krwiotwórczego, którzy nie kwalifikują się do intensywnego leczenia z przeszczepieniem komórek macierzystych. Jej działanie opiera się na mechanizmach epigenetycznych i cytotoksycznych, co może prowadzić do poprawy hematologicznej i wydłużenia przeżycia u części chorych.

Dawkowanie

Leczenie azacytydyną powinno być rozpoczynane i nadzorowane przez lekarza doświadczonego w stosowaniu chemioterapii. Przed rozpoczęciem terapii należy zastosować premedykację lekami przeciwwymiotnymi.

Zalecana dawka początkowa w pierwszym cyklu leczenia to 75 mg/m2 powierzchni ciała, podawane podskórnie codziennie przez 7 dni, po czym następuje 21-dniowy okres odpoczynku (28-dniowy cykl leczenia).

Schemat dawkowania azacytydyny
Dni cyklu Dawka Droga podania
1-7 75 mg/m2/dobę Podskórnie
8-28 Przerwa w leczeniu -

Zaleca się leczenie przez co najmniej 6 cykli. Terapię należy kontynuować tak długo, jak pacjent odnosi z niej korzyści lub do progresji choroby.

Przed rozpoczęciem każdego cyklu leczenia należy wykonać badania laboratoryjne, w tym morfologię krwi, próby wątrobowe i nerkowe. Konieczne może być opóźnienie rozpoczęcia kolejnego cyklu lub modyfikacja dawki w oparciu o wyniki badań i obserwowaną toksyczność.

Dostosowanie dawki z powodu toksyczności hematologicznej

W przypadku wystąpienia toksyczności hematologicznej (liczba płytek ≤50 x 109/l i/lub bezwzględna liczba neutrofili ≤1 x 109/l) należy opóźnić kolejny cykl leczenia do czasu regeneracji parametrów krwi. Jeśli regeneracja nastąpi w ciągu 14 dni, nie jest konieczna modyfikacja dawki. W przeciwnym razie należy obniżyć dawkę zgodnie z wytycznymi w ChPL.

U pacjentów z wyjściowo obniżonymi parametrami krwi przed leczeniem, postępowanie zależy od stopnia ich obniżenia po terapii oraz poprawy różnicowania linii komórkowych.

Pacjenci w podeszłym wieku

Nie jest konieczne szczególne dostosowanie dawki u pacjentów w podeszłym wieku. Należy jednak uważnie monitorować czynność nerek.

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

Azacytydyna może być podawana pacjentom z zaburzeniami czynności nerek bez dostosowywania dawki początkowej. W przypadku niewyjaśnionego zmniejszenia stężenia dwuwęglanów w surowicy poniżej 20 mmol/l, należy obniżyć dawkę o 50% w następnym cyklu. Przy wzroście stężenia kreatyniny lub azotu mocznikowego ≥2-krotnie powyżej wartości wyjściowych, należy opóźnić kolejny cykl do normalizacji parametrów i obniżyć dawkę o 50%.

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

Nie przeprowadzono formalnych badań u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby. Pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby należy uważnie monitorować pod kątem działań niepożądanych. Nie zaleca się szczególnej modyfikacji dawki początkowej u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby przed rozpoczęciem leczenia.

Azacytydyna jest przeciwwskazana u pacjentów z zaawansowanymi nowotworami złośliwymi wątroby.

Dawkowanie azacytydyny wymaga indywidualnego dostosowania w oparciu o parametry hematologiczne, nerkowe i wątrobowe pacjenta. Konieczne jest ścisłe monitorowanie w trakcie terapii i modyfikacja dawki w razie wystąpienia toksyczności.

Przeciwwskazania

Stosowanie azacytydyny jest przeciwwskazane w następujących przypadkach:

  • Nadwrażliwość na substancję czynną lub którąkolwiek substancję pomocniczą
  • Zaawansowane nowotwory złośliwe wątroby
  • Karmienie piersią

Przed rozpoczęciem leczenia azacytydyną należy wykluczyć powyższe przeciwwskazania. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z chorobami wątroby.

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Toksyczność hematologiczna

Leczenie azacytydyną wiąże się z występowaniem niedokrwistości, neutropenii i trombocytopenii, szczególnie w pierwszych 2 cyklach. Konieczne jest regularne wykonywanie pełnej morfologii krwi i dostosowywanie dawkowania w oparciu o wyniki.

Zaburzenia czynności wątroby

U pacjentów z rozległym obciążeniem nowotworem przerzutowym zgłaszano przypadki postępującej choroby wątroby prowadzącej do śpiączki wątrobowej i zgonu. Azacytydyna jest przeciwwskazana u pacjentów z zaawansowanymi nowotworami złośliwymi wątroby.

Zaburzenia czynności nerek

Zgłaszano przypadki zaburzeń czynności nerek, od podwyższonego stężenia kreatyniny do niewydolności nerek i zgonu. Konieczne jest monitorowanie parametrów nerkowych i odpowiednie dostosowanie dawkowania.

Choroby serca i płuc

Pacjenci z ciężką zastoinową niewydolnością serca, niestabilną chorobą serca lub chorobą płuc w wywiadzie byli wykluczeni z głównych badań. U tych pacjentów zaleca się zachowanie szczególnej ostrożności i rozważenie oceny wydolności krążeniowo-oddechowej przed i w trakcie leczenia.

Martwicze zapalenie powięzi

Zgłaszano przypadki martwiczego zapalenia powięzi, w tym zakończone zgonem. W razie wystąpienia należy przerwać leczenie azacytydyną i wdrożyć odpowiednią terapię.

Zespół rozpadu guza

Pacjenci z dużym rozmiarem guza przed leczeniem są narażeni na ryzyko zespołu rozpadu guza. Należy ich uważnie monitorować i podjąć odpowiednie środki ostrożności.

Stosowanie azacytydyny wymaga ścisłego monitorowania pacjenta pod kątem potencjalnych działań niepożądanych, szczególnie hematologicznych, wątrobowych i nerkowych. Konieczna jest indywidualizacja terapii i szybka reakcja w przypadku wystąpienia toksyczności.

Interakcje

Nie przeprowadzono formalnych badań interakcji azacytydyny. W oparciu o dane in vitro, nie wydaje się, by w metabolizmie azacytydyny uczestniczyły główne enzymy metabolizujące leki, takie jak cytochrom P450, UDP-glukuronozylotransferazy czy sulfotransferazy. Z tego powodu klinicznie istotne interakcje są mało prawdopodobne.

Ryzyko interakcji lekowych przy stosowaniu azacytydyny jest niskie, jednak należy zachować ostrożność przy jednoczesnym podawaniu innych leków, szczególnie o wąskim indeksie terapeutycznym.

Ciąża i laktacja

Brak wystarczających danych dotyczących stosowania azacytydyny u kobiet w ciąży. Badania na zwierzętach wykazały szkodliwy wpływ na reprodukcję. Ze względu na mechanizm działania i wyniki badań przedklinicznych, nie zaleca się stosowania azacytydyny w okresie ciąży, szczególnie w pierwszym trymestrze, chyba że stan kliniczny kobiety wymaga leczenia.

Kobiety w wieku rozrodczym i mężczyźni muszą stosować skuteczną antykoncepcję w trakcie leczenia i do 3 miesięcy po jego zakończeniu.

Karmienie piersią jest przeciwwskazane podczas leczenia azacytydyną ze względu na potencjalne poważne działania niepożądane u dziecka.

Azacytydyna nie powinna być stosowana w ciąży i podczas karmienia piersią. Konieczne jest stosowanie skutecznej antykoncepcji przez pacjentów obojga płci w trakcie leczenia i przez 3 miesiące po jego zakończeniu.

Działania niepożądane

Najczęstsze działania niepożądane związane ze stosowaniem azacytydyny to:

  • Zaburzenia hematologiczne: niedokrwistość, neutropenia, trombocytopenia, gorączka neutropeniczna
  • Zaburzenia żołądkowo-jelitowe: nudności, wymioty, biegunka, zaparcia
  • Reakcje w miejscu podania
  • Zakażenia, w tym zapalenie płuc i posocznica
  • Zmęczenie, gorączka
  • Bóle mięśniowo-szkieletowe
  • Zaburzenia czynności wątroby i nerek

Ciężkie działania niepożądane obejmują zakażenia prowadzące do zgonu, krwawienia (w tym śródczaszkowe i żołądkowo-jelitowe) oraz niewydolność wątroby i nerek.

Pacjenci leczeni azacytydyną wymagają ścisłego monitorowania pod kątem działań niepożądanych, szczególnie hematologicznych, infekcyjnych i narządowych. Konieczne jest odpowiednie postępowanie w przypadku ich wystąpienia, włącznie z modyfikacją dawkowania lub przerwaniem leczenia.

Mechanizm działania

Azacytydyna działa przeciwnowotworowo poprzez złożone mechanizmy, obejmujące:

  • Cytotoksyczność wobec nieprawidłowych komórek krwiotwórczych
  • Hipometylację DNA, prowadzącą do reaktywacji wyciszonych genów supresorowych
  • Zahamowanie syntezy DNA, RNA i białek
  • Włączanie do DNA i RNA
  • Aktywację szlaków odpowiedzi na uszkodzenie DNA

Hipometylacja DNA może prowadzić do ponownej ekspresji genów zaangażowanych w regulację cyklu komórkowego, różnicowanie i apoptozę, przywracając komórkom nowotworowym zdolność do supresji nowotworu.

Złożony mechanizm działania azacytydyny, obejmujący zarówno efekty epigenetyczne jak i cytotoksyczne, przyczynia się do jej skuteczności w leczeniu nowotworów układu krwiotwórczego. Dokładne zrozumienie tych mechanizmów może pomóc w optymalizacji terapii i przewidywaniu odpowiedzi na leczenie.

Farmakokinetyka

Azacytydyna jest szybko wchłaniana po podaniu podskórnym, osiągając maksymalne stężenie w osoczu po około 30 minutach. Biodostępność po podaniu podskórnym wynosi około 89% w porównaniu do podania dożylnego. Lek wiąże się z białkami osocza w niewielkim stopniu (około 30%).

Azacytydyna jest szybko eliminowana z organizmu, z okresem półtrwania wynoszącym około 40 minut po podaniu podskórnym. Wydalana jest głównie z moczem w postaci niezmienionej oraz metabolitów.

Farmakokinetyka azacytydyny charakteryzuje się szybkim wchłanianiem i eliminacją, co wpływa na schemat dawkowania i potencjalne interakcje z innymi lekami.

Monitorowanie leczenia

W trakcie terapii azacytydyną konieczne jest regularne monitorowanie:

  • Morfologii krwi - przed każdym cyklem i w razie potrzeby
  • Prób wątrobowych i nerkowych - przed każdym cyklem
  • Stężenia elektrolitów, w tym dwuwęglanów
  • Objawów infekcji
  • Reakcji w miejscu podania

Częstotliwość badań może wymagać zwiększenia w przypadku wystąpienia toksyczności lub u pacjentów z grupy wysokiego ryzyka.

Ścisłe monitorowanie parametrów laboratoryjnych i klinicznych jest kluczowe dla bezpiecznego stosowania azacytydyny i umożliwia wczesne wykrycie potencjalnych powikłań.

Praktyczne aspekty stosowania

Przygotowanie i podawanie leku

Azacytydyna jest dostarczana w postaci proszku do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań. Należy ją rekonstytuować bezpośrednio przed podaniem, używając wody do wstrzykiwań. Przygotowana zawiesina powinna być podana podskórnie w ciągu 1 godziny od rekonstytucji.

Miejsce podania

Wstrzyknięcia należy wykonywać w ramię, udo lub brzuch, zmieniając miejsca podania. Nowe wstrzyknięcia powinny być wykonywane w odległości co najmniej 2,5 cm od poprzedniego miejsca.

Postępowanie w przypadku pominięcia dawki

W przypadku pominięcia dawki, należy ją podać jak najszybciej w tym samym dniu. Nie należy podawać dwóch dawek jednocześnie w celu uzupełnienia pominiętej dawki.

Prawidłowe przygotowanie i podawanie azacytydyny ma kluczowe znaczenie dla skuteczności i bezpieczeństwa terapii. Personel medyczny powinien być odpowiednio przeszkolony w zakresie obsługi leku.

Edukacja pacjenta

Pacjenci leczeni azacytydyną powinni być poinformowani o:

  • Konieczności regularnych wizyt kontrolnych i badań krwi
  • Potencjalnych działaniach niepożądanych i sposobach ich zgłaszania
  • Zwiększonym ryzyku infekcji i konieczności zgłaszania objawów gorączki
  • Potrzebie stosowania skutecznej antykoncepcji
  • Unikaniu szczepień żywymi szczepionkami w trakcie leczenia
  • Konieczności poinformowania innych lekarzy o stosowaniu azacytydyny

Edukacja pacjenta jest kluczowym elementem bezpiecznej i skutecznej terapii azacytydyną. Dobrze poinformowany pacjent może aktywnie uczestniczyć w procesie leczenia i wcześnie zgłaszać potencjalne problemy.

Warto zapamiętać
  • Azacytydyna jest lekiem o złożonym mechanizmie działania, łączącym efekty epigenetyczne i cytotoksyczne
  • Ścisłe monitorowanie parametrów hematologicznych, wątrobowych i nerkowych jest kluczowe dla bezpiecznego stosowania leku

Azacytydyna stanowi ważną opcję terapeutyczną dla pacjentów z zaawansowanymi nowotworami układu krwiotwórczego, którzy nie kwalifikują się do intensywnego leczenia. Jej stosowanie wymaga jednak doświadczenia klinicznego, indywidualizacji terapii i ścisłego monitorowania pacjenta. Właściwe zarządzanie działaniami niepożądanymi i edukacja pacjenta są kluczowe dla osiągnięcia optymalnych wyników leczenia.



Lek może wpływać na skuteczność antykoncepcji. Podczas przyjmowania leku zaleca się stosowanie dodatkowych metod zapobiegania ciąży.
Lek może przenikać do mleka kobiet karmiących piersią.
Istnieją dowody na niekorzystne działanie leku na płód, ale w pewnych sytuacjach klinicznych potencjalne korzyści z jego zastosowania przewyższają ryzyko (np. w stanach zagrażających życiu lub chorobach, w których inne, bezpieczne leki nie mogą być zastosowane lub są nieskuteczne).
Badania na zwierzętach wykazały działanie teratogenne lub zabójcze dla płodu, ale nie przeprowadzono badań z grupą kontrolną kobiet, lub nie przeprowadzono odpowiednich badań ani na zwierzętach, ani u ludzi.
Badania na zwierzętach wykazały działanie teratogenne lub zabójcze dla płodu, ale nie przeprowadzono badań z grupą kontrolną kobiet, lub nie przeprowadzono odpowiednich badań ani na zwierzętach, ani u ludzi.
Produkt leczniczy, który może wpływać upośledzająco na sprawność psychofizyczną; jeżeli przepisana dawka i droga podania wskazują, że w okresie stosowania może pojawić się wyraźne upośledzenie sprawności psychomotorycznej, to należy udzielić pacjentowi wskazówek co do zachowania szczególnej ostrożności w zakresie prowadzenia pojazdów lub obsługiwania urządzeń mechanicznych w ruchu bądź uprzedzić o konieczności czasowego zaniechania takich czynności.