Gentamycin Krka
Gentamicin sulphate
Gentamycin Krka - szczegółowe informacje dla lekarza
Wskazania do stosowania
Gentamycyna jest antybiotykiem aminoglikozydowym stosowanym w leczeniu ciężkich zakażeń wywołanych przez tlenowe bakterie Gram-ujemne wrażliwe na jej działanie. Wskazania obejmują:
- Posocznicę i inne ciężkie zakażenia ogólnoustrojowe
- Zakażenia w obrębie jamy brzusznej (zapalenie otrzewnej, ropnie, zapalenie dróg żółciowych - zwykle w skojarzeniu z metronidazolem lub klindamycyną)
- Zakażenia układu moczowego
- Zakażenia układu oddechowego
- Wtórne zakażenia oparzeń oraz ran pourazowych i pooperacyjnych
- Ciężkie zakażenia u noworodków
Przy stosowaniu gentamycyny należy uwzględnić oficjalne, lokalne wytyczne dotyczące właściwego stosowania leków przeciwbakteryjnych.
Gentamycyna jest antybiotykiem o szerokim spektrum działania, przeznaczonym do leczenia ciężkich zakażeń bakteryjnych, szczególnie wywołanych przez bakterie Gram-ujemne. Jej zastosowanie powinno być ograniczone do przypadków, w których inne, mniej toksyczne antybiotyki są nieskuteczne lub przeciwwskazane.
Dawkowanie i sposób podawania
Grupa pacjentów | Dawkowanie |
---|---|
Dorośli i dzieci z prawidłową czynnością nerek | 3-6 mg/kg mc./dobę, w jednej dawce lub podzielone na 2 dawki co 12h |
Niemowlęta od 2. miesiąca życia | 4,5-7,5 mg/kg mc./dobę, w jednej dawce lub podzielone na 2 dawki co 12h |
Noworodki | 4-7 mg/kg mc./dobę, w pojedynczej dawce |
Pacjenci z niewydolnością nerek | Dawkę należy dostosować do stopnia niewydolności nerek |
Dawkowanie gentamycyny u pacjentów z różnym stopniem niewydolności nerek - szczegóły w Charakterystyce Produktu Leczniczego.
Dawkowanie gentamycyny musi być precyzyjnie dostosowane do wieku pacjenta, masy ciała oraz funkcji nerek. Kluczowe jest monitorowanie stężenia leku w surowicy, szczególnie u pacjentów z grupy ryzyka.
Sposób podawania
Gentamycynę podaje się domięśniowo lub dożylnie. Przy podaniu dożylnym lek należy wstrzykiwać powoli przez 2-3 minuty lub podawać w infuzji trwającej 30-60 minut (w przypadku dawki pojedynczej). Przed infuzją dożylną gentamycynę należy rozcieńczyć w 100-200 ml 0,9% roztworu NaCl lub 5% roztworu glukozy. Stężenie gentamycyny w roztworze nie powinno przekraczać 1 mg/ml.
Sposób podania gentamycyny ma istotne znaczenie dla jej skuteczności i bezpieczeństwa. Powolne podawanie dożylne zmniejsza ryzyko działań niepożądanych, a podawanie raz na dobę może zwiększać skuteczność przeciwbakteryjną.
Monitorowanie leczenia
Zaleca się monitorowanie stężenia gentamycyny w surowicy, szczególnie u osób w podeszłym wieku, noworodków i pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby. Stężenie minimalne (przed podaniem kolejnej dawki) nie powinno przekraczać 2 µg/ml przy podawaniu 2 razy na dobę i 1 µg/ml przy podawaniu raz na dobę. Stężenie maksymalne (30-60 minut po podaniu) powinno wynosić co najmniej 5 µg/ml.
Regularne monitorowanie stężenia gentamycyny w surowicy jest kluczowe dla optymalizacji terapii i minimalizacji ryzyka działań niepożądanych.
Przeciwwskazania
- Nadwrażliwość na gentamycynę, inne antybiotyki aminoglikozydowe lub którąkolwiek substancję pomocniczą
- Miastenia
Przeciwwskazania do stosowania gentamycyny są ograniczone, ale należy je bezwzględnie respektować ze względu na potencjalne poważne konsekwencje.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Podczas stosowania gentamycyny zaleca się:
- Ciągłe monitorowanie czynności nerek (kreatynina w surowicy, klirens kreatyniny)
- Kontrolę funkcji przedsionka i ślimaka
- Monitorowanie parametrów wątrobowych i laboratoryjnych
- Szczególną ostrożność u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, osób w podeszłym wieku, pacjentów z chorobami nerwowo-mięśniowymi
- Dbałość o prawidłowe nawodnienie pacjenta
- Obserwację pod kątem objawów ototoksyczności
- Monitorowanie pod kątem rozwoju rzekomobłoniastego zapalenia okrężnicy
Stosowanie gentamycyny wymaga ścisłego nadzoru medycznego i regularnego monitorowania parametrów klinicznych i laboratoryjnych ze względu na potencjalne poważne działania niepożądane.
Interakcje z innymi produktami leczniczymi
Gentamycyna wchodzi w istotne interakcje z wieloma lekami, m.in.:
- Silnie działające leki moczopędne (np. furosemid) - nasilają toksyczność gentamycyny
- Leki hamujące przekaźnictwo nerwowo-mięśniowe - nasilają blokadę nerwowo-mięśniową
- Inne leki oto-, neuro- i nefrotoksyczne (np. amikacyna, wankomycyna) - zwiększają ryzyko działań niepożądanych
- Amfoterycyna B, cyklosporyna, cisplatyna - zwiększają ryzyko uszkodzenia nerek
- Indometacyna - może zwiększać stężenie gentamycyny u noworodków
- Doustne leki przeciwzakrzepowe - mogą nasilać niedobór trombiny
- Bifosfoniany - zwiększają ryzyko hipokalcemii
Przy stosowaniu gentamycyny należy dokładnie przeanalizować wszystkie leki przyjmowane przez pacjenta i monitorować potencjalne interakcje, które mogą zwiększać toksyczność lub zmniejszać skuteczność terapii.
Ciąża i laktacja
Gentamycyna przenika przez barierę łożyskową i może uszkadzać narząd słuchu i równowagi płodu. U kobiet w ciąży stosuje się ją tylko w stanach zagrożenia życia, gdy brak innych odpowiednich, bardziej bezpiecznych antybiotyków. Gentamycyna przenika do mleka matki, dlatego odradza się karmienie piersią w czasie jej stosowania.
Stosowanie gentamycyny w ciąży i podczas karmienia piersią powinno być ograniczone do sytuacji, gdy korzyści dla matki przewyższają potencjalne ryzyko dla płodu lub niemowlęcia.
Działania niepożądane
Najważniejsze działania niepożądane gentamycyny to:
- Ototoksyczność (zaburzenia słuchu i równowagi)
- Nefrotoksyczność
- Blokada przewodnictwa nerwowo-mięśniowego
- Reakcje nadwrażliwości
- Zaburzenia żołądkowo-jelitowe (w tym ryzyko rzekomobłoniastego zapalenia okrężnicy)
- Zaburzenia hematologiczne
- Zaburzenia elektrolitowe (hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia)
Profil działań niepożądanych gentamycyny wymaga ścisłego monitorowania pacjenta i szybkiej reakcji na pojawiające się objawy toksyczności.
Przedawkowanie
W przypadku przedawkowania gentamycyny może dojść do nieodwracalnego uszkodzenia słuchu i narządu równowagi, przemijającego pogorszenia czynności nerek i blokady nerwowo-mięśniowej. Leczenie polega na monitorowaniu czynności życiowych, kontroli parametrów laboratoryjnych i ewentualnym zastosowaniu hemodializy.
Przedawkowanie gentamycyny stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia pacjenta i wymaga natychmiastowej interwencji medycznej.
Warto zapamiętać
- Gentamycyna jest antybiotykiem o wąskim indeksie terapeutycznym, wymagającym ścisłego monitorowania stężenia w surowicy.
- Główne ryzyka związane ze stosowaniem gentamycyny to ototoksyczność i nefrotoksyczność, które mogą być nieodwracalne.
Mechanizm działania
Gentamycyna działa bakteriobójczo poprzez wiązanie się z podjednostkami rybosomów bakteryjnych, hamując syntezę białek. Kluczową rolę odgrywa aktywne przenikanie gentamycyny przez ścianę komórkową bakterii, co prowadzi do wysokich stężeń wewnątrzkomórkowych. Efektywność działania gentamycyny może być zmniejszona w warunkach beztlenowych, przy zwiększonej osmolarności i niskim pH.
Zrozumienie mechanizmu działania gentamycyny pozwala na optymalizację jej stosowania i przewidywanie potencjalnych sytuacji, w których jej skuteczność może być zmniejszona.
Skład preparatu
1 ml roztworu do wstrzykiwań i infuzji zawiera 40 mg gentamycyny w postaci siarczanu.
Znajomość stężenia gentamycyny w preparacie jest kluczowa dla prawidłowego dawkowania i przygotowywania roztworów do podania.