Gentamicin B. Braun
Gentamicin sulphate
Gentamicin B. Braun - szczegółowe informacje dla lekarza
Wskazania do stosowania
Gentamicin B. Braun jest wskazany w leczeniu ciężkich zakażeń wywołanych przez bakterie wrażliwe na gentamycynę, gdy mniej toksyczne leki przeciwbakteryjne są nieskuteczne. Lek należy stosować w skojarzeniu z innymi odpowiednimi antybiotykami (przeważnie β-laktamowymi lub działającymi na beztlenowce), z wyjątkiem powikłanych zakażeń dróg moczowych.
Uwzględniając powyższe zastrzeżenia, lek można stosować w leczeniu:
- Powikłanych i nawracających zakażeń dróg moczowych
- Szpitalnych zakażeń dolnych dróg oddechowych, w tym ciężkiego zapalenia płuc
- Zakażeń wewnątrzbrzusznych, w tym zapalenia otrzewnej
- Zakażeń skóry i tkanek miękkich, w tym ciężkich oparzeń
- Posocznicy, w tym bakteriemii
- Bakteryjnego zapalenia wsierdzia
- Zakażeń związanych z zabiegami chirurgicznymi
Należy wziąć pod uwagę oficjalne zalecenia dotyczące właściwego zastosowania leków przeciwbakteryjnych.
Gentamicin B. Braun jest antybiotykiem o szerokim spektrum działania, przeznaczonym do leczenia ciężkich zakażeń bakteryjnych, szczególnie w przypadku nieskuteczności innych antybiotyków. Wymaga ostrożnego stosowania ze względu na potencjalną toksyczność.
Dawkowanie i sposób podawania
Dawkowanie u pacjentów z prawidłową czynnością nerek
Dorośli i młodzież:
Grupa pacjentów | Zalecana dawka dobowa | Sposób podawania |
---|---|---|
Dorośli i młodzież z prawidłową czynnością nerek | 3-6 mg/kg mc. | W jednej dawce (zalecane) lub w dwóch dawkach podzielonych |
Ciężkie zakażenia lub przy stosunkowo słabej wrażliwości drobnoustroju | Maks. 6 mg/kg mc. | W jednej dawce dobowej |
Tabela 1. Dawkowanie gentamycyny u dorosłych i młodzieży
Dzieci:
Grupa wiekowa | Zalecana dawka dobowa | Sposób podawania |
---|---|---|
Noworodki | 4-7 mg/kg mc. | W jednej dawce |
Niemowlęta po pierwszym miesiącu życia | 4,5-7,5 mg/kg mc. | W jednej dawce (zalecane) do 2 pojedynczych dawek |
Starsze dzieci z prawidłową czynnością nerek | 3-6 mg/kg mc./dobę | W 1 (zalecane) lub w dwóch pojedynczych dawkach |
Tabela 2. Dawkowanie gentamycyny u dzieci
Ważne: Roztworów do infuzji o mocy 1 mg/ml nie należy podawać dzieciom, którym trzeba podawać dawkę gentamycyny mniejszą niż 80 mg, a roztworów o mocy 3 mg/ml - dzieciom, którym trzeba podawać dawkę mniejszą niż 240 mg gentamycyny.
Dawkowanie u pacjentów z zaburzeniem czynności nerek
U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek zalecaną dawkę dobową należy zmniejszyć i dostosować do czynności nerek. Konieczne jest monitorowanie stężenia terapeutycznego w osoczu krwi. Dostosowanie dawki można uzyskać poprzez:
- Zmniejszenie dawki
- Zwiększenie odstępów między dawkami
Dawkowanie gentamycyny wymaga indywidualnego dostosowania w zależności od wieku pacjenta, funkcji nerek i ciężkości zakażenia. Kluczowe jest monitorowanie stężenia leku w surowicy, szczególnie u pacjentów z grupy ryzyka.
Sposób podawania
Gentamicin B. Braun podaje się wyłącznie w infuzji dożylnej trwającej 30-60 minut. Roztwór do infuzji nie jest przeznaczony do podawania domięśniowego ani powolnego wstrzykiwania dożylnego.
Warto zapamiętać
- Gentamycyna wykazuje długotrwały efekt poantybiotykowy, co umożliwia podawanie raz na dobę.
- Konieczne jest monitorowanie stężenia leku w surowicy, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek.
Przeciwwskazania
Stosowanie gentamycyny jest przeciwwskazane w następujących przypadkach:
- Nadwrażliwość na gentamycynę lub na inny aminoglikozyd
- Nadwrażliwość na którąkolwiek substancję pomocniczą
- Miastenia
Główne przeciwwskazania do stosowania gentamycyny obejmują nadwrażliwość na lek lub inne aminoglikozydy oraz miastenię. Należy dokładnie zebrać wywiad alergologiczny i neurologiczny przed wdrożeniem leczenia.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Stosowanie gentamycyny wymaga szczególnej ostrożności w następujących przypadkach:
- Zaawansowane zaburzenie czynności nerek
- Istniejąca uprzednio głuchota ucha wewnętrznego
- Choroby nerwowo-mięśniowe (np. choroba Parkinsona)
- Pacjenci w podeszłym wieku
- Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby
- Pacjenci z hipowolemia lub niedociśnieniem
Konieczne jest regularne monitorowanie:
- Czynności nerek (stężenie kreatyniny, klirens kreatyniny)
- Czynności przedsionka i ślimaka
- Parametrów czynności wątroby
- Stężenia gentamycyny w surowicy
Stosowanie gentamycyny wymaga ścisłego monitorowania pacjenta, szczególnie pod kątem funkcji nerek i narządu słuchu. Konieczne jest indywidualne dostosowanie dawki i częste kontrole parametrów laboratoryjnych.
Interakcje z innymi produktami leczniczymi
Gentamycyna może wchodzić w istotne interakcje z następującymi lekami:
- Eter i leki zwiotczające mięśnie - nasilenie blokady nerwowo-mięśniowej
- Metoksyfluran - zwiększone ryzyko nefrotoksyczności
- Leki nefrotoksyczne i ototoksyczne (np. amfoterycyna B, cyklosporyna, cisplatyna) - zwiększone ryzyko działań niepożądanych
- Diuretyki pętlowe (np. furosemid) - nasilenie ototoksyczności
- Karbenicylina - zmniejszenie T0,5 gentamycyny u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek
Stosowanie gentamycyny wymaga ostrożności przy jednoczesnym podawaniu innych leków, szczególnie tych o potencjale nefro- i ototoksycznym. Konieczne jest monitorowanie pacjenta pod kątem nasilonych działań niepożądanych.
Wpływ na ciążę i laktację
Ciąża: Brak wystarczających danych dotyczących stosowania gentamycyny u kobiet ciężarnych. Istnieje ryzyko uszkodzenia ucha wewnętrznego i nerek u płodu. Gentamycynę można stosować w ciąży tylko w sytuacjach zagrożenia życia, gdy brak innych opcji terapeutycznych.
Laktacja: Gentamycyna przenika do mleka matki. Należy podjąć decyzję o przerwaniu karmienia piersią lub odstąpieniu od leczenia, biorąc pod uwagę korzyści z karmienia piersią dla dziecka i korzyści z leczenia dla matki.
Stosowanie gentamycyny w ciąży i podczas karmienia piersią powinno być ograniczone do sytuacji, gdy potencjalne korzyści przewyższają ryzyko. Konieczna jest ścisła kontrola noworodka pod kątem potencjalnych działań niepożądanych.
Działania niepożądane
Najważniejsze działania niepożądane gentamycyny to:
- Nefrotoksyczność (często) - zazwyczaj odwracalna po odstawieniu leku
- Ototoksyczność (bardzo rzadko) - może być nieodwracalna
- Zaburzenia nerwowo-mięśniowe (rzadko) - blokada nerwowo-mięśniowa, parestezje
- Reakcje nadwrażliwości (bardzo rzadko) - od wysypki do wstrząsu anafilaktycznego
- Zaburzenia elektrolitowe (rzadko) - hipokaliemia, hipokalcemia, hipomagnezemia
Stosowanie gentamycyny wiąże się z ryzykiem poważnych działań niepożądanych, szczególnie dotyczących nerek i narządu słuchu. Konieczne jest ścisłe monitorowanie pacjenta i szybka reakcja na pierwsze objawy toksyczności.
Przedawkowanie
W przypadku przedawkowania gentamycyny:
- Należy natychmiast przerwać podawanie leku
- Nie ma specyficznego antidotum
- Gentamycynę można usunąć z krwi podczas hemodializy
- W przypadku blokady nerwowo-mięśniowej wskazane jest podanie chlorku wapnia i zastosowanie oddychania wspomaganego
Przedawkowanie gentamycyny może prowadzić do poważnych powikłań. Kluczowe jest szybkie rozpoznanie i wdrożenie leczenia podtrzymującego, w tym hemodializy w ciężkich przypadkach.
Właściwości farmakologiczne
Gentamycyna jest antybiotykiem aminoglikozydowym o szerokim spektrum działania przeciwbakteryjnego. Jej mechanizm działania polega na hamowaniu syntezy białek bakteryjnych. Wykazuje działanie bakteriobójcze zależne od stężenia.
Aktywność przeciwbakteryjna siarczanu gentamycyny: 1 mg jest równoważny 628 j.m. lub 1 j.m. jest równoważna 0,00159 mg siarczanu gentamycyny.
Gentamycyna jest skutecznym antybiotykiem o szerokim spektrum działania, szczególnie przydatnym w leczeniu ciężkich zakażeń wywołanych przez bakterie Gram-ujemne. Jej stosowanie wymaga jednak ostrożności ze względu na wąski indeks terapeutyczny.