Gastrografin
Meglumine amidotrizoate + Natrii amidotrizoate
Gastrografin - środek diagnostyczny w radiologii przewodu pokarmowego
Gastrografin jest środkiem diagnostycznym stosowanym w radiologicznym badaniu przewodu pokarmowego. Może być podawany doustnie lub doodbytniczo, szczególnie gdy użycie siarczanu baru jest nieskuteczne, niekorzystne lub przeciwwskazane.
Wskazania do stosowania
Główne wskazania do zastosowania Gastrografinu obejmują:
- Podejrzenie perforacji lub nieszczelności zespolenia w obrębie przewodu pokarmowego
- Stan po resekcji żołądka lub jelit
- Podejrzenie zwężenia lub niedrożności jelita cienkiego
- Obrazowanie ciał obcych lub guzów przed endoskopią
- Obrazowanie przetok w obrębie przewodu pokarmowego
- Tomografia komputerowa jamy brzusznej (dla lepszego uwidocznienia jelit)
Gastrografin może być stosowany samodzielnie lub w skojarzeniu z siarczanem baru, co zwiększa skuteczność diagnostyczną badania. Nie jest zalecany do oceny zmian chorobowych błony śluzowej przewodu pokarmowego.
Gastrografin jest wszechstronnym środkiem kontrastowym, szczególnie przydatnym w diagnostyce stanów ostrych i powikłań w obrębie przewodu pokarmowego, gdzie użycie siarczanu baru może być przeciwwskazane.
Dawkowanie
Dawkowanie Gastrografinu zależy od rodzaju badania, wieku pacjenta oraz drogi podania:
Podanie doustne:
Grupa wiekowa | Dawka |
---|---|
Dorośli i dzieci >10 lat | 60-100 ml |
Dzieci <10 lat | 15-30 ml (rozcieńczone 2x wodą) |
Noworodki i niemowlęta | 15-30 ml (rozcieńczone 3x wodą) |
Dawkowanie przy podaniu doustnym Gastrografinu dla różnych grup wiekowych
Podanie doodbytnicze:
Grupa wiekowa | Dawka |
---|---|
Dorośli | Do 500 ml (rozcieńczone 3-4x wodą) |
Dzieci >5 lat | Do 500 ml (rozcieńczone 4-5x wodą) |
Dzieci <5 lat | Do 500 ml (rozcieńczone 5x wodą) |
Dawkowanie przy podaniu doodbytniczym Gastrografinu dla różnych grup wiekowych
Dawkowanie Gastrografinu wymaga dostosowania do wieku pacjenta i rodzaju badania. U dzieci i osób starszych zaleca się stosowanie mniejszych dawek i większych rozcieńczeń preparatu.
Przeciwwskazania i środki ostrożności
Główne przeciwwskazania do stosowania Gastrografinu:
- Stosowanie nierozcieńczonego preparatu u pacjentów o zmniejszonej objętości osocza (noworodki, niemowlęta, pacjenci odwodnieni)
- Duże ryzyko aspiracji środka kontrastowego do dróg oddechowych
- Podejrzenie przetoki tchawiczo-przełykowej
Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów:
- Z nadwrażliwością na jod lub środki kontrastowe
- Z astmą oskrzelową
- Z zaburzeniami czynności tarczycy
- Z chorobami sercowo-naczyniowymi
Stosowanie Gastrografinu wymaga starannej oceny stosunku korzyści do ryzyka, szczególnie u pacjentów z grupy podwyższonego ryzyka powikłań. Kluczowe jest odpowiednie nawodnienie pacjenta przed i po badaniu.
Warto zapamiętać
- Gastrografin jest środkiem kontrastowym zawierającym jod, stosowanym w diagnostyce radiologicznej przewodu pokarmowego.
- Preparat może być podawany doustnie lub doodbytniczo, a jego dawkowanie zależy od wieku pacjenta i rodzaju badania.
Interakcje i działania niepożądane
Gastrografin może wchodzić w interakcje z:
- Beta-adrenolitykami - mogą nasilać reakcje nadwrażliwości
- Interleukina-2 - zwiększa ryzyko opóźnionych reakcji
- Radioizotopami stosowanymi w diagnostyce tarczycy - może zaburzać ich wchłanianie
Najczęstsze działania niepożądane to:
- Nudności i wymioty
- Biegunka
- Reakcje nadwrażliwości (od łagodnych do ciężkich)
- Zaburzenia równowagi wodno-elektrolitowej
W rzadkich przypadkach mogą wystąpić poważne powikłania, takie jak perforacja ściany jelita czy wstrząs anafilaktyczny.
Mimo że Gastrografin jest generalnie bezpiecznym środkiem diagnostycznym, jego stosowanie wymaga monitorowania pacjenta pod kątem potencjalnych działań niepożądanych, szczególnie u osób z grupy zwiększonego ryzyka.
Stosowanie w ciąży i podczas karmienia piersią
Brak jednoznacznych danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania Gastrografinu w ciąży. Należy starannie rozważyć korzyści i ryzyko związane z badaniem radiologicznym u kobiet ciężarnych. W przypadku karmienia piersią, ze względu na niewielkie wchłanianie jelitowe, stosowanie Gastrografinu jest prawdopodobnie bezpieczne.
Decyzja o zastosowaniu Gastrografinu u kobiet w ciąży powinna być podejmowana indywidualnie, z uwzględnieniem potencjalnych korzyści i ryzyka. Karmienie piersią prawdopodobnie nie stanowi przeciwwskazania do jego użycia.
Mechanizm działania i skład
Gastrografin zawiera sole kwasu amidotryzoesowego, które dzięki obecności stabilnie związanych atomów jodu pochłaniają promieniowanie rentgenowskie, zapewniając kontrast w badaniu radiologicznym. W 100 ml roztworu znajduje się 10 g sodu amidotryzoinianu oraz 66 g megluminy amidotryzoinianu.
Gastrografin działa jako środek cieniujący dzięki zawartości jodu, umożliwiając uwidocznienie struktur przewodu pokarmowego w badaniach radiologicznych.