Fostimon
Urofollitropin
Fostimon - charakterystyka produktu leczniczego dla lekarzy
Wskazania do
Fostimon jest wskazany w następujących przypadkach:
- Brak owulacji (w tym zespół policystycznych jajników, PCOS) u kobiet, które nie odpowiedziały na leczenie cytrynianem klomifenu
- Stymulacja wielopęcherzykowa u pacjentek poddawanych technikom wspomaganego rozrodu (ART), takim jak:
- Zapłodnienie pozaustrojowe (IVF)
- Transfer gamety do jajowodu (GIFT)
- Transfer zygoty do jajowodu (ZIFT)
Leczenie Fostimonem powinno być prowadzone pod nadzorem lekarza doświadczonego w leczeniu niepłodności. Ze względu na dużą różnorodność reakcji jajników na egzogenne gonadotropiny, niemożliwe jest ustalenie uniwersalnego schematu dawkowania. Dawkowanie należy ustalać indywidualnie w zależności od reakcji jajników, co wymaga regularnego monitorowania za pomocą badań USG oraz oznaczania stężenia estradiolu.
Dawkowanie i sposób podawania
Brak owulacji (w tym PCOS):
Celem leczenia jest doprowadzenie do rozwoju pojedynczego, dojrzałego pęcherzyka Graafa, z którego po podaniu gonadotropiny kosmówkowej (hCG) zostanie uwolniona komórka jajowa.
Etap leczenia | Dawkowanie | Uwagi |
---|---|---|
Dawka początkowa | 75-150 j.m. FSH/dobę | Rozpoczęcie w ciągu pierwszych 7 dni cyklu |
Dostosowanie dawki | Zwiększenie o 37,5-75 j.m. | Co 7-14 dni, w zależności od reakcji |
Kontynuacja leczenia | Utrzymanie ustalonej dawki | Do osiągnięcia pęcherzyka o wielkości 17-19 mm |
Indukcja owulacji | 5000-10000 j.m. hCG | 24-48h po ostatniej dawce Fostimonu |
Dawkowanie Fostimonu w leczeniu braku owulacji należy dostosowywać indywidualnie, monitorując reakcję pacjentki za pomocą USG i oznaczania stężenia estradiolu. Maksymalna dawka dobowa FSH zazwyczaj nie przekracza 225 j.m.
W przypadku nadmiernej reakcji jajników (zbyt duża liczba pęcherzyków lub gwałtowny wzrost stężenia estradiolu) należy zmniejszyć dawkę lub przerwać leczenie. Jeśli po 4 tygodniach nie uzyskano odpowiedniej reakcji, należy przerwać cykl i rozpocząć kolejny od wyższej dawki początkowej.
Stymulacja wielopęcherzykowa w ramach ART:
Stosuje się dwa główne protokoły stymulacji:
- Z zastosowaniem agonisty GnRH:
- Rozpoczęcie podawania Fostimonu około 2 tygodnie po rozpoczęciu leczenia agonistą GnRH
- Dawka początkowa: 150-225 j.m. FSH/dobę przez 7 dni
- Następnie dostosowanie dawki w zależności od reakcji pacjentki
- Bez stosowania agonisty GnRH:
- Rozpoczęcie podawania Fostimonu w 2-3 dniu cyklu
- Dawka początkowa: 150-225 j.m. FSH/dobę
- Kontynuacja leczenia do uzyskania odpowiedniego rozwoju pęcherzyków
- Maksymalna dawka zazwyczaj nie przekracza 450 j.m./dobę
W obu protokołach, po uzyskaniu optymalnej odpowiedzi na leczenie, należy podać 5000-10000 j.m. hCG w celu wywołania ostatecznego dojrzewania pęcherzyków. Pobranie komórek jajowych następuje 34-35 godzin później.
Fostimon należy podawać domięśniowo lub podskórnie. Proszek należy rozpuścić bezpośrednio przed wstrzyknięciem za pomocą dołączonego rozpuszczalnika. Wstrzyknięcia powinny być wykonywane powoli, zmieniając miejsca podania w celu uniknięcia lipoatrofii.
Warto zapamiętać
- Fostimon wymaga indywidualnego dostosowania dawki w oparciu o monitorowanie USG i stężenia estradiolu
- Maksymalna dawka dobowa FSH zazwyczaj nie przekracza 225 j.m. w leczeniu braku owulacji i 450 j.m. w stymulacji do ART
Przeciwwskazania
Stosowanie Fostimonu jest przeciwwskazane w następujących przypadkach:
- Nadwrażliwość na FSH lub którąkolwiek substancję pomocniczą
- Powiększenie jajników lub torbiele jajników niezwiązane z PCOS
- Krwawienie z dróg rodnych o nieznanej przyczynie
- Nowotwory jajników, macicy lub piersi
- Nowotwory podwzgórza lub przysadki mózgowej
- Pierwotna niewydolność jajników
- Wady rozwojowe narządów płciowych uniemożliwiające prawidłowy przebieg ciąży
- Guzy macicy uniemożliwiające prawidłowy przebieg ciąży
Przeciwwskazania do stosowania Fostimonu obejmują szereg stanów, które mogą uniemożliwić skuteczne leczenie lub stanowić zagrożenie dla zdrowia pacjentki. Szczególną uwagę należy zwrócić na wykluczenie nowotworów układu rozrodczego oraz patologii uniemożliwiających prawidłowy przebieg ciąży.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Przed rozpoczęciem leczenia Fostimonem należy:
- Dokładnie zdiagnozować przyczyny niepłodności pary
- Wykluczyć przeciwwskazania do ciąży
- Przeprowadzić diagnostykę w kierunku:
- Niedoczynności tarczycy
- Niewydolności kory nadnerczy
- Hiperprolaktynemii
- Nowotworów przysadki lub podwzgórza
Podczas leczenia Fostimonem należy zwrócić szczególną uwagę na:
- Ryzyko ciąży mnogiej - szczególnie w przypadku ART
- Możliwość wystąpienia zespołu hiperstymulacji jajników (OHSS)
- Zwiększone ryzyko poronienia i ciąży pozamacicznej
- Potencjalne ryzyko nowotworów jajników i układu rozrodczego u kobiet poddawanych wielokrotnie leczeniu przeciw bezpłodności
- Zwiększone ryzyko zakrzepów z zatorami u kobiet z czynnikami ryzyka
Konieczne jest regularne monitorowanie reakcji jajników na leczenie za pomocą badań USG i oznaczania stężenia estradiolu. W przypadku nadmiernej reakcji należy rozważyć zmniejszenie dawki lub przerwanie leczenia.
Interakcje z innymi produktami leczniczymi
Nie przeprowadzono formalnych badań interakcji Fostimonu z innymi lekami. Należy jednak zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu cytrynianu klomifenu, gdyż może to prowadzić do zwiększonej stymulacji jajników.
Ciąża i laktacja
Fostimon nie jest zalecany w okresie ciąży i laktacji. Dotychczasowe dane nie wskazują na zwiększone ryzyko działań teratogennych, jednak brak jest wystarczających danych epidemiologicznych. W okresie laktacji wydzielanie prolaktyny może osłabiać odpowiedź na stymulację jajników.
Działania niepożądane
Najczęściej zgłaszane działania niepożądane Fostimonu to:
- Zespół hiperstymulacji jajników (OHSS)
- Ból głowy
- Zaparcia i wzdęcia
- Ból w miejscu podania
Rzadziej obserwowano: - Zaburzenia endokrynologiczne (np. nadczynność tarczycy) - Zaburzenia psychiczne (zmiany nastroju) - Zaburzenia układu nerwowego (letarg, zawroty głowy) - Zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, bóle brzucha) - Reakcje skórne (rumień, świąd) - Zaburzenia układu moczowo-płciowego (zapalenie pęcherza, przerost piersi)
W rzadkich przypadkach raportowano zakrzepy tętnicze z zatorami. Należy również pamiętać o zwiększonym ryzyku ciąży pozamacicznej i ciąży mnogiej.
Przedawkowanie
Brak danych o ostrym zatruciu FSH u ludzi. Zbyt duże dawki mogą prowadzić do hiperstymulacji jajników. W przypadku wystąpienia OHSS należy przerwać leczenie i wdrożyć odpowiednie postępowanie objawowe.
Właściwości farmakologiczne
Substancją czynną Fostimonu jest wysoko oczyszczony ludzki hormon folikulotropowy (FSH), uzyskany z ludzkiej Menopauzalnej Gonadotropiny (HMG). Główne działanie FSH polega na stymulacji rozwoju i dojrzewania pęcherzyków Graafa w jajnikach.
Skład
Jedna fiolka Fostimonu zawiera 75 j.m. urofolitropiny (ludzkiego hormonu folikulotropowego, FSH). Po rozpuszczeniu, 1 ml roztworu do wstrzykiwań zawiera 75 j.m. urofolitropiny.
Fostimon jest skutecznym i bezpiecznym preparatem do leczenia niepłodności, jednak wymaga ścisłego monitorowania i indywidualnego dostosowania dawki. Kluczowe znaczenie ma doświadczenie lekarza prowadzącego oraz regularna ocena reakcji pacjentki na leczenie.
Brak owulacji u pacjentek w wieku poniżej 40 roku życia, u których nie uzyskano odpowiedzi po zastosowaniu cytrynianu klomifenu, rokujących uzyskanie prawidłowej odpowiedzi na stymulację jajeczkowania (hormon folikulotropowy - FSH poniżej 15 mlU/ml w 2-3 dniu cyklu lub hormon antymüllerowski - AMH powyżej 0,7 ng/ml (wg II standardu) – refundacja do 3 cykli
Pacjenci zakwalifikowani do programu polityki zdrowotnej: leczenie niepłodności obejmujące procedury medycznie wspomaganej prokreacji, w tym zapłodnienie pozaustrojowe prowadzone w ośrodku medycznie wspomaganej prokreacji, na lata 2024-2028