Folacid
Folic acid
Folacid - charakterystyka produktu leczniczego dla lekarzy
Wskazania do stosowania
Folacid jest wskazany w następujących przypadkach:
Dawka 5 mg:
- Profilaktyka i leczenie stanów powodowanych niedoborem kwasu foliowego, w szczególności niedokrwistości megaloblastycznej
- Planowana ciąża u kobiet, które urodziły dziecko z wadą genetyczną cewy nerwowej
Dawka 15 mg:
- Leczenie niedokrwistości megaloblastycznej
Dawkowanie i sposób podawania
Wskazanie | Dawkowanie | Czas stosowania |
---|---|---|
Niedokrwistość megaloblastyczna (dorośli) | 5 mg/dobę | 4 miesiące |
Zaburzenia wchłaniania | do 15 mg/dobę | Według zaleceń lekarza |
Profilaktyka wad cewy nerwowej | 5 mg/dobę | Co najmniej 3 miesiące przed planowaną ciążą |
Niedokrwistość megaloblastyczna (dawka 15 mg) | 1 tabletka (15 mg)/dobę | 4 miesiące |
Uwaga: Brak dostępnych danych dotyczących dawkowania u dzieci i młodzieży.
Jeżeli lekarz nie zaleci innego schematu dawkowania, kwas foliowy jest zwykle stosowany w dawce 5-15 mg/dobę.
Przeciwwskazania
Stosowanie Folacidu jest przeciwwskazane w następujących przypadkach:
- Nadwrażliwość na substancję czynną (kwas foliowy) lub na którąkolwiek substancję pomocniczą
- Rzadko występująca dziedziczna nietolerancja galaktozy
- Niedobór laktazy (typu Lappa)
- Zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Należy zachować szczególną ostrożność podczas stosowania Folacidu u pacjentów:
- Z padaczką
- Z uszkodzeniem tkanki mózgowej lub rdzenia kręgowego
Uwaga: W leczeniu niedostatecznie zdiagnozowanej niedokrwistości megaloblastycznej kwas foliowy nie powinien być podawany sam lub z niewystarczającą ilością witaminy B12. Może on powodować poprawę hematologiczną i maskować prawdziwą przyczynę choroby, lecz nie zapobiega zmianom degeneracyjnym dróg nerwowych rdzenia kręgowego wywołanym niedoborem witaminy B12, a może je nawet nasilić.
Folacid nie ma wpływu lub wywiera nieistotny wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.
Warto zapamiętać
- Folacid w dawce 5 mg jest wskazany w profilaktyce wad cewy nerwowej u kobiet planujących ciążę.
- Kwas foliowy nie powinien być stosowany samodzielnie w leczeniu niedokrwistości megaloblastycznej bez odpowiedniej suplementacji witaminy B12.
Interakcje z innymi produktami leczniczymi
Folacid może wchodzić w interakcje z następującymi lekami:
- Fenobarbital (duże dawki mogą neutralizować działanie kwasu foliowego)
- Hydantoina i karbamazepina (kwas foliowy zmniejsza ich działanie)
- Leki przeciwgruźlicze, etanol, doustne preparaty zawierające estrogeny, sulfasalazyna (mogą prowadzić do niedoborów kwasu foliowego)
- Trimetoprym, pirymetamina, metotreksat (foliany działają antagonistycznie, należy stosować leukowerynę)
- Leki przeciwpadaczkowe (konieczne monitorowanie stężenia ze względu na zmianę prędkości metabolizmu i możliwość nasilenia objawów padaczki)
- Leki zobojętniające kwas żołądkowy zawierające związki glinu lub magnezu (mogą zmniejszać wchłanianie kwasu foliowego, należy zachować 2-godzinną przerwę w podawaniu)
Ze względu na liczne interakcje, stosowanie Folacidu wymaga szczególnej uwagi przy jednoczesnym przyjmowaniu innych leków, zwłaszcza przeciwpadaczkowych i przeciwnowotworowych.
Stosowanie w ciąży i podczas karmienia piersią
Folacid może być bezpiecznie stosowany zarówno w ciąży, jak i w okresie karmienia piersią. Kwas foliowy przenika do mleka kobiecego, co nie stanowi przeciwwskazania do jego stosowania podczas laktacji.
Suplementacja kwasem foliowym jest szczególnie zalecana u kobiet w ciąży i planujących ciążę, ze względu na jego kluczową rolę w profilaktyce wad wrodzonych płodu.
Działania niepożądane
Kwas foliowy jest na ogół dobrze tolerowany. Mogą jednak wystąpić następujące reakcje alergiczne:
- Wysypka skórna
- Zaczerwienienie skóry
- Skurcz oskrzeli
- Gorączka
Przedawkowanie
W przypadku przedawkowania Folacidu mogą wystąpić:
- Działania niepożądane
- Objawy złego samopoczucia
- Zaburzenia żołądkowo-jelitowe
- Nudności
- Wymioty
- Zaburzenia snu
- Depresja
- Pobudzenie
Mechanizm działania
Kwas foliowy (pteroiloglutaminowy) jest witaminą z grupy B, niezbędną do prawidłowego funkcjonowania i rozwoju organizmu. W organizmie jest przekształcany na drodze redukcji w postać czynną – kwas tetrahydrofoliowy, który jako koenzym uczestniczy w wielu reakcjach enzymatycznych, w tym:
- Syntezie związków pirymidynowych i purynowych
- Syntezie kwasu deoksyrybonukleinowego (DNA)
- Przemianach aminokwasów (glicyny, metioniny, histydyny) i mrówczanów
Kwas foliowy odgrywa kluczową rolę w tkankach, w których zachodzą liczne podziały komórkowe, takich jak:
- Układ krwiotwórczy
- Nabłonek przewodu pokarmowego
- Tkanki płodu
Ponadto, kwas foliowy jest niezbędny w procesie mielinizacji włókien nerwowych.
Profilaktyka wad wrodzonych: Przyjmowanie kwasu foliowego w dawce 0,4 mg/dobę i wyższych zmniejsza ryzyko występowania u potomstwa wrodzonych wad układu nerwowego, takich jak rozszczep kręgosłupa oraz inne defekty ośrodkowego układu nerwowego powstające w wyniku zaburzenia procesu tworzenia się cewy nerwowej.
Objawy niedoboru: Niedobory kwasu foliowego objawiają się niedokrwistością megaloblastyczną z leukopenią i małopłytkowością.
Zapotrzebowanie: Dobowe zapotrzebowanie osoby dorosłej na kwas foliowy wynosi ok. 0,4 mg. Wzrasta ono dwukrotnie u kobiet w ciąży i w okresie karmienia, a także u osób nadużywających alkoholu.
Kwas foliowy pełni kluczową rolę w procesach podziału komórkowego, syntezie DNA oraz prawidłowym rozwoju układu nerwowego płodu. Jego suplementacja jest szczególnie istotna u kobiet w ciąży oraz osób z grupy ryzyka niedoboru tej witaminy.
Skład
1 tabletka Folacidu zawiera 5 mg lub 15 mg kwasu foliowego jako substancję czynną.