Fluorouracil Accord
Fluorouracil
Fluorouracil Accord - informacje dla lekarza
Wskazania do stosowania
Fluorouracil Accord jest wskazany w leczeniu następujących nowotworów złośliwych:
- Rak jelita grubego z przerzutami
- Leczenie uzupełniające raka okrężnicy i odbytnicy
- Zaawansowany rak żołądka
- Zaawansowany rak dwunastnicy
- Zaawansowany rak przełyku
- Rak piersi zaawansowany lub z przerzutami
- Leczenie uzupełniające pierwotnego, operacyjnego, inwazyjnego raka piersi
- Nieoperacyjny, miejscowo zaawansowany rak płaskonabłonkowy głowy i szyi u pacjentów wcześniej nieleczonych
- Rak płaskonabłonkowy głowy i szyi z przerzutami lub miejscowo nawracający
Fluorouracil wykazuje szerokie spektrum działania przeciwnowotworowego, co czyni go cennym lekiem w terapii wielu typów nowotworów złośliwych układu pokarmowego, piersi oraz regionu głowy i szyi.
Dawkowanie i sposób podawania
Fluorouracil powinien być podawany wyłącznie pod nadzorem wykwalifikowanego lekarza onkologa z dużym doświadczeniem w leczeniu cytotoksycznym. Pacjenci muszą być ściśle i często monitorowani w trakcie terapii. Kluczowe jest indywidualne rozważenie stosunku korzyści do ryzyka przed każdym podaniem leku.
Schematy dawkowania różnią się w zależności od wskazania oraz zastosowania fluorouracylu w monoterapii lub w skojarzeniu z innymi lekami przeciwnowotworowymi. Liczba cykli leczenia powinna zostać określona przez lekarza prowadzącego w oparciu o obowiązujące protokoły leczenia, wytyczne oraz indywidualną odpowiedź i tolerancję pacjenta na leczenie.
Leczenie początkowe należy przeprowadzić w warunkach szpitalnych. Zmniejszenie dawki zaleca się u pacjentów z:
- Ciężkim wyniszczeniem organizmu
- Po ciężkim zabiegu chirurgicznym w ciągu ostatnich 30 dni
- Zmniejszoną czynnością szpiku kostnego
- Zaburzeniami czynności wątroby lub nerek
Pacjenci dorośli oraz w podeszłym wieku powinni być monitorowani przed każdym podaniem leku w kierunku toksyczności hematologicznej, żołądkowo-jelitowej i neurologicznej. W razie potrzeby należy zmodyfikować dawkowanie lub przerwać leczenie.
Wskazanie | Typowe dawkowanie | Uwagi |
---|---|---|
Rak jelita grubego | 200-600 mg/m2 pc. | Często w skojarzeniu z kwasem folinowym, irynotekanem, oksaliplatyną |
Rak piersi | 500-600 mg/m2 pc. | W skojarzeniu z cyklofosfamidem, metotreksatem lub epirubicyną |
Rak żołądka | 200 mg/m2 pc./dobę | Ciągły wlew przez 3 tygodnie, zwykle w schemacie ECF |
Rak przełyku | 200-1000 mg/m2 pc./dobę | Ciągły wlew przez kilka dni, w skojarzeniu z cisplatyną lub epirubicyną |
Rak głowy i szyi | 600-1200 mg/m2 pc./dobę | Ciągły wlew przez kilka dni, w skojarzeniu z cisplatyną lub karboplatyną |
Dawkowanie należy dostosować indywidualnie w zależności od schematu leczenia, stanu pacjenta i tolerancji leczenia.
Fluorouracyl można podawać w szybkim wstrzyknięciu dożylnym (bolus), infuzji lub ciągłym wlewie dożylnym trwającym do kilku dni. Sposób podania zależy od zastosowanego schematu leczenia.
Przeciwwskazania
Stosowanie fluorouracylu jest przeciwwskazane w następujących przypadkach:
- Nadwrażliwość na fluorouracyl
- Ciężkie zahamowanie czynności szpiku kostnego
- Poważne zaburzenia hematologiczne
- Krwotoki
- Ciężkie zapalenie lub owrzodzenie jamy ustnej i przewodu pokarmowego
- Ciężka biegunka
- Ciężkie zaburzenia czynności wątroby lub nerek
- Ciężkie choroby zakaźne
- Znaczne wyniszczenie organizmu
- Stężenie bilirubiny w osoczu >85 μmol/l
Należy unikać stosowania szczepionek zawierających żywe drobnoustroje podczas leczenia fluorouracylem.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Fluorouracyl należy podawać wyłącznie pod ścisłą kontrolą doświadczonego onkologa. Leczenie początkowe powinno być prowadzone w warunkach szpitalnych. Kluczowe aspekty monitorowania i środków ostrożności obejmują:
- Regularne kontrole morfologii krwi - przerwanie leczenia przy liczbie płytek <100 000/mm3 lub leukocytów <3000/mm3
- Monitorowanie objawów zapalenia błon śluzowych, biegunki, krwawień
- Ostrożność u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, wątroby, chorobami serca
- Szczególna ostrożność po radioterapii miednicy i leczeniu środkami alkilującymi
- Stosowanie skutecznej antykoncepcji do 3 miesięcy po zakończeniu leczenia
- Możliwe upośledzenie zdolności prowadzenia pojazdów
Ze względu na wąski indeks terapeutyczny fluorouracylu, konieczne jest staranne dobranie pacjentów i ustalenie dawkowania.
Warto zapamiętać
- Fluorouracyl wymaga ścisłego monitorowania hematologicznego i dostosowywania dawki
- Lek może powodować ciężkie działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego i układu sercowo-naczyniowego
Interakcje
Istotne interakcje fluorouracylu obejmują:
- Nasilenie działań niepożądanych przy jednoczesnym stosowaniu z kwasem folinowym
- Zwiększenie skuteczności i toksyczności w skojarzeniu z innymi cytostatykami
- Nasilenie kardiotoksyczności antracyklin
- Osłabienie działania przy jednoczesnym stosowaniu allopurinolu
- Zwiększenie stężenia fluorouracylu w osoczu przez cymetydynę i metronidazol
- Zwiększenie hepatotoksyczności przez lewamizol
- Nasilenie mielotoksyczności przez tiazydowe leki moczopędne
Należy unikać równoczesnego stosowania szczepionek zawierających żywe drobnoustroje.
Ciąża i laktacja
Fluorouracyl wykazuje działanie teratogenne w badaniach na zwierzętach. Nie zaleca się stosowania w okresie ciąży, szczególnie w I trymestrze. W każdym przypadku należy rozważyć potencjalne korzyści względem ryzyka dla płodu. Brak danych o przenikaniu do mleka ludzkiego - podczas leczenia należy przerwać karmienie piersią.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane fluorouracylu obejmują:
- Zaburzenia hematologiczne: leukopenia, małopłytkowość, agranulocytoza
- Zaburzenia żołądkowo-jelitowe: zapalenie błon śluzowych, biegunka, nudności, wymioty
- Zaburzenia skórne: łysienie, zmiany skórne
- Zaburzenia neurologiczne: zespół móżdżkowy, zaburzenia ruchowe
- Zaburzenia sercowo-naczyniowe: niedokrwienie mięśnia sercowego, zaburzenia rytmu
Rzadziej występują ciężkie powikłania, takie jak niewydolność nerek, martwica wątroby czy zespół erytrodysestezji dłoniowo-podeszwowej.
Przedawkowanie
Objawy ostrego przedawkowania obejmują reakcje psychotyczne, senność i nasiloną toksyczność. W przypadku przewlekłego przedawkowania może wystąpić ciężkie zahamowanie czynności szpiku, owrzodzenia przewodu pokarmowego i krwawienia. Leczenie jest objawowe i podtrzymujące, z naciskiem na monitorowanie parametrów hematologicznych i żołądkowo-jelitowych.
Mechanizm działania
Fluorouracyl jest antymetabolitem z grupy antagonistów pirymidyn. Hamuje syntezę DNA i podziały komórkowe poprzez blokowanie aktywności syntazy tymidylanowej. Aktywność przeciwnowotworową uzyskuje po enzymatycznym przekształceniu do form ufosforylowanych.
Dokładne zrozumienie mechanizmu działania, wskazań, dawkowania oraz profilu bezpieczeństwa fluorouracylu jest kluczowe dla jego optymalnego i bezpiecznego stosowania w onkologii. Ścisłe monitorowanie pacjenta i indywidualizacja terapii pozwalają na maksymalizację efektu przeciwnowotworowego przy minimalizacji działań niepożądanych.