Flumycon®
Fluconazole
Wskazania do stosowania flukonazolu
Flukonazol jest wskazany do stosowania u pacjentów dorosłych w leczeniu następujących zakażeń grzybiczych:
- Kryptokokowe zapalenie opon mózgowych
- Kokcydioidomykoza
- Inwazyjne kandydozy
- Drożdżakowe zakażenia błon śluzowych, w tym:
- Zakażenia jamy ustnej i gardła
- Drożdżakowe zakażenie przełyku
- Występowanie drożdżaków w moczu
- Przewlekłe drożdżakowe zakażenia skóry i błon śluzowych
- Przewlekłe zanikowe drożdżakowe zapalenie jamy ustnej (związane ze stosowaniem protez zębowych), gdy higiena jamy ustnej lub leczenie miejscowe są niewystarczające
- Kandydoza pochwy, ostra lub nawracająca, gdy leczenie miejscowe jest niewystarczające
- Drożdżakowe zapalenie żołędzi, gdy leczenie miejscowe jest niewystarczające
- Grzybice skóry, w tym:
- Grzybica stóp
- Grzybica tułowia
- Grzybica pachwin
- Łupież pstry
- Zakażenia drożdżakowe skóry właściwej
- Grzybica paznokci (onychomikoza), gdy uznaje się, że inne leki są nieodpowiednie
Flukonazol jest również wskazany w zapobieganiu nawrotom następujących zakażeń u pacjentów dorosłych:
- Kryptokokowe zapalenie opon mózgowych u pacjentów z podwyższonym ryzykiem nawrotów
- Drożdżakowe zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, gardła lub przełyku u pacjentów zakażonych HIV, u których jest zwiększone ryzyko nawrotów
- Kandydoza pochwy (4 lub więcej zakażeń w ciągu roku)
- Zakażenia drożdżakowe u pacjentów z przedłużającą się neutropenią (np. u pacjentów z nowotworami krwi, otrzymujących chemioterapię lub po przeszczepieniu krwiotwórczych komórek macierzystych)
U noworodków urodzonych w terminie, niemowląt, dzieci i młodzieży w wieku 0-17 lat flukonazol jest wskazany w:
- Leczeniu drożdżakowego zakażenia błon śluzowych (jamy ustnej, gardła i przełyku)
- Inwazyjnej kandydozie
- Kryptokokowym zapaleniu opon mózgowych
- Zapobieganiu zakażeniom drożdżakami u pacjentów z osłabioną odpornością
Flukonazol można stosować jako leczenie podtrzymujące w celu zapobiegania nawrotom kryptokokowego zapalenia opon mózgowych u dzieci z wysokim ryzykiem nawrotów.
Leczenie można rozpocząć przed otrzymaniem wyników posiewu oraz innych badań laboratoryjnych, jednak po ich otrzymaniu należy odpowiednio dostosować leczenie przeciwinfekcyjne. Należy wziąć pod uwagę oficjalne wytyczne dotyczące właściwego zastosowania leków przeciwgrzybiczych.
Dawkowanie i sposób podawania
Dawkę należy dostosować do rodzaju oraz ciężkości zakażenia grzybiczego. Leczenie zakażeń wymagających wielokrotnego dawkowania należy kontynuować do czasu, gdy objawy kliniczne i wyniki testów laboratoryjnych wykażą, że aktywne zakażenie grzybicze ustąpiło. Zbyt krótki okres leczenia może doprowadzić do nawrotu czynnego zakażenia.
Dorośli
Kryptokokoza:
- Leczenie kryptokokowego zapalenia opon mózgowych:
- Dawka nasycająca: 400 mg w pierwszej dobie
- Następna dawka: 200-400 mg raz na dobę
- Czas leczenia: zazwyczaj co najmniej 6-8 tygodni
- W zakażeniach zagrażających życiu dawkę dobową można zwiększyć do 800 mg
- Leczenie podtrzymujące w zapobieganiu nawrotom kryptokokowego zapalenia opon mózgowych u pacjentów z podwyższonym ryzykiem nawrotów:
- 200 mg raz na dobę
- Czas leczenia: nieograniczony
Kokcydioidomykoza:
- 200-400 mg raz na dobę
- Czas leczenia: 11-24 miesiące lub dłużej, w zależności od pacjenta
- W niektórych zakażeniach, zwłaszcza w zapaleniu opon mózgowych, można rozważyć zastosowanie dawki 800 mg na dobę
Kandydozy inwazyjne:
- Dawka nasycająca: 800 mg w pierwszej dobie
- Następna dawka: 400 mg raz na dobę
- Czas leczenia: zazwyczaj zalecana długość leczenia kandydemii wynosi 2 tygodnie po pierwszym negatywnym wyniku posiewu krwi oraz ustąpieniu objawów przedmiotowych i podmiotowych charakterystycznych dla kandydozy
Leczenie kandydozy błony śluzowej:
- Kandydoza jamy ustnej i gardła:
- Dawka nasycająca: 200-400 mg w pierwszej dobie
- Następna dawka: 100-200 mg raz na dobę
- Czas leczenia: 7-21 dni (do czasu ustąpienia kandydozy jamy ustnej i gardła)
- Można stosować dłużej u pacjentów z ciężkim osłabieniem czynności układu immunologicznego
- Kandydoza przełyku:
- Dawka nasycająca: 200-400 mg w pierwszej dobie
- Następna dawka: 100-200 mg raz na dobę
- Czas leczenia: 14-30 dni (do czasu ustąpienia kandydozy przełyku)
- Można stosować dłużej u pacjentów z ciężkim osłabieniem czynności układu immunologicznego
- Występowanie drożdżaków w moczu:
- 200-400 mg raz na dobę
- Czas leczenia: 7-21 dni
- Można stosować dłużej u pacjentów z ciężkim osłabieniem czynności układu immunologicznego
- Przewlekła kandydoza zanikowa:
- 50 mg raz na dobę
- Czas leczenia: 14 dni
- Przewlekła kandydoza skóry i błon śluzowych:
- 50-100 mg raz na dobę
- Czas leczenia: do 28 dni
- Dłuższe okresy stosowania zależnie od ciężkości zakażenia lub współistniejącego osłabienia czynności układu immunologicznego oraz zakażenia
Zapobieganie nawrotom drożdżakowego zapalenia błony śluzowej u pacjentów zarażonych HIV, u których występuje zwiększone ryzyko nawrotów:
- Kandydoza jamy ustnej i gardła:
- 100-200 mg raz na dobę lub 200 mg 3 razy w tygodniu
- Czas leczenia: nieograniczony u pacjentów z przewlekłym osłabieniem czynności układu immunologicznego
- Kandydoza przełyku:
- 100-200 mg raz na dobę lub 200 mg 3 razy w tygodniu
- Czas leczenia: nieograniczony u pacjentów z przewlekłym osłabieniem czynności układu immunologicznego
Kandydoza narządów płciowych:
- Ostra kandydoza pochwy; Drożdżakowe zapalenie żołędzi:
- 150 mg
- Leczenie: pojedyncza dawka
- Leczenie oraz profilaktyka nawracającej kandydozy pochwy (4 lub więcej epizodów w roku):
- 150 mg co 3 dzień, w sumie 3 dawki (doba 1., 4. i 7.), a następnie dawka podtrzymująca 150 mg raz w tygodniu
- Czas leczenia dawki podtrzymującej: 6 miesięcy
Grzybice skóry:
- Grzybica stóp, grzybica tułowia, grzybica podudzi, kandydozy:
- 150 mg raz w tygodniu lub 50 mg raz na dobę
- Czas leczenia: 2-4 tygodnie; w grzybicy stóp może być konieczne stosowanie do 6 tygodni
- Łupież pstry:
- 300-400 mg raz w tygodniu
- Czas leczenia: 1-3 tygodnie
- Alternatywnie: 50 mg raz na dobę
- Czas leczenia: 2-4 tygodnie
Grzybica paznokci (onychomykoza):
- 150 mg raz w tygodniu
- Czas leczenia: leczenie należy kontynuować aż do zastąpienia zakażonego paznokcia (przez nowy, niezakażony)
- Czas potrzebny do odrostu nowego paznokcia dłoni lub stopy wynosi odpowiednio 3-6 miesięcy lub od 6-12 miesięcy
- Szybkość odrostu może jednak znacznie różnić się u poszczególnych pacjentów, także w zależności od wieku
- Po wyleczeniu długotrwałych przewlekłych zakażeń paznokcie czasami pozostają zniekształcone
Zapobieganie zakażeniom drożdżakowym u pacjentów z przedłużającą się neutropenią:
- 200-400 mg raz na dobę
- Leczenie należy rozpocząć kilka dni przed spodziewanym początkiem neutropenii i kontynuować przez 7 dni po jej ustąpieniu, kiedy liczba neutrofili zwiększy się powyżej 1000 komórek na mm3
Pacjenci w podeszłym wieku
Dawkowanie należy zmodyfikować w zależności od czynności nerek.
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek
Flukonazol jest wydalany głównie z moczem w postaci niezmienionej substancji czynnej. Jeśli stosuje się pojedynczą dawkę, nie jest konieczna zmiana dawkowania. U pacjentów (w tym u dzieci i młodzieży) z zaburzeniami czynności nerek, otrzymujących wielokrotne dawki flukonazolu, na początku należy podać dawkę 50-400 mg, bazując na zalecanej dla danego wskazania dawce dobowej. Po podaniu tej dawki nasycającej, dawkę dobową (zgodnie ze wskazaniem) należy ustalić na podstawie poniższego zapisu:
Klirens kreatyniny | Procent zalecanej dawki |
---|---|
>50 ml/min | 100% |
<50 ml/min (bez hemodializ) | 50% |
Hemodializy | 100% po każdej hemodializie |
Pacjentom hemodializowanym należy po każdej hemodializie podawać 100% zalecanej dawki; w dniach, w których nie wykonuje się dializy, należy podawać dawkę zmniejszoną odpowiednio do klirensu kreatyniny.
Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby
Dane dotyczące stosowania u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby są ograniczone, dlatego flukonazol należy stosować ostrożnie u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby.
Dzieci i młodzież
U dzieci i młodzieży nie należy przekraczać maksymalnej dawki dobowej wynoszącej 400 mg. Podobnie jak w zakażeniach u pacjentów dorosłych, długość leczenia zależy od klinicznej oraz mikologicznej odpowiedzi pacjenta. Flukonazol podaje się w pojedynczych dobowych dawkach.
Dawkowanie u dzieci z zaburzeniami czynności nerek - patrz "Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek". Nie przebadano farmakokinetyki flukonazolu u dzieci i młodzieży z niewydolnością nerek.
Niemowlęta, małe dzieci oraz dzieci (w wieku od 28 dni do 11 lat):
- Kandydoza błon śluzowych:
- Dawka początkowa: 6 mg/kg mc.
- Następna dawka: 3 mg/kg mc. raz na dobę
- Dawkę początkową można stosować w pierwszym dniu leczenia w celu szybszego osiągnięcia stanu równowagi
- Kandydoza inwazyjna; Kryptokokowe zapalenie opon mózgowych:
- Dawka: 6-12 mg/kg mc. raz na dobę
- W zależności od ciężkości schorzenia
- Leczenie podtrzymujące w celu zapobiegania nawrotom kryptokokowego zapalenia opon mózgowych u dzieci z dużym ryzykiem nawrotu choroby:
- Dawka: 6 mg/kg mc. raz na dobę
- W zależności od ciężkości schorzenia
- Zapobieganie zakażeniom drożdżakami u pacjentów z osłabioną odpornością:
- Dawka: 3-12 mg/kg mc. raz na dobę
- W zależności od stopnia oraz czasu trwania neutropenii
Młodzież (w wieku 12-17 lat):
W zależności od masy ciała oraz dojrzałości, lekarz przepisujący powinien ocenić, które dawkowanie (dla dorosłych czy dla dzieci) jest najbardziej odpowiednie. Dane kliniczne wskazują, że klirens flukonazolu u dzieci jest większy niż u dorosłych. Dawki 100 mg, 200 mg i 400 mg u dorosłych odpowiadają dawkom 3 mg/kg mc., 6 mg/kg mc. i 12 mg/kg mc. u dzieci, co umożliwia uzyskanie porównywalnego wpływu na organizm.
Nie określono profilu bezpieczeństwa stosowania ani skuteczności flukonazolu w leczeniu kandydozy narządów płciowych u dzieci i młodzieży. Jeżeli konieczne jest leczenie kandydozy narządów płciowych u młodzieży (w wieku 12-17 lat), należy zastosować takie samo dawkowanie jak u dorosłych.
Noworodki urodzone w terminie (w wieku 0-27 dni):
Noworodki wolniej wydalają flukonazol. Istnieją nieliczne dane farmakokinetyczne potwierdzające dawkowanie u noworodków urodzonych w terminie.
- Noworodki urodzone w terminie (0-14 dni):
- Taką samą dawkę w mg/kg mc. jak u niemowląt i dzieci należy podawać co 72 godziny
- Nie należy przekraczać maksymalnej dawki 12 mg/kg mc. podawanej co 72 godziny
- Noworodki urodzone w terminie (15-27 dni):
- Taką samą dawkę w mg/kg mc., jak u niemowląt i dzieci należy podawać co 48 godzin
- Nie należy przekraczać maksymalnej dawki 12 mg/kg mc. podawanej co 48 godzin
Sposób podawania
Flukonazol można podawać w postaci doustnej lub dożylnej; droga podania zależy od stanu klinicznego pacjenta. W przypadku zmiany drogi podania z dożylnej na doustną i odwrotnie, nie jest konieczna zmiana dawkowania.
Lekarz powinien przepisać postać farmaceutyczną i moc dostosowaną do wieku i masy ciała pacjenta oraz dawki. Lek w postaci kapsułek nie jest dostosowany dla niemowląt i małych dzieci. Dostępne są produkty lecznicze zawierające flukonazol w postaci płynu doustnego, które są bardziej odpowiednie do stosowania w tej populacji pacjentów.
Kapsułki należy połykać w całości, niezależnie od przyjmowanych posiłków.
Warto zapamiętać
- Flukonazol jest skuteczny w leczeniu wielu rodzajów zakażeń grzybiczych, zarówno powierzchownych jak i układowych.
- Dawkowanie flukonazolu należy dostosować indywidualnie w zależności od rodzaju i ciężkości zakażenia oraz stanu pacjenta.
Przeciwwskazania
Stosowanie flukonazolu jest przeciwwskazane w następujących przypadkach:
- Nadwrażliwość na substancję czynną, pokrewne substancje azolowe lub na którąkolwiek substancję pomocniczą
- Jednoczesne stosowanie terfenadyny u pacjentów otrzymujących flukonazol w dawkach wielokrotnych, wynoszących 400 mg na dobę lub więcej
- Jednoczesne stosowanie innych produktów leczniczych, które wydłużają odstęp QT i są metabolizowane przez cytochrom P450 (CYP) 3A4, takich jak:
- Cyzapryd
- Astemizol
- Pimozyd
- Chinidyna
- Erytromycyna
Przeciwwskazania te wynikają z potencjalnych interakcji lekowych oraz ryzyka wystąpienia poważnych działań niepożądanych, w tym zaburzeń rytmu serca.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Podczas stosowania flukonazolu należy zachować szczególną ostrożność w następujących sytuacjach:
- U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek - konieczne może być dostosowanie dawki
- U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby - istnieje ryzyko hepatotoksyczności
- U pacjentów z czynnikami ryzyka zaburzeń rytmu serca, w tym wydłużeniem odstępu QT
- U pacjentów przyjmujących jednocześnie leki metabolizowane przez CYP2C9, CYP2C19 i CYP3A4
- U pacjentów z ryzykiem wystąpienia ciężkich reakcji skórnych
- U pacjentów z nietolerancją galaktozy, całkowitym niedoborem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy
Należy monitorować pacjentów pod kątem wystąpienia działań niepożądanych, szczególnie hepatotoksyczności i reakcji skórnych. W razie wystąpienia objawów toksyczności wątrobowej lub ciężkich reakcji skórnych, należy przerwać leczenie flukonazolem.
Flukonazol może wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn ze względu na możliwość wystąpienia zawrotów głowy lub drgawek.
Interakcje z innymi produktami leczniczymi
Flukonazol wchodzi w liczne interakcje z innymi lekami, głównie ze względu na jego wpływ na enzymy cytochromu P450. Najważniejsze interakcje obejmują:
- Zwiększenie stężenia i działania leków metabolizowanych przez CYP2C9, CYP2C19 i CYP3A4
- Zwiększenie ryzyka wydłużenia odstępu QT przy jednoczesnym stosowaniu z lekami wpływającymi na repolaryzację serca
- Zwiększenie stężenia i działania leków przeciwzakrzepowych, benzodiazepiny, statyn, niektórych leków przeciwpadaczkowych i przeciwdepresyjnych
- Zmniejszenie skuteczności doustnych środków antykoncepcyjnych
Przed rozpoczęciem leczenia flukonazolem należy dokładnie przeanalizować wszystkie przyjmowane przez pacjenta leki i w razie potrzeby dostosować ich dawkowanie lub rozważyć alternatywne leczenie.
Wpływ na ciążę i laktację
Stosowanie flukonazolu w ciąży wiąże się z potencjalnym ryzykiem dla płodu. Badania obserwacyjne wskazują na zwiększone ryzyko poronienia samoistnego oraz wad rozwojowych, szczególnie przy stosowaniu dużych dawek w pierwszym trymestrze ciąży. Flukonazolu nie należy stosować w okresie ciąży, chyba że jest to bezwzględnie konieczne.
Flukonazol przenika do mleka ludzkiego. Karmienie piersią można kontynuować po podaniu pojedynczej dawki 150 mg, ale nie zaleca się go przy stosowaniu wielokrotnych dawek lub dużych dawek flukonazolu.
Działania niepożądane
Najczęściej zgłaszane działania niepożądane flukonazolu to:
- Ból głowy
- Ból brzucha
- Biegunka
- Nudności
- Wymioty
- Zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych
- Wysypka
Rzadziej mogą wystąpić poważniejsze działania niepożądane, takie jak:
- Zaburzenia czynności wątroby
- Ciężkie reakcje skórne (np. zespół Stevensa-Johnsona)
- Zaburzenia rytmu serca
- Reakcje anafilaktyczne
W przypadku wystąpienia jakichkolwiek niepokojących objawów należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem.
Przedawkowanie
W przypadku przedawkowania flukonazolu może wystąpić:
- Omamy
- Zachowania paranoidalne
Leczenie przedawkowania polega na:
- Leczeniu objawowym i podtrzymującym
- Płukaniu żołądka, jeśli konieczne
- Wymuszonej diurezie w celu zwiększenia eliminacji leku
Hemodializa może być skuteczna w usuwaniu flukonazolu z organizmu.
Mechanizm działania
Flukonazol działa przeciwgrzybiczo poprzez:
- Hamowanie zależnej od cytochromu P-450 demetylacji 14 α-lanosterolu
- Zaburzenie biosyntezy ergosterolu w błonie komórkowej grzybów
- Selektywne działanie na enzymy grzybów, z mniejszym wpływem na enzymy ssaków
Flukonazol wykazuje działanie przeciwko wielu gatunkom grzybów, w tym Candida spp., Cryptococcus neoformans i niektórym grzybom dimorficznym.
Właściwości farmakokinetyczne
Flukonazol charakteryzuje się korzystnym profilem farmakokinet
Flumycon®

2) Pacjenci 65+
Przysługuje uprawnionym pacjentom we wskazaniach określonych w decyzji o objęciu refundacją. Jeżeli lek jest refundowany we wszystkich zarejestrowanych wskazaniach, to jest w nich wszystkich bezpłatny dla pacjenta. Jeżeli natomiast lek jest refundowany w określonych wskazaniach, to jest bezpłatny dla seniorów tylko i wyłącznie w tych właśnie wskazaniach.
3) Pacjenci do ukończenia 18 roku życia