Flumycon®
Fluconazole
Wskazania do stosowania flukonazolu
Flukonazol jest wskazany do stosowania u pacjentów dorosłych w leczeniu następujących zakażeń grzybiczych:
- Kryptokokowe zapalenie opon mózgowych
- Kokcydioidomykoza
- Inwazyjne kandydozy
- Drożdżakowe zakażenia błon śluzowych, w tym:
- Zakażenia jamy ustnej i gardła
- Drożdżakowe zakażenie przełyku
- Występowanie drożdżaków w moczu
- Przewlekłe drożdżakowe zakażenia skóry i błon śluzowych
- Przewlekłe zanikowe drożdżakowe zapalenie jamy ustnej (związane ze stosowaniem protez zębowych), gdy higiena jamy ustnej lub leczenie miejscowe są niewystarczające
- Kandydoza pochwy, ostra lub nawracająca, gdy leczenie miejscowe jest niewystarczające
- Drożdżakowe zapalenie żołędzi, gdy leczenie miejscowe jest niewystarczające
- Grzybice skóry, w tym:
- Grzybica stóp
- Grzybica tułowia
- Grzybica pachwin
- Łupież pstry
- Zakażenia drożdżakowe skóry właściwej
- Grzybica paznokci (onychomikoza), gdy uznaje się, że inne leki są nieodpowiednie
Flukonazol jest również wskazany w zapobieganiu nawrotom następujących zakażeń u pacjentów dorosłych:
- Kryptokokowe zapalenie opon mózgowych u pacjentów z podwyższonym ryzykiem nawrotów
- Drożdżakowe zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, gardła lub przełyku u pacjentów zakażonych HIV, u których jest zwiększone ryzyko nawrotów
- Kandydoza pochwy (4 lub więcej zakażeń w ciągu roku)
- Zakażenia drożdżakowe u pacjentów z przedłużającą się neutropenią (np. u pacjentów z nowotworami krwi, otrzymujących chemioterapię lub po przeszczepieniu krwiotwórczych komórek macierzystych)
U noworodków urodzonych w terminie, niemowląt, dzieci i młodzieży w wieku 0-17 lat flukonazol jest wskazany w leczeniu:
- Drożdżakowego zakażenia błon śluzowych (jamy ustnej, gardła i przełyku)
- Inwazyjnej kandydozy
- Kryptokokowego zapalenia opon mózgowych
Flukonazol można również stosować jako leczenie podtrzymujące w celu zapobiegania nawrotom kryptokokowego zapalenia opon mózgowych u dzieci z wysokim ryzykiem nawrotów.
Leczenie można rozpocząć przed otrzymaniem wyników posiewu oraz innych badań laboratoryjnych, jednak po ich otrzymaniu należy odpowiednio dostosować leczenie przeciwinfekcyjne.
Flukonazol ma szerokie zastosowanie w leczeniu różnych zakażeń grzybiczych, zarówno u dorosłych jak i u dzieci. Jest skuteczny w terapii ostrych infekcji, jak również w zapobieganiu nawrotom u pacjentów z grup ryzyka.
Dawkowanie flukonazolu
Dawkę flukonazolu należy dostosować do rodzaju oraz ciężkości zakażenia grzybiczego. Leczenie należy kontynuować do czasu ustąpienia objawów klinicznych i uzyskania negatywnych wyników badań laboratoryjnych. Zbyt krótki okres leczenia może doprowadzić do nawrotu aktywnego zakażenia.
Dawkowanie u dorosłych
Wskazanie | Dawkowanie | Czas leczenia |
---|---|---|
Kryptokokowe zapalenie opon mózgowych | 400 mg w pierwszej dobie, następnie 200-400 mg raz/dobę | Co najmniej 6-8 tygodni |
Kokcydioidomykoza | 200-400 mg raz/dobę | 11-24 miesiące lub dłużej |
Kandydozy inwazyjne | 800 mg w pierwszej dobie, następnie 400 mg raz/dobę | 2 tygodnie po pierwszym negatywnym wyniku posiewu krwi |
Kandydoza jamy ustnej i gardła | 200-400 mg w pierwszej dobie, następnie 100-200 mg raz/dobę | 7-21 dni |
Kandydoza przełyku | 200-400 mg w pierwszej dobie, następnie 100-200 mg raz/dobę | 14-30 dni |
Kandydoza pochwy (ostra) | 150 mg | Pojedyncza dawka |
Grzybica skóry | 150 mg raz/tydzień lub 50 mg raz/dobę | 2-4 tygodnie (do 6 tygodni w grzybicy stóp) |
Grzybica paznokci | 150 mg raz/tydzień | Do zastąpienia zakażonego paznokcia (3-6 miesięcy dla paznokci dłoni, 6-12 miesięcy dla paznokci stóp) |
Dawkowanie należy dostosować u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby.
Dawkowanie u dzieci
U dzieci nie należy przekraczać maksymalnej dawki dobowej wynoszącej 400 mg. Dawkowanie zależy od masy ciała dziecka:
- Kandydoza błon śluzowych: 6 mg/kg mc. w pierwszej dobie, następnie 3 mg/kg mc. raz/dobę
- Kandydoza inwazyjna i kryptokokowe zapalenie opon mózgowych: 6-12 mg/kg mc. raz/dobę
- Profilaktyka zakażeń drożdżakowych: 3-12 mg/kg mc. raz/dobę
Dawkowanie flukonazolu jest zróżnicowane w zależności od rodzaju zakażenia, wieku pacjenta oraz funkcji nerek i wątroby. Kluczowe jest odpowiednio długie stosowanie leku, aby uniknąć nawrotów infekcji.
Przeciwwskazania
Flukonazol jest przeciwwskazany w następujących przypadkach:
- Nadwrażliwość na substancję czynną, pokrewne substancje azolowe lub na którąkolwiek substancję pomocniczą
- Jednoczesne stosowanie terfenadyny u pacjentów otrzymujących flukonazol w dawkach wielokrotnych ≥400 mg/dobę
- Jednoczesne stosowanie innych produktów leczniczych, które wydłużają odstęp QT i są metabolizowane przez cytochrom P450 (CYP) 3A4, takich jak:
- Cyzapryd
- Astemizol
- Pimozyd
- Chinidyna
- Erytromycyna
Główne przeciwwskazania do stosowania flukonazolu obejmują nadwrażliwość na lek oraz interakcje z innymi lekami mogące prowadzić do poważnych zaburzeń rytmu serca.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Podczas stosowania flukonazolu należy zachować szczególną ostrożność w następujących sytuacjach:
- U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek - konieczne dostosowanie dawki
- U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby - ryzyko hepatotoksyczności
- U pacjentów z czynnikami ryzyka zaburzeń rytmu serca - możliwość wydłużenia odstępu QT
- Podczas długotrwałego stosowania - ryzyko rozwoju oporności grzybów
- U pacjentów przyjmujących jednocześnie inne leki metabolizowane przez CYP2C9, CYP2C19 i CYP3A4
Należy monitorować czynność wątroby i przerwać leczenie w przypadku wystąpienia objawów uszkodzenia wątroby. Pacjentów należy poinformować o możliwych objawach hepatotoksyczności.
Stosowanie flukonazolu wymaga ostrożności i monitorowania, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek i wątroby oraz przy jednoczesnym stosowaniu innych leków. Kluczowe jest obserwowanie pacjenta pod kątem potencjalnych działań niepożądanych.
Interakcje z innymi produktami leczniczymi
Flukonazol wchodzi w liczne interakcje z innymi lekami, głównie poprzez wpływ na enzymy cytochromu P450. Najważniejsze interakcje obejmują:
- Zwiększenie stężenia w osoczu: terfenadyna, astemizol, cyzapryd, pimozyd, chinidyna, erytromycyna - ryzyko zaburzeń rytmu serca
- Zwiększenie stężenia w osoczu: midazolam, triazolam - nasilenie i przedłużenie działania benzodiazepin
- Zwiększenie stężenia w osoczu: warfaryna - ryzyko krwawień
- Zwiększenie stężenia w osoczu: fenytoina, karbamazepina - ryzyko toksyczności
- Zwiększenie stężenia w osoczu: cyklosporyna, takrolimus - ryzyko nefrotoksyczności
- Zwiększenie stężenia w osoczu: statyny - ryzyko miopatii i rabdomiolizy
- Zwiększenie stężenia w osoczu: teofilina - ryzyko toksyczności
- Zmniejszenie skuteczności doustnych środków antykoncepcyjnych
Ze względu na liczne i potencjalnie niebezpieczne interakcje, konieczne jest dokładne zebranie wywiadu lekowego przed zastosowaniem flukonazolu oraz monitorowanie pacjenta podczas terapii. W wielu przypadkach konieczne może być dostosowanie dawek jednocześnie stosowanych leków.
Wpływ na ciążę i laktację
Stosowanie flukonazolu w ciąży wiąże się z pewnym ryzykiem:
- Zwiększone ryzyko poronienia samoistnego w I i II trymestrze
- Niewielkie zwiększenie ryzyka wad rozwojowych układu mięśniowo-szkieletowego przy dawkach ≤450 mg
- Zwiększone ryzyko malformacji serca przy stosowaniu w I trymestrze
- Ryzyko wad wrodzonych przy stosowaniu dużych dawek (400-800 mg/dobę) przez dłuższy czas
Flukonazolu nie należy stosować w okresie ciąży, chyba że jest to bezwzględnie konieczne. Duże dawki i długotrwałe stosowanie są przeciwwskazane, z wyjątkiem zakażeń zagrażających życiu.
Flukonazol przenika do mleka ludzkiego. Karmienie piersią można kontynuować po podaniu pojedynczej dawki 150 mg, ale nie jest zalecane przy stosowaniu wielokrotnych dawek lub dużych dawek.
Stosowanie flukonazolu w ciąży i podczas karmienia piersią powinno być ograniczone do sytuacji, gdy korzyści dla matki przewyższają potencjalne ryzyko dla płodu lub dziecka. Konieczne jest indywidualne rozważenie stosunku korzyści do ryzyka.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane flukonazolu to:
- Ból głowy
- Ból brzucha
- Biegunka
- Nudności
- Wymioty
- Zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych
- Wysypka
Rzadsze, ale poważne działania niepożądane obejmują:
- Zaburzenia hematologiczne (agranulocytoza, leukopenia, trombocytopenia)
- Reakcje anafilaktyczne
- Zaburzenia czynności wątroby, w tym niewydolność wątroby
- Ciężkie reakcje skórne (zespół Stevensa-Johnsona, toksyczna nekroliza naskórka)
- Zaburzenia rytmu serca (wydłużenie odstępu QT, torsade de pointes)
Chociaż flukonazol jest generalnie dobrze tolerowany, może powodować szereg działań niepożądanych, od łagodnych do potencjalnie zagrażających życiu. Konieczne jest monitorowanie pacjenta i natychmiastowe reagowanie na pojawiające się objawy niepożądane.
Warto zapamiętać
- Flukonazol jest skuteczny w leczeniu szerokiego spektrum zakażeń grzybiczych, zarówno powierzchownych jak i układowych.
- Stosowanie flukonazolu wiąże się z ryzykiem interakcji lekowych i działań niepożądanych, dlatego wymaga starannego monitorowania pacjenta.
Mechanizm działania
Flukonazol należy do grupy przeciwgrzybiczych triazoli. Jego mechanizm działania polega na:
- Hamowaniu zależnej od cytochromu P-450 demetylacji 14 α-lanosterolu
- Zaburzeniu biosyntezy ergosterolu w błonie komórkowej grzyba
- Nagromadzeniu 14 α-metylosteroli
- Utracie ergosterolu w błonie komórkowej grzybów
Flukonazol wykazuje większą selektywność wobec cytochromów P450 grzybów niż ssaków, co przekłada się na jego profil bezpieczeństwa.
Mechanizm działania flukonazolu zapewnia skuteczne działanie przeciwgrzybicze przy relatywnie niskiej toksyczności dla komórek ludzkich. Jednak ze względu na wpływ na cytochromy P450, istnieje ryzyko interakcji z innymi lekami metabolizowanymi tą drogą.
Właściwości farmakokinetyczne
Flukonazol charakteryzuje się korzystnymi właściwościami farmakokinetycznymi:
- Dobra biodostępność po podaniu doustnym
- Możliwość podawania dożylnego bez konieczności modyfikacji dawki
- Długi okres półtrwania umożliwiający dawkowanie raz na dobę
- Dobra penetracja do tkanek i płynów ustrojowych, w tym do płynu mózgowo-rdzeniowego
- Wydalanie głównie przez nerki w postaci niezmienionej
Właściwości farmakokinetyczne flukonazolu umożliwiają wygodne dawkowanie i zapewniają skuteczność w leczeniu zakażeń grzybiczych różnych narządów. Konieczne jest jednak dostosowanie dawki u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek.
Flumycon®

2) Pacjenci 65+
Przysługuje uprawnionym pacjentom we wskazaniach określonych w decyzji o objęciu refundacją. Jeżeli lek jest refundowany we wszystkich zarejestrowanych wskazaniach, to jest w nich wszystkich bezpłatny dla pacjenta. Jeżeli natomiast lek jest refundowany w określonych wskazaniach, to jest bezpłatny dla seniorów tylko i wyłącznie w tych właśnie wskazaniach.
3) Pacjenci do ukończenia 18 roku życia