Fluconazin
Fluconazole
Fluconazin - informacje dla lekarza
Wskazania do stosowania
Fluconazin jest wskazany w leczeniu następujących zakażeń grzybiczych:
- Kandydoza pochwy
- Kandydoza jamy ustnej i przełyku
- Kandydozy układowe, w tym:
- Kandydemia
- Kandydoza rozsiana
- Kandydoza płuc
- Kandydoza otrzewnej
- Kandydoza dróg moczowych
- Kryptokokowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych
- Grzybice skóry
Fluconazin może być również stosowany profilaktycznie u pacjentów z grup zwiększonego ryzyka kandydozy (np. pacjenci z nowotworami złośliwymi, po przeszczepach narządów, poddawani chemioterapii i/lub radioterapii).
Fluconazin wykazuje szerokie spektrum działania przeciwgrzybiczego, obejmujące zarówno kandydozy powierzchniowe, jak i układowe oraz kryptokokozę. Jest skuteczny w leczeniu i profilaktyce zakażeń grzybiczych u pacjentów z obniżoną odpornością.
Dawkowanie
Dawkowanie Fluconazinu należy dostosować do rodzaju i nasilenia zakażenia grzybiczego oraz stanu pacjenta. Leczenie powinno być kontynuowane do ustąpienia objawów klinicznych i uzyskania negatywnych wyników badań mykologicznych.
Wskazanie | Dawkowanie u dorosłych |
---|---|
Kandydoza pochwy | 150 mg jednorazowo |
Kandydoza jamy ustnej | 50 mg 1x/dobę przez 7-14 dni |
Kandydoza przełyku | 50-100 mg 1x/dobę przez 14-30 dni |
Kandydozy układowe | 400 mg 1. dnia, następnie 200-400 mg 1x/dobę |
Kryptokokowe zapalenie opon m-r | 400 mg 1. dnia, następnie 200-400 mg 1x/dobę przez min. 6-8 tyg. |
Grzybice skóry | 50 mg 1x/dobę przez 2-4 tyg. (do 6 tyg. w grzybicy stóp) |
Dawkowanie u dzieci powyżej 1. roku życia:
- Kandydoza jamy ustnej/przełyku: 6 mg/kg mc. 1. dnia, następnie 3 mg/kg mc. 1x/dobę
- Kandydozy układowe i kryptokokoza: 6-12 mg/kg mc. 1x/dobę
- Profilaktyka kandydozy: 3-12 mg/kg mc. 1x/dobę
Maksymalna dawka dobowa u dzieci wynosi 400 mg.
Dawkowanie Fluconazinu jest zróżnicowane w zależności od wskazania i wieku pacjenta. Kluczowe jest dostosowanie dawki do ciężkości zakażenia oraz monitorowanie skuteczności terapii.
Przeciwwskazania
Fluconazin jest przeciwwskazany w następujących przypadkach:
- Nadwrażliwość na flukonazol lub inne pochodne azolowe
- Jednoczesne stosowanie terfenadyny, pimozydu, astemizolu lub cyzaprydu
Główne przeciwwskazania dotyczą nadwrażliwości na lek oraz interakcji z niektórymi lekami metabolizowanymi przez cytochrom P450.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Podczas stosowania Fluconazinu należy zachować szczególną ostrożność w następujących sytuacjach:
- Zaburzenia czynności wątroby - konieczne regularne monitorowanie parametrów wątrobowych
- Reakcje skórne - ryzyko wystąpienia ciężkich reakcji, w tym zespołu Stevensa-Johnsona
- Wydłużenie odcinka QT - ryzyko zaburzeń rytmu serca, zwłaszcza u pacjentów z czynnikami ryzyka
- Niewydolność nerek - konieczna modyfikacja dawkowania
Stosowanie Fluconazinu wymaga monitorowania pacjenta pod kątem potencjalnych działań niepożądanych, zwłaszcza dotyczących wątroby, skóry i układu sercowo-naczyniowego. U pacjentów z niewydolnością nerek konieczne jest dostosowanie dawki.
Interakcje lekowe
Fluconazin wchodzi w istotne interakcje z wieloma lekami, m.in.:
- Ryfampicyna - zmniejsza stężenie flukonazolu
- Warfaryna - zwiększa ryzyko krwawień
- Benzodiazepiny - zwiększa ich stężenie i działanie
- Pochodne sulfonylomocznika - zwiększa ryzyko hipoglikemii
- Fenytoina, cyklosporyna, takrolimus - zwiększa ich stężenie
- Zydowudyna - zwiększa jej stężenie
- Terfenadyna, cyzapryd - zwiększa ryzyko zaburzeń rytmu serca
Ze względu na liczne interakcje, przed włączeniem Fluconazinu należy dokładnie przeanalizować stosowane przez pacjenta leki. Konieczne może być dostosowanie dawek lub monitorowanie stężeń niektórych leków.
Ciąża i laktacja
Stosowanie Fluconazinu w ciąży jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko wad wrodzonych. Podczas laktacji można rozważyć stosowanie pojedynczej dawki do 200 mg, ale nie zaleca się stosowania wielokrotnego lub wysokich dawek.
Fluconazin powinien być stosowany w ciąży tylko w przypadku bezwzględnej konieczności, po starannym rozważeniu korzyści i ryzyka. Podczas karmienia piersią należy zachować ostrożność.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane Fluconazinu to:
- Zaburzenia żołądkowo-jelitowe (ból brzucha, biegunka, nudności)
- Bóle i zawroty głowy
- Wysypka skórna
- Zaburzenia czynności wątroby
Rzadziej mogą wystąpić ciężkie reakcje, takie jak:
- Zespół Stevensa-Johnsona i martwica toksyczno-rozpływna naskórka
- Agranulocytoza
- Anafilaksja
- Niewydolność wątroby
- Zaburzenia rytmu serca (torsade de pointes)
Mimo że Fluconazin jest zwykle dobrze tolerowany, należy monitorować pacjentów pod kątem potencjalnych działań niepożądanych, zwłaszcza dotyczących wątroby i skóry.
Warto zapamiętać
- Fluconazin jest skuteczny w leczeniu szerokiego spektrum zakażeń grzybiczych, zarówno powierzchniowych, jak i układowych.
- Dawkowanie leku musi być dostosowane do rodzaju zakażenia, wieku pacjenta oraz funkcji nerek.
Mechanizm działania
Fluconazin jest triazolowym lekiem przeciwgrzybiczym, który działa poprzez hamowanie enzymu 14-α-demetylazy lanosterolu, kluczowego dla biosyntezy ergosterolu w błonie komórkowej grzybów. Prowadzi to do zaburzenia integralności błony komórkowej i w konsekwencji do śmierci komórki grzyba.
Selektywne działanie na metabolizm grzybów zapewnia wysoką skuteczność przeciwgrzybiczą przy stosunkowo niskiej toksyczności dla komórek ludzkich.
Właściwości farmakokinetyczne
Fluconazin charakteryzuje się korzystnym profilem farmakokinetycznym:
- Dobra biodostępność po podaniu doustnym (>90%)
- Długi okres półtrwania (około 30 godzin)
- Dobra penetracja do tkanek i płynów ustrojowych, w tym do płynu mózgowo-rdzeniowego
- Wydalanie głównie przez nerki w postaci niezmienionej
Właściwości farmakokinetyczne Fluconazinu umożliwiają wygodne dawkowanie raz na dobę oraz skuteczne leczenie zakażeń ośrodkowego układu nerwowego.
Fluconazin

2) Pacjenci 65+
Przysługuje uprawnionym pacjentom we wskazaniach określonych w decyzji o objęciu refundacją. Jeżeli lek jest refundowany we wszystkich zarejestrowanych wskazaniach, to jest w nich wszystkich bezpłatny dla pacjenta. Jeżeli natomiast lek jest refundowany w określonych wskazaniach, to jest bezpłatny dla seniorów tylko i wyłącznie w tych właśnie wskazaniach.
3) Pacjenci do ukończenia 18 roku życia