Everolimus Vipharm
Everolimus
Wskazania do stosowania ewerolimusu
Ewerolimus jest wskazany w leczeniu następujących nowotworów:
- Zaawansowany rak piersi z ekspresją receptorów hormonalnych, bez nadekspresji HER2/neu, w skojarzeniu z eksemestanem u kobiet po menopauzie bez objawowego zajęcia narządów wewnętrznych, po wystąpieniu wznowy lub progresji po leczeniu niesteroidowym inhibitorem aromatazy.
- Nieoperacyjne lub z przerzutami wysoko lub średnio zróżnicowane nowotwory neuroendokrynne trzustki u dorosłych pacjentów z chorobą o przebiegu postępującym.
- Nieoperacyjne lub z przerzutami, wysoko zróżnicowane (stopień G1 lub G2), hormonalnie nieczynne nowotwory neuroendokrynne układu pokarmowego lub płuc u dorosłych pacjentów z chorobą o przebiegu postępującym.
- Zaawansowany rak nerkowokomórkowy, u pacjentów z progresją choroby w trakcie lub po przebytej terapii anty-VEGF.
Ewerolimus wykazuje działanie przeciwnowotworowe poprzez hamowanie szlaku mTOR, kluczowego w regulacji wzrostu i proliferacji komórek nowotworowych. Lek ten jest stosowany w leczeniu zaawansowanych stadiów wymienionych nowotworów, gdy inne metody terapii okazały się nieskuteczne.
Dawkowanie i sposób podawania
Leczenie ewerolimusem powinno być rozpoczęte i nadzorowane przez lekarza doświadczonego w stosowaniu leków przeciwnowotworowych. Zalecana dawka to 10 mg raz na dobę, przyjmowana doustnie o stałej porze dnia, z posiłkiem lub bez. Tabletki należy połykać w całości, popijając szklanką wody. Nie wolno ich żuć ani rozgryzać.
Leczenie należy kontynuować tak długo, jak obserwuje się korzyści kliniczne lub do wystąpienia nieakceptowalnej toksyczności. W przypadku pominięcia dawki, nie należy przyjmować dodatkowej dawki, ale przyjąć kolejną o zwykłej porze.
Działanie niepożądane | Stopień nasilenia | Postępowanie |
---|---|---|
Nieinfekcyjne zapalenie płuc | 2 stopień | Rozważyć przerwanie leczenia do złagodzenia objawów. Wznowić w dawce 5 mg. |
Nieinfekcyjne zapalenie płuc | 3 stopień | Przerwać leczenie do złagodzenia objawów. Rozważyć wznowienie w dawce 5 mg. |
Zapalenie jamy ustnej | 2 stopień | Przerwać leczenie do złagodzenia objawów. Wznowić w tej samej dawce. |
Zapalenie jamy ustnej | 3 stopień | Przerwać leczenie do złagodzenia objawów. Wznowić w dawce 5 mg. |
Inne niehematologiczne działania niepożądane | 2 stopień | Jeśli tolerowane - bez modyfikacji. Jeśli nietolerowane - przerwać do złagodzenia objawów i wznowić w tej samej dawce. |
Inne niehematologiczne działania niepożądane | 3 stopień | Przerwać leczenie do złagodzenia objawów. Rozważyć wznowienie w dawce 5 mg. |
W przypadku ciężkich lub nietolerowanych działań niepożądanych może być konieczne zmniejszenie dawki do 5 mg na dobę lub czasowe przerwanie leczenia. Dawka nie powinna być mniejsza niż 5 mg na dobę.
Modyfikacja dawkowania u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby:
- Łagodne zaburzenia (Child-Pugh A): 7,5 mg/dobę
- Umiarkowane zaburzenia (Child-Pugh B): 5 mg/dobę
- Ciężkie zaburzenia (Child-Pugh C): maksymalnie 2,5 mg/dobę, tylko jeśli korzyści przewyższają ryzyko
U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek oraz u osób w podeszłym wieku (≥65 lat) nie jest konieczne dostosowanie dawkowania.
Przeciwwskazania
Nadwrażliwość na substancję czynną, inne pochodne rapamycyny lub na którąkolwiek substancję pomocniczą.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Nieinfekcyjne zapalenie płuc
U pacjentów przyjmujących ewerolimus często występuje nieinfekcyjne zapalenie płuc, które może mieć ciężki przebieg. Należy rozważyć to rozpoznanie u pacjentów z niespecyficznymi objawami ze strony układu oddechowego, takimi jak niedotlenienie, wysięk do opłucnej, kaszel lub duszność. W diagnostyce różnicowej należy wykluczyć zakażenia oportunistyczne, takie jak pneumocystozowe zapalenie płuc.
Zakażenia
Ewerolimus ma właściwości immunosupresyjne i może zwiększać podatność pacjentów na zakażenia bakteryjne, grzybicze, wirusowe lub pierwotniakowe, w tym zakażenia patogenami oportunistycznymi. U pacjentów leczonych ewerolimusem obserwowano miejscowe i ogólnoustrojowe zakażenia, w tym zapalenie płuc, inne zakażenia bakteryjne, inwazyjne zakażenia grzybicze i wirusowe. Niektóre z tych zakażeń były ciężkie i prowadziły do zgonu.
Reakcje nadwrażliwości
U pacjentów stosujących ewerolimus obserwowano reakcje nadwrażliwości, obejmujące m.in. anafilaksję, duszność, zaczerwienienie twarzy, ból w klatce piersiowej lub obrzęk naczynioruchowy.
Zapalenie jamy ustnej
Zapalenie jamy ustnej, w tym owrzodzenia jamy ustnej i zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, jest najczęściej zgłaszanym działaniem niepożądanym u pacjentów leczonych ewerolimusem. Występuje głównie w ciągu pierwszych 8 tygodni leczenia. Zaleca się stosowanie miejscowych terapii, takich jak bezalkoholowy roztwór kortykosteroidu do płukania jamy ustnej.
Niewydolność nerek
U pacjentów leczonych ewerolimusem obserwowano przypadki niewydolności nerek, w tym ostre uszkodzenie nerek, niektóre ze skutkiem śmiertelnym. Należy kontrolować czynność nerek, szczególnie u pacjentów z dodatkowymi czynnikami ryzyka.
Zaburzenia metaboliczne
Obserwowano przypadki hiperglikemii, hiperlipidemii i hipofosfatemii. Zaleca się kontrolowanie stężenia glukozy we krwi na czczo, lipidów i fosforanów przed rozpoczęciem leczenia i okresowo w trakcie terapii.
Warto zapamiętać
- Ewerolimus może powodować nieinfekcyjne zapalenie płuc - należy monitorować objawy ze strony układu oddechowego
- Lek zwiększa ryzyko zakażeń, w tym oportunistycznych - konieczna czujność i szybkie wdrożenie odpowiedniego leczenia w razie wystąpienia infekcji
Interakcje z innymi produktami leczniczymi
Ewerolimus jest substratem CYP3A4 i PgP, dlatego substancje wpływające na aktywność tych enzymów mogą zmieniać jego stężenie we krwi:
- Silne inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol, itrakonazol, klarytromycyna) mogą znacząco zwiększać stężenie ewerolimusu - należy unikać jednoczesnego stosowania
- Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (np. erytromycyna, werapamil) mogą zwiększać stężenie ewerolimusu - należy zachować ostrożność i rozważyć zmniejszenie dawki ewerolimusu
- Induktory CYP3A4 (np. ryfampicyna, karbamazepina) mogą zmniejszać stężenie ewerolimusu - może być konieczne zwiększenie dawki ewerolimusu
Należy unikać stosowania żywych szczepionek w trakcie leczenia ewerolimusem ze względu na możliwość zmniejszonej odpowiedzi immunologicznej.
Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Kobiety w wieku rozrodczym muszą stosować wysoce skuteczną antykoncepcję w trakcie leczenia i przez 8 tygodni po jego zakończeniu. Nie zaleca się stosowania ewerolimusu w ciąży, chyba że potencjalne korzyści przewyższają ryzyko dla płodu. Kobiety przyjmujące ewerolimus nie powinny karmić piersią.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane (występujące u ≥1/10 pacjentów) to:
- Zapalenie jamy ustnej
- Wysypka
- Zmęczenie
- Biegunka
- Zakażenia
- Nudności
- Zmniejszenie apetytu
- Niedokrwistość
- Zaburzenia smaku
- Zapalenie płuc
- Obrzęk obwodowy
- Hiperglikemia
- Osłabienie
Najczęstsze ciężkie działania niepożądane (stopnia 3-4) obejmują zapalenie jamy ustnej, niedokrwistość, hiperglikemię, zakażenia, zmęczenie, biegunkę, zapalenie płuc i duszność.
Mechanizm działania
Ewerolimus jest selektywnym inhibitorem mTOR (mammalian target of rapamycin). mTOR to kluczowa kinaza, której aktywność jest często zwiększona w nowotworach. Ewerolimus, wiążąc się z białkiem FKBP-12, tworzy kompleks hamujący aktywność mTORC1. Prowadzi to do zaburzenia translacji i syntezy białek ważnych dla cyklu komórkowego, angiogenezy i metabolizmu komórek nowotworowych. Ewerolimus hamuje wzrost i namnażanie komórek guza, komórek śródbłonka i fibroblastów. Dodatkowo zmniejsza wydzielanie czynnika wzrostu śródbłonka naczyniowego (VEGF), hamując angiogenezę guza.
Działanie przeciwnowotworowe ewerolimusu polega więc na hamowaniu wzrostu guza poprzez blokowanie kluczowych szlaków sygnałowych w komórkach nowotworowych oraz hamowanie tworzenia nowych naczyń krwionośnych zaopatrujących guz.