Etiagen XR
Quetiapine
Etiagen XR - informacje dla lekarza
Wskazania do stosowania
Etiagen XR jest wskazany w:
- Leczeniu schizofrenii
- Leczeniu zaburzenia afektywnego dwubiegunowego:
- Leczenie umiarkowanych lub ciężkich epizodów maniakalnych
- Leczenie epizodów dużej depresji
- Zapobieganie nawrotom u pacjentów z odpowiedzią na kwetiapinę w leczeniu epizodów manii lub depresji
- Leczeniu epizodów ciężkiej depresji w przebiegu dużej depresji (MDD) jako terapia wspomagająca, gdy odpowiedź na monoterapię przeciwdepresyjną była nieoptymalna
Przed rozpoczęciem leczenia należy wziąć pod uwagę profil bezpieczeństwa kwetiapiny.
Kwetiapina wykazuje skuteczność w leczeniu objawów psychotycznych i zaburzeń nastroju, przy stosunkowo korzystnym profilu działań niepożądanych w porównaniu do klasycznych neuroleptyków. Jej działanie przeciwdepresyjne może być związane z hamowaniem wychwytu zwrotnego noradrenaliny i częściowym agonizmem receptorów serotoninowych 5-HT1A.
Dawkowanie i sposób podawania
Dawkowanie Etiagen XR różni się w zależności od wskazania:
Wskazanie | Dawkowanie początkowe | Dawkowanie docelowe |
---|---|---|
Schizofrenia | 300 mg (dzień 1), 600 mg (dzień 2) | 400-800 mg/dobę |
Epizody maniakalne w ChAD | 300 mg (dzień 1), 600 mg (dzień 2) | 400-800 mg/dobę |
Epizody depresji w ChAD | 50 mg (dzień 1), 100 mg (dzień 2), 200 mg (dzień 3), 300 mg (dzień 4) | 300 mg/dobę |
Profilaktyka ChAD | Kontynuacja dawki skutecznej w fazie ostrej | 300-800 mg/dobę |
Depresja w MDD (terapia wspomagająca) | 50 mg (dzień 1-2), 150 mg (dzień 3-4) | 150-300 mg/dobę |
Lek należy przyjmować raz na dobę, najlepiej wieczorem. Można go stosować niezależnie od posiłków. Dawkę należy dostosowywać indywidualnie w zależności od odpowiedzi klinicznej i tolerancji pacjenta.
Specjalne grupy pacjentów
Pacjenci w podeszłym wieku: Stosować ostrożnie, rozpoczynając od dawki 50 mg/dobę. Dawkę można zwiększać o 50 mg/dobę do dawki skutecznej.
Zaburzenia czynności nerek: Nie ma konieczności modyfikacji dawkowania.
Zaburzenia czynności wątroby: Rozpoczynać od 50 mg/dobę. Dawkę można zwiększać o 50 mg/dobę do dawki skutecznej.
Dzieci i młodzież: Nie zaleca się stosowania u osób poniżej 18 roku życia ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności.
Przeciwwskazania
- Nadwrażliwość na kwetiapinę lub którąkolwiek substancję pomocniczą
- Jednoczesne stosowanie inhibitorów CYP3A4 (np. inhibitory proteazy HIV, azolowe leki przeciwgrzybicze, erytromycyna, klarytromycyna, nefazodon)
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Ryzyko samobójstwa: Ścisłe monitorowanie pacjentów, zwłaszcza na początku leczenia i po zmianie dawki.
Zaburzenia metaboliczne: Monitorowanie masy ciała, glikemii i profilu lipidowego.
Objawy pozapiramidowe: Mogą wystąpić, zwłaszcza na początku leczenia. W razie nasilonych objawów rozważyć zmniejszenie dawki.
Senność i zawroty głowy: Mogą zwiększać ryzyko upadków, zwłaszcza u osób starszych.
Neutropenia: Monitorowanie morfologii krwi, zwłaszcza u pacjentów z czynnikami ryzyka.
Wydłużenie odstępu QT: Ostrożność u pacjentów z chorobami układu krążenia lub przyjmujących leki wydłużające QT.
Zespół antycholinergiczny: Ostrożność u pacjentów przyjmujących inne leki o działaniu antycholinergicznym.
Interakcje lekowe
Inhibitory CYP3A4: Przeciwwskazane - znaczne zwiększenie stężenia kwetiapiny.
Induktory CYP3A4 (np. karbamazepina, fenytoina): Mogą zmniejszać stężenie kwetiapiny - konieczne dostosowanie dawki.
Lit, walproinian: Możliwe stosowanie łączne, monitorować pod kątem nasilonych działań niepożądanych.
Leki działające depresyjnie na OUN: Ostrożność ze względu na nasilenie działania sedatywnego.
Ciąża i karmienie piersią
Stosować tylko wtedy, gdy potencjalne korzyści przewyższają ryzyko. Monitorować noworodki pod kątem objawów odstawiennych. Karmienie piersią niezalecane podczas leczenia kwetiapiną.
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów
Może upośledzać zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn ze względu na działanie sedatywne. Pacjentów należy poinformować o konieczności zachowania ostrożności.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane (≥10%) to:
- Senność
- Zawroty głowy
- Ból głowy
- Suchość w ustach
- Objawy odstawienne
- Wzrost stężenia triglicerydów i cholesterolu
- Zwiększenie masy ciała
- Obniżenie stężenia hemoglobiny
- Objawy pozapiramidowe
Inne istotne działania niepożądane obejmują hiperglikemię, neutropenię, wydłużenie odstępu QT, zaparcia. Szczegółowy profil bezpieczeństwa - patrz Charakterystyka Produktu Leczniczego.
Przedawkowanie
Objawy: nasilenie działań farmakologicznych (sedacja, tachykardia, hipotensja). Możliwe wydłużenie QT, drgawki, śpiączka.
Postępowanie: leczenie objawowe i podtrzymujące, monitorowanie czynności życiowych. Brak swoistego antidotum. W ciężkich przypadkach rozważyć płukanie żołądka i podanie węgla aktywowanego.
Warto zapamiętać
- Etiagen XR jest skuteczny w leczeniu schizofrenii oraz epizodów maniakalnych i depresyjnych w ChAD
- Dawkowanie należy dostosować indywidualnie, rozpoczynając od niższych dawek i stopniowo zwiększając
Mechanizm działania
Kwetiapina jest atypowym lekiem przeciwpsychotycznym o złożonym mechanizmie działania. Wykazuje antagonizm wobec receptorów dopaminowych D2 i serotoninowych 5-HT2A, co odpowiada za działanie przeciwpsychotyczne i przeciwmaniakalne. Dodatkowo blokuje receptory histaminowe H1 (działanie sedatywne), α1-adrenergiczne (działanie hipotensyjne) oraz w mniejszym stopniu receptory muskarynowe.
Aktywny metabolit N-dealkilokwetiapina hamuje wychwyt zwrotny noradrenaliny i wykazuje częściowy agonizm receptorów 5-HT1A, co może przyczyniać się do działania przeciwdepresyjnego.
Kwetiapina charakteryzuje się mniejszym ryzykiem wywoływania objawów pozapiramidowych w porównaniu do klasycznych neuroleptyków, co wiąże się z jej większym powinowactwem do receptorów 5-HT2A niż D2.
Właściwości farmakokinetyczne
Kwetiapina jest dobrze wchłaniana po podaniu doustnym. Pokarm nie wpływa istotnie na jej biodostępność. Maksymalne stężenie w osoczu osiąga po około 6 godzinach. Wiąże się z białkami osocza w około 83%. Jest metabolizowana w wątrobie, głównie z udziałem CYP3A4. Okres półtrwania wynosi około 7 godzin. Wydalana jest głównie z moczem (73%) i kałem (20%).
Postać o przedłużonym uwalnianiu (Etiagen XR) zapewnia bardziej stabilne stężenia leku w ciągu doby, co umożliwia dawkowanie raz na dobę.
Wnioski
Etiagen XR jest skutecznym i względnie bezpiecznym lekiem w terapii schizofrenii i zaburzeń afektywnych dwubiegunowych. Jego atypowy profil farmakologiczny przekłada się na mniejsze ryzyko objawów pozapiramidowych w porównaniu do klasycznych neuroleptyków. Kluczowe jest indywidualne dostosowanie dawki oraz monitorowanie pacjenta pod kątem potencjalnych działań niepożądanych, zwłaszcza metabolicznych.