Etiagen
Quetiapine
Wskazania do stosowania
Etiagen (kwetiapina) jest wskazany w:
- Leczeniu schizofrenii
- Leczeniu zaburzenia afektywnego dwubiegunowego:
- Leczenie umiarkowanych do ciężkich epizodów manii
- Leczenie dużych epizodów depresyjnych
- Zapobieganie nawrotom epizodów manii lub depresji u pacjentów, którzy reagowali na wcześniejsze leczenie kwetiapiną
Dawkowanie i sposób podawania
Dawkowanie Etiagenu różni się w zależności od wskazania. Należy upewnić się, że pacjent otrzymał dokładne informacje dotyczące dawkowania właściwego dla jego schorzenia.
Dorośli
Schizofrenia:
Etiagen należy podawać 2 razy na dobę. Całkowita dawka dobowa w pierwszych 4 dniach leczenia wynosi:
Dzień | Dawka dobowa |
---|---|
1 | 50 mg |
2 | 100 mg |
3 | 200 mg |
4 | 300 mg |
Od 4. dnia dawkę należy dostosować do typowej skutecznej dawki 300-450 mg/dobę. W zależności od odpowiedzi klinicznej i tolerancji leczenia u indywidualnego pacjenta, dawkę można modyfikować w zakresie 150-750 mg/dobę.
Epizody manii w przebiegu choroby afektywnej dwubiegunowej:
Etiagen należy podawać 2 razy na dobę. Całkowita dawka dobowa w pierwszych 4 dniach leczenia wynosi:
Dzień | Dawka dobowa |
---|---|
1 | 100 mg |
2 | 200 mg |
3 | 300 mg |
4 | 400 mg |
Dawkę można dalej zwiększać do 800 mg w 6. dniu leczenia. Dobowe zwiększenie dawki nie powinno przekraczać 200 mg. Dawkę można modyfikować w zakresie 200-800 mg/dobę, w zależności od odpowiedzi klinicznej i tolerancji leczenia. Typowa skuteczna dawka mieści się w przedziale 400-800 mg/dobę.
Epizody depresji w przebiegu choroby afektywnej dwubiegunowej:
Etiagen należy podawać raz na dobę przed snem. Całkowita dawka dobowa w pierwszych 4 dniach leczenia wynosi:
Dzień | Dawka dobowa |
---|---|
1 | 50 mg |
2 | 100 mg |
3 | 200 mg |
4 | 300 mg |
Zalecana dawka dobowa wynosi 300 mg. W badaniach klinicznych nie zaobserwowano dodatkowych korzyści ze stosowania dawki 600 mg w porównaniu z dawką 300 mg. Indywidualnie można rozważyć dawkę 600 mg. Dawki powyżej 300 mg powinny być wprowadzane przez lekarzy doświadczonych w leczeniu choroby afektywnej dwubiegunowej. U niektórych pacjentów, w przypadku obaw o tolerancję leku, można rozważyć zmniejszenie dawki do minimum 200 mg.
W zapobieganiu nawrotom epizodów choroby afektywnej dwubiegunowej należy kontynuować leczenie dawką skuteczną w leczeniu ostrej fazy choroby. Dawkę można dostosować w zakresie 300-800 mg/dobę podawanych w 2 dawkach podzielonych, w zależności od odpowiedzi klinicznej i tolerancji leczenia. Należy stosować najniższą skuteczną dawkę w terapii podtrzymującej.
Osoby w podeszłym wieku
U osób w podeszłym wieku Etiagen należy stosować ze szczególną ostrożnością, zwłaszcza w początkowym okresie leczenia. Może być konieczne wolniejsze zwiększanie dawki i stosowanie mniejszej dawki dobowej niż u młodszych pacjentów. Należy uwzględnić zmniejszony o 30-50% klirens osoczowy kwetiapiny u osób starszych w porównaniu z młodszymi pacjentami.
Skuteczność i bezpieczeństwo stosowania Etiagenu nie zostały określone u pacjentów powyżej 65. roku życia z epizodami depresji w przebiegu choroby afektywnej dwubiegunowej.
Dzieci i młodzież
Nie zaleca się stosowania Etiagenu u dzieci i młodzieży poniżej 18. roku życia ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności w tej grupie wiekowej.
Zaburzenia czynności nerek
Nie ma konieczności modyfikacji dawki u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek.
Zaburzenia czynności wątroby
Etiagen jest intensywnie metabolizowany w wątrobie, dlatego należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, zwłaszcza w początkowej fazie leczenia. U pacjentów z rozpoznanymi zaburzeniami czynności wątroby zaleca się rozpoczynanie leczenia od dawki 25 mg/dobę. Dawkę należy zwiększać codziennie o 25-50 mg do osiągnięcia skutecznej dawki, w zależności od odpowiedzi klinicznej i tolerancji leczenia.
Etiagen można przyjmować niezależnie od posiłków.
Warto zapamiętać
- Etiagen stosuje się w leczeniu schizofrenii oraz choroby afektywnej dwubiegunowej (epizody manii, depresji i profilaktyka nawrotów)
- Dawkowanie Etiagenu różni się w zależności od wskazania i powinno być dostosowane indywidualnie do pacjenta
Przeciwwskazania
Stosowanie Etiagenu jest przeciwwskazane w przypadku:
- Nadwrażliwości na substancję czynną lub którąkolwiek substancję pomocniczą
- Jednoczesnego stosowania inhibitorów cytochromu P450 3A4, takich jak:
- Inhibitory proteazy HIV
- Azolowe leki przeciwgrzybicze
- Erytromycyna
- Klarytromycyna
- Nefazodon
Jednoczesne stosowanie Etiagenu z wymienionymi lekami może prowadzić do istotnych interakcji i zwiększonego ryzyka działań niepożądanych.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Podczas stosowania Etiagenu należy zachować szczególną ostrożność w następujących sytuacjach:
- U pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego lub zaburzeniami krążenia mózgowego
- U pacjentów z czynnikami ryzyka udaru mózgu
- U pacjentów z padaczką lub napadami drgawkowymi w wywiadzie
- U pacjentów z ryzykiem zachłystowego zapalenia płuc
- U pacjentów przyjmujących inne leki wydłużające odstęp QT
- U pacjentów z czynnikami ryzyka żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej
Należy monitorować pacjentów pod kątem:
- Objawów pozapiramidowych, szczególnie w początkowym okresie leczenia i przy zwiększaniu dawki
- Ryzyka wystąpienia złośliwego zespołu neuroleptycznego
- Ryzyka wystąpienia późnych dyskinez
- Zmian masy ciała, stężenia glukozy i lipidów we krwi
- Ryzyka wystąpienia neutropenii
Należy poinformować pacjentów o konieczności natychmiastowego zgłaszania objawów takich jak gorączka, osłabienie, senność czy ból gardła, które mogą sugerować agranulocytozę.
Interakcje z innymi produktami leczniczymi
Etiagen wchodzi w istotne interakcje z wieloma lekami, w tym:
- Inhibitory i induktory enzymu CYP3A4
- Leki działające na OUN
- Leki wydłużające odstęp QT
- Leki wpływające na równowagę elektrolitową
Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu Etiagenu z karbamazepiną, fenytoiną i innymi induktorami enzymów wątrobowych, gdyż mogą one znacząco obniżać stężenie kwetiapiny we krwi.
Wpływ na ciążę i laktację
Stosowanie Etiagenu w ciąży powinno być rozważane tylko wtedy, gdy korzyści przewyższają potencjalne ryzyko. Noworodki narażone na działanie leku w III trymestrze ciąży są zagrożone wystąpieniem działań niepożądanych, w tym objawów pozapiramidowych.
Nie zaleca się karmienia piersią podczas stosowania Etiagenu ze względu na przenikanie leku do mleka matki.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane Etiagenu to:
- Senność i zawroty głowy
- Suchość w ustach
- Objawy odstawienne
- Zwiększenie stężenia triglicerydów i cholesterolu całkowitego we krwi
- Zwiększenie masy ciała
- Objawy pozapiramidowe
Rzadziej występują poważniejsze działania niepożądane, takie jak agranulocytoza, wydłużenie odstępu QT czy złośliwy zespół neuroleptyczny.
Warto zapamiętać
- Etiagen może powodować istotne metaboliczne działania niepożądane, w tym zwiększenie masy ciała i zaburzenia lipidowe
- Podczas leczenia Etiagenem konieczne jest monitorowanie parametrów metabolicznych oraz obrazu krwi
Przedawkowanie
W przypadku przedawkowania Etiagenu mogą wystąpić:
- Nasilona sedacja i senność
- Tachykardia i niedociśnienie
- Wydłużenie odstępu QT
- Drgawki
- Depresja oddechowa
Leczenie przedawkowania jest objawowe i podtrzymujące. Nie ma swoistego antidotum dla kwetiapiny. Należy monitorować i podtrzymywać czynności życiowe pacjenta oraz rozważyć podanie węgla aktywowanego.
Właściwości farmakologiczne
Etiagen (kwetiapina) jest atypowym lekiem przeciwpsychotycznym. Jego mechanizm działania polega na antagonistycznym wpływie na receptory serotoninowe 5-HT2 i dopaminowe D2, z większą selektywnością wobec receptorów 5-HT2. Kwetiapina i jej aktywny metabolit norkwetiapina wykazują także powinowactwo do innych receptorów, w tym histaminowych i adrenergicznych.
Działanie przeciwpsychotyczne i przeciwmaniakalne Etiagenu wiąże się z jego wpływem na układy serotoninergiczny i dopaminergiczny w mózgu. Działanie przeciwdepresyjne może wynikać z hamowania wychwytu zwrotnego noradrenaliny i częściowego agonizmu wobec receptorów 5-HT1A przez norkwetiapinę.
Skład
Substancją czynną leku Etiagen jest kwetiapina w postaci fumaranu. Jedna tabletka powlekana zawiera 25 mg, 100 mg lub 200 mg kwetiapiny.
Stosowanie Etiagenu wymaga regularnego monitorowania stanu klinicznego pacjenta oraz parametrów laboratoryjnych, ze szczególnym uwzględnieniem ryzyka metabolicznych i hematologicznych działań niepożądanych.