Etform SR
Metformin hydrochloride
Etform SR - charakterystyka leku dla lekarzy
Wskazania do stosowania
Etform SR jest wskazany w leczeniu cukrzycy typu 2 u dorosłych pacjentów, szczególnie z nadwagą, gdy sama dieta i ćwiczenia fizyczne nie zapewniają odpowiedniej kontroli glikemii. Lek może być stosowany w monoterapii lub w skojarzeniu z innymi doustnymi lekami przeciwcukrzycowymi bądź insuliną. Dodatkowo, Etform SR jest wskazany w zapobieganiu cukrzycy typu 2 u pacjentów ze stanem przedcukrzycowym.
Zastosowanie metforminy o przedłużonym uwalnianiu pozwala na skuteczną kontrolę glikemii przy podawaniu raz na dobę, co może poprawić compliance pacjentów.
Dawkowanie i sposób podawania
Wskazanie | Dawka początkowa | Dawka maksymalna |
---|---|---|
Monoterapia lub terapia skojarzona w cukrzycy typu 2 | 500 mg raz/dobę | 2000 mg raz/dobę |
Terapia skojarzona z insuliną | 500 mg raz/dobę | 2000 mg raz/dobę |
Stan przedcukrzycowy | 1000-1500 mg raz/dobę | 1500 mg raz/dobę |
Dawkowanie należy dostosować indywidualnie, zwiększając dawkę stopniowo co 10-15 dni w oparciu o wyniki kontroli glikemii.
Lek należy przyjmować raz na dobę, wieczorem, podczas posiłku. Powolne zwiększanie dawki może poprawić tolerancję ze strony przewodu pokarmowego.
U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek dawkę należy dostosować do wartości GFR:
- GFR 60-89 ml/min: maks. 2000 mg/dobę
- GFR 45-59 ml/min: maks. 2000 mg/dobę, dawka początkowa ≤1000 mg
- GFR 30-44 ml/min: maks. 1000 mg/dobę, dawka początkowa ≤500 mg
- GFR <30 ml/min: przeciwwskazane
U osób w podeszłym wieku dawkowanie należy dostosować do czynności nerek, którą należy regularnie monitorować.
Przeciwwskazania
Główne przeciwwskazania do stosowania Etform SR obejmują:
- Nadwrażliwość na metforminę lub substancje pomocnicze
- Ostra kwasica metaboliczna (w tym cukrzycowa kwasica ketonowa)
- Stan przedśpiączkowy w cukrzycy
- Ciężka niewydolność nerek (GFR <30 ml/min)
- Ostre stany mogące zaburzać czynność nerek (odwodnienie, ciężkie zakażenie, wstrząs)
- Choroby mogące powodować niedotlenienie tkanek (niewyrównana niewydolność serca, niewydolność oddechowa, niedawny zawał serca, wstrząs)
- Niewydolność wątroby, ostre zatrucie alkoholem, alkoholizm
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Najpoważniejszym działaniem niepożądanym związanym ze stosowaniem metforminy jest kwasica mleczanowa. To rzadkie, ale potencjalnie zagrażające życiu powikłanie metaboliczne występuje najczęściej w przypadku nagłego pogorszenia czynności nerek, chorób sercowo-naczyniowych lub posocznicy.
Aby zminimalizować ryzyko kwasicy mleczanowej należy:
- Regularnie monitorować czynność nerek (co najmniej raz w roku, częściej u osób z grupy ryzyka)
- Tymczasowo wstrzymać stosowanie metforminy w przypadku odwodnienia, ciężkich infekcji, wstrząsu lub badań z użyciem jodowych środków kontrastowych
- Zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu leków mogących zaburzać czynność nerek (np. NLPZ, diuretyki, inhibitory ACE)
- Edukować pacjentów odnośnie objawów kwasicy mleczanowej
Należy pamiętać o regularnej kontroli stężenia witaminy B12, szczególnie u pacjentów długotrwale stosujących metforminę.
Warto zapamiętać
- Etform SR to metformina o przedłużonym uwalnianiu, podawana raz dziennie wieczorem
- Kwasica mleczanowa to rzadkie, ale potencjalnie śmiertelne powikłanie terapii metforminą - kluczowe jest monitorowanie czynności nerek
Interakcje lekowe
Istotne interakcje lekowe metforminy obejmują:
- Alkohol - zwiększa ryzyko kwasicy mleczanowej
- Jodowe środki kontrastowe - mogą powodować ostrą niewydolność nerek
- Leki wpływające na czynność nerek (NLPZ, inhibitory ACE, diuretyki) - mogą zwiększać ryzyko kwasicy mleczanowej
- Inhibitory/induktory OCT1 i OCT2 (np. ryfampicyna, cymetydyna) - mogą wpływać na farmakokinetykę metforminy
W przypadku stosowania wymienionych leków może być konieczne dostosowanie dawki metforminy lub czasowe przerwanie jej stosowania.
Ciąża i laktacja
Metformina nie jest zalecana w ciąży - preferowane jest stosowanie insuliny. Karmienie piersią podczas terapii metforminą nie jest zalecane ze względu na ograniczone dane dotyczące bezpieczeństwa.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane to zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty, biegunka, ból brzucha), zwykle ustępujące samoistnie. Rzadko mogą wystąpić: kwasica mleczanowa, niedobór witaminy B12, zaburzenia czynności wątroby, reakcje skórne.
Mechanizm działania
Metformina działa hipoglikemizująco poprzez:
- Zmniejszenie wytwarzania glukozy w wątrobie (hamowanie glukoneogenezy i glikogenolizy)
- Zwiększenie wrażliwości tkanek obwodowych na insulinę
- Opóźnienie wchłaniania glukozy w jelitach
Lek nie zwiększa wydzielania insuliny, dlatego nie powoduje hipoglikemii.
Etform SR, jako preparat o przedłużonym uwalnianiu, zapewnia stabilne stężenie metforminy w osoczu przez całą dobę przy podawaniu raz dziennie. Pozwala to na skuteczną kontrolę glikemii przy lepszej tolerancji ze strony przewodu pokarmowego w porównaniu do preparatów o natychmiastowym uwalnianiu.
Zespoły insulinooporności w przypadkach innych niż w przebiegu cukrzycy
2) Pacjenci 65+
Przysługuje uprawnionym pacjentom we wskazaniach określonych w decyzji o objęciu refundacją. Jeżeli lek jest refundowany we wszystkich zarejestrowanych wskazaniach, to jest w nich wszystkich bezpłatny dla pacjenta. Jeżeli natomiast lek jest refundowany w określonych wskazaniach, to jest bezpłatny dla seniorów tylko i wyłącznie w tych właśnie wskazaniach.
3) Pacjenci do ukończenia 18 roku życia