Etform SR
Metformin hydrochloride
Etform SR - charakterystyka leku dla lekarzy
Wskazania do stosowania
Etform SR jest wskazany w leczeniu cukrzycy typu 2 u dorosłych pacjentów, szczególnie z nadwagą, gdy sama dieta i ćwiczenia fizyczne nie zapewniają odpowiedniej kontroli glikemii. Lek może być stosowany w monoterapii lub w skojarzeniu z innymi doustnymi lekami przeciwcukrzycowymi bądź insuliną. Dodatkowo, Etform SR jest zalecany w zapobieganiu cukrzycy typu 2 u pacjentów ze stanem przedcukrzycowym.
Zastosowanie metforminy o przedłużonym uwalnianiu pozwala na wygodne dawkowanie raz na dobę, co może poprawić przestrzeganie zaleceń terapeutycznych przez pacjentów.
Dawkowanie i sposób podawania
Grupa pacjentów | Dawkowanie |
---|---|
Dorośli z prawidłową czynnością nerek (GFR ≥90 ml/min) | Dawka początkowa: 500 mg raz/dobę wieczorem Dawka maksymalna: 2000 mg raz/dobę wieczorem |
Pacjenci z GFR 60-89 ml/min | Do 2000 mg/dobę |
Pacjenci z GFR 45-59 ml/min | Do 2000 mg/dobę Dawka początkowa: nie więcej niż połowa dawki maksymalnej |
Pacjenci z GFR 30-44 ml/min | Do 1000 mg/dobę Dawka początkowa: nie więcej niż połowa dawki maksymalnej |
Pacjenci z GFR <30 ml/min | Przeciwwskazane |
Dawkę należy dostosowywać stopniowo, zwiększając o 500 mg co 10-15 dni, w oparciu o wyniki pomiarów glikemii. Powolne zwiększanie dawki może poprawić tolerancję leku ze strony przewodu pokarmowego.
Przeciwwskazania
Etform SR jest przeciwwskazany w następujących przypadkach:
- Nadwrażliwość na metforminę lub którąkolwiek substancję pomocniczą
- Ostra kwasica metaboliczna (w tym kwasica mleczanowa, cukrzycowa kwasica ketonowa)
- Stan przedśpiączkowy w cukrzycy
- Ciężka niewydolność nerek (GFR <30 ml/min)
- Ostre stany mogące zaburzać czynność nerek (odwodnienie, ciężkie zakażenie, wstrząs)
- Choroby mogące powodować niedotlenienie tkanek (niewyrównana niewydolność serca, niewydolność oddechowa, niedawno przebyty zawał mięśnia sercowego, wstrząs)
- Niewydolność wątroby, ostre zatrucie alkoholem, alkoholizm
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Najpoważniejszym powikłaniem związanym ze stosowaniem metforminy jest kwasica mleczanowa. To rzadkie, ale potencjalnie zagrażające życiu powikłanie metaboliczne występuje najczęściej przy nagłym pogorszeniu czynności nerek, w chorobach układu krążeniowo-oddechowego lub posocznicy. Kluczowe jest monitorowanie czynności nerek i czasowe wstrzymanie podawania metforminy w sytuacjach mogących prowadzić do odwodnienia lub pogorszenia funkcji nerek.
Należy zachować szczególną ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu leków mogących wpływać na czynność nerek, takich jak NLPZ, inhibitory ACE, antagoniści receptora angiotensyny II czy leki moczopędne. W takich przypadkach konieczne jest częstsze monitorowanie czynności nerek i ewentualne dostosowanie dawki metforminy.
Stosowanie środków kontrastowych zawierających jod wymaga przerwania podawania metforminy przed badaniem lub podczas badania obrazowego. Leczenie można wznowić po co najmniej 48 godzinach, pod warunkiem ponownej oceny czynności nerek.
Warto zapamiętać
- Etform SR nie powoduje hipoglikemii w monoterapii, ale należy zachować ostrożność przy stosowaniu w skojarzeniu z insuliną lub pochodnymi sulfonylomocznika.
- Regularna ocena czynności nerek jest kluczowa dla bezpiecznego stosowania metforminy, szczególnie u pacjentów w podeszłym wieku.
Interakcje lekowe
Metformina wchodzi w interakcje z wieloma substancjami, co może wpływać na jej skuteczność i bezpieczeństwo stosowania. Szczególną uwagę należy zwrócić na:
- Alkohol - zwiększa ryzyko kwasicy mleczanowej
- Środki kontrastowe zawierające jod - mogą prowadzić do nefropatii i kumulacji metforminy
- Leki wpływające na czynność nerek (NLPZ, inhibitory ACE, antagoniści receptora angiotensyny II, leki moczopędne) - mogą zwiększać ryzyko kwasicy mleczanowej
- Inhibitory i induktory transporterów OCT1 i OCT2 - mogą wpływać na farmakokinetykę metforminy
W przypadku jednoczesnego stosowania wymienionych leków z metforminą, może być konieczne dostosowanie dawki Etform SR oraz ścisłe monitorowanie pacjenta.
Ciąża i laktacja
Stosowanie Etform SR w ciąży nie jest zalecane. W przypadku planowania ciąży lub jej stwierdzenia, zaleca się zmianę leczenia na insulinę. Metformina przenika do mleka kobiecego, dlatego nie zaleca się karmienia piersią podczas terapii tym lekiem.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane związane ze stosowaniem Etform SR to zaburzenia żołądkowo-jelitowe, takie jak nudności, wymioty, biegunka i ból brzucha. Objawy te zazwyczaj występują na początku leczenia i w większości przypadków ustępują samoistnie. Rzadko może wystąpić kwasica mleczanowa, która jest poważnym powikłaniem wymagającym natychmiastowej interwencji medycznej.
Długotrwałe stosowanie metforminy może prowadzić do zmniejszonego wchłaniania witaminy B12, co należy uwzględnić w diagnostyce niedokrwistości megaloblastycznej u pacjentów leczonych tym lekiem.
Mechanizm działania
Etform SR zawiera metforminę - lek z grupy biguanidów o działaniu hipoglikemizującym. Metformina działa poprzez trzy główne mechanizmy:
- Zmniejszenie wytwarzania glukozy w wątrobie poprzez hamowanie glukoneogenezy i glikogenolizy
- Zwiększenie wrażliwości tkanek obwodowych na insulinę, co poprawia wychwyt i wykorzystanie glukozy
- Opóźnienie wchłaniania glukozy w jelitach
Metformina nie stymuluje wydzielania insuliny, dzięki czemu nie powoduje hipoglikemii. Dodatkowo zwiększa syntezę glikogenu wewnątrzkomórkowego i poprawia funkcję transporterów glukozy (GLUT).
Etform SR, dzięki formulacji o przedłużonym uwalnianiu, zapewnia stabilne stężenie leku w organizmie przy wygodnym dawkowaniu raz na dobę, co może przyczynić się do lepszego przestrzegania zaleceń terapeutycznych przez pacjentów.
Zespoły insulinooporności w przypadkach innych niż w przebiegu cukrzycy
2) Pacjenci 65+
Przysługuje uprawnionym pacjentom we wskazaniach określonych w decyzji o objęciu refundacją. Jeżeli lek jest refundowany we wszystkich zarejestrowanych wskazaniach, to jest w nich wszystkich bezpłatny dla pacjenta. Jeżeli natomiast lek jest refundowany w określonych wskazaniach, to jest bezpłatny dla seniorów tylko i wyłącznie w tych właśnie wskazaniach.
3) Pacjenci do ukończenia 18 roku życia